Στο αίθριο του Πανδοχείου, 140. Γρηγόρης Αζαριάδης

Gr Azariadis_200pxΠερί γραφής

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα των δυο βιβλίων σας;

«ΠΑΛΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ»

Το μυθιστόρημα βασίζεται στην αληθινότατη ιστορία της οκτάμηνης αποχής των σπουδαστών του Αμερικάνικου Κολλεγίου (Deree College Downtown Campus στον πύργο Αμπελοκήπων) από τα μαθήματα, τα πρώτα χρόνια μετά την πτώση της χούντας. Η πρωτοφανής ενέργεια (γιά τον συγκεκριμένο χώρο εκκόλαψης μελλοντικών στελεχών πολυεθνικών) με απώτερο μάλιστα στόχο …την αυτοδιαχείρηση του ιδρύματος, θάβεται στην σιωπή κομμάτων, οργανώσεων και Τύπου της εποχής, με εξαίρεση το «Panderma» του Λ.Χρηστάκη. Ο λόγος είναι βέβαια ότι πίσω από τις διαδικασίες υπάρχει μιά μικρή ομάδα ατόμων προσκείμενων θεωρητικα σε αντιεξουσιαστικές ιδέες. Επάνω σ’αυτή την βάση χτίζεται η μυθοπλασία των «Παλιών λογαριασμών».

Τέσσερις φίλοι, μέλη της προαναφερόμενης ομάδας, συν τω χρόνω μεταλλάσσονται σε επιτυχημένους επιχειρηματίες και συσσωρεύουν πλούτο και εξουσία, χρησιμοποιώντας ακριβώς τα ίδια μέσα, που στην διάρκεια της σπουδαστικής εξέγερσης κατήγγελαν και στόχευαν να ανατρέψουν μεσα από βίαιες επαναστατικές πρακτικές. Έχοντας ανελιχθεί πλέον στα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα, αποτελούν εκλεκτούς εκπροσώπους της διαφθοράς και διαπλοκής. Απέναντι τους όμως βρίσκεται ένας παλιός φίλος από το παρελθόν, που παρέμεινε πιστός στις αρχές της ομάδας. Ο εκδικητής τιμωρός τους έχει δικάσει και καταδικάσει στο μοναχικό του δικαστήριο κι αναλαμβάνει να εκτελέσει την ποινή, αποδίδοντας μιά ιδιότυπη προσωπική δικαιοσύνη.

b183297Μόλις ξεκινάει η σειρά των δολοφονιών των λαμπρών πολιτών της πρωτεύουσας, ο ταξίαρχος Βεργίνης αναθέτει την υπόθεση στον υπαστυνόμο Μίραλη και την ομάδα του. Ο Μίραλης είναι ένας εξαιρετικά ευφυής αστυνομικός με αρκετά ευάλωτη ψυχοσύνθεση. Κατατρύχεται από περίεργες παραισθήσεις και φλερτάρει επικίνδυνα με διαταραχές πολλαπλής προσωπικότητας. Στη πορεία των ερευνών της ομάδας, αντιμετωπίζουν κλειστά μονοπάτια και διαγράφουν ομόκεντρους κύκλους λόγω της έλλειψης συγκεκριμένων στοιχείων. Σ’εκείνο το σημείο, ο Βεργίνης τον παραπέμπει στον «μαύρο βαρώνο». ‘Ενα προικισμένο βετεράνο αστυνομικό, που τα ίχνη του στο Σώμα χάνονται …κάτω από αμφιλεγόμενες συνθήκες.

Οι συζητήσεις του Μίραλη με τον μαύρο βαρώνο αποτελούν μέρος ενός mind game, όπου διαγράφεται καθαρά η προσπάθεια χειραγώγησης του βετεράνου αστυνομικού και επηρεασμού του τρόπου θεώρησης των γεγονότων από την πλευρά του Μίραλη.

Οι σχέσεις και οι ρόλοι θύματος – θύτη, διώκτη – διωκόμενου γίνονται ολοένα και πιό δυσδιάκριτοι (όπως αναφέρει χαρακτηριστικά κι ο Μανσέττ). Το ίδιο και τα σύνορα της φαντασίας με την πραγματικότητα.

Και οι εξελίξεις ακολουθούν απογειώνοντας την πλοκή με κινηματογραφικό τρόπο, μέσα από συνεχείς ανατροπές.

b192684«Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΙΝΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ»

Η μεγάλη ντίβα του θεάτρου Μαρίνα Φιλίππου πάσχει από ανίατη ασθένεια και ετοιμάζει με όση ενέργεια της απομένει το κύκνειο άσμα της. Την παράσταση των «Τρωάδων» στην Επίδαυρο.

Παράλληλα, κάποιοι επιφανείς Αθηναίοι, που απασχολούν συχνά τα ΜΜΕ λόγω της δημόσιας εικόνας τους, δολοφονούνται κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες.

Η ομάδα της αστυνόμου Τρύπη, του Τμήματος Εγκλημάτων κατά ζωής, υπό την καθοδήγηση του ιερού τοτέμ του  Σώματος Βεργίνη, αναλαμβάνει την εξιχνίαση των εγκλημάτων. Στην πορεία των ερευνών, η Τρύπη έχοντας να αντιμετωπίσει το διαζύγιο της και την φροντίδα της εξάχρονης κόρης της, πρέπει ταυτόχρονα  να βουτήξει στα δαιδαλώδη μονοπάτια της διαφθοράς και της διαπλοκής, που λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία συνδέοντας τα θύματα των δολοφονιών. Κι ακόμη περισσότερο να διερευνήσει ενδελεχώς τα πιθανά προσωπικά κίνητρα, που κρύβονται πίσω από αυτές τις δολοφονίες.

Η μεγάλη ικανότητα οργάνωσης από την πλευρά του δολοφόνου οδηγεί στην ανυπαρξία στοιχείων και η έρευνα προχωράει με αργά βήματα. Μέχρι να βρεθεί το πρώτο αξιοποιήσιμο στοιχείο και οι εξελίξεις να  ακολουθήσουν με την μορφή χιονοστιβάδας.

Πότdashiellhammett-272x300ε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν;

Το πρώτο μυθιστόρημα μου «Παλιοί λογαριασμοί» πρωτογράφηκε στα 1977-79, στην διάρκεια της στρατιωτικής μου θητείας στο Πεντάγωνο. Συγκεκριμένα, στον ελεύθερο χρόνο μου μεταξύ σκοπιάς, αγγαρείας και υπηρεσίας γραφείου και πάνω σε μια φορητή μικρή γραφομηχανή Brother.  Όταν έμεινα άνεργος, στα 2010, το τράβηξα από το συρτάρι και το διπλοχτένισα.

Το δεύτερο μυθιστόρημα «Η τελευταία παράσταση της Μαρίνας Φιλίππου» γράφηκε υπό μάλλον φυσιολογικότερες συνθήκες. Στην τραπεζαρία του σπιτιού μου και πάνω σε μια ιδέα που είχα πριν καν την ολοκλήρωση των «Παλιών λογαριασμών».

Γιατί επιλέξατε το είδος του αστυνομικού / νουάρ μυθιστορήματος;

Επέλεξα το αστυνομικό μυθιστόρημα και πιο συγκεκριμένα το νέο πολάρ λόγω της δυνατότητας που προσφέρει για ρεαλιστική περιγραφή των κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν την δεδομένη στιγμή και του πλαισίου που κινούνται οι ήρωες του μυθιστορήματος. Κατ’ αυτή την έννοια, ο συγγραφέας μπορεί να ασκήσει κοινωνική κριτική είτε απλώς περιγράφοντας την διαφθορά και την διαπλοκή, που μαστίζουν την κοινωνία μας είτε, αν προχωρήσει ακόμη περισσότερο, να τοποθετηθεί ανοιχτά και να την καταγγείλει.

Raymond ChandlerΈχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Μπορεί να μου έρθει κάποια σκέψη σε οποιοδήποτε χώρο, οπότε θα την καταγράψω για χρήση στο μυθιστόρημα. Αλλά, κατά 99% γράφω στην τραπεζαρία του σπιτιού μου. Όχι αποκλεισμένος σ’ ένα γραφείο, αλλά στον χώρο όπου κινείται όλη η οικογένεια.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

Δύσκολο! Κάθε ήρωας των βιβλίων μου είναι σύνθεση δύο ή και τριών διαφορετικών προσώπων. Και αντίστροφα κάθε πραγματικό πρόσωπο που με εμπνέει μπορεί να δώσει χαρακτηριστικά του σε δυο ή και τρείς ήρωες του βιβλίου. Αυτό θεωρώ ότι τους κάνει πιο σύνθετους και ενδιαφέροντες.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Philip Kerr_Credit_C_2011_Phil_Wilkinson_-_The_ScotsmanΠολύ απλός και καθόλου μυστηριώδης ! Κάθομαι μπροστά στο λάπτοπ και αυτόματα μια μαύρη αράχνη υφαίνει ένα αραχνοΰφαντο πέπλο, που με τυλίγει και με απομονώνει από τον περιβάλλοντα χώρο. Εκείνη την στιγμή δεν υπάρχει τίποτε άλλο πέρα απο τον συγγραφέα και το μυθιστόρημα. Μ’ ένα μαγικό τρόπο, όλες οι ιδέες που αρχικά φαίνονται να παλεύουν για λίγο χώρο στο μυαλό σου, αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν και να μπαίνουν σε μια σειρά.

Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

MVMontalbanΑν θεωρήσουμε τελετουργία τον καφέ, το τσιγάρο, κάποιο κέικ … τότε ναι. Άντε κι ένα  παλιό κιτρινισμένο λαμπαντέρ. Οι ήχοι από το περιβάλλον δεν με αποσπούν, μιας κι είμαι τύπος που συγκεντρώνεται εύκολα σε αυτό που κάνει. Η μουσική … ναι. Αρκετές φορές ακούω. Μυθικό ροκ από Pink Floyd, Doors, Barkleys Harvest, Jethro Tull κι άλλους παρόμοιους μέχρι και σύγχρονο Ελληνικό τύπου Άσιμου, Παπάζογλου, Μάλαμα, Πορτοκάλογλου. Ίσως ανάμεσα παρεισφρήσει και κάποιος Μπρέγκοβιτς.

Ποιες είναι οι σπουδές σας και πώς βιοπορίζεστε; Διαπιστώνετε κάποια εμφανή απορρόφηση των σπουδών και της εργασίας σας στη γραφή σας (π.χ στην θεματολογία ή τον τρόπο προσέγγισης);

Μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, που διακόπηκε στα 1972 (υπό …μάλλον αντίξοες συνθήκες) συνέχισα τις σπουδές μου στο Deree College, όπου πήρα ένα πτυχίο στο μάρκετινγκ. Εργάστηκα σαν στέλεχος πωλήσεων / μάρκετινγκ σε πολυεθνικές και Ελληνικές εταιρείες. Έμεινα άνεργος στα 60 μου χρόνια. Σίγουρα, οι εμπειρίες που αποκομίζεις από την επαγγελματική σου καριέρα επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης σου. Έστω και … στην αντίθετη κατεύθυνση, όταν μιλάμε για άτομα με ισχυρή αντιεξουσιαστική προδιάθεση.

Reverting to type - Jean-Patrick Manchette, 1967-Γράψατε ποτέ ποίηση – κι αν όχι, για ποιο λόγο;

Δεν έγραψα ποίηση ποτέ. Θεωρώ πως δύσκολα την καταλαβαίνω και θα ήταν αδύνατο να γράψω.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;  

Θα σκεφτόμουνα να γράψω για τον Ντ. Χάμμετ ή τον Ρ. Τσάντλερ … και τελικά θα κατέληγα να γράψω για τον Μανσέττ. Χωρίς δεύτερη κουβέντα.

Τι γράφετε τώρα; 

J.E.Τώρα ασχολούμαι με το στήσιμο του τρίτου βιβλίου μου. Αφήνω, προς στιγμήν στην άκρη το νέο πολάρ και την κριτική αναφορά στην διαφθορά και την διαπλοκή και δοκιμάζω ένα μυθιστόρημα με καθαρά αστυνομική πλοκή. Δολοφόνος, σειρά εγκλημάτων, αστυνομική ομάδα που ερευνά … και τα συναφή.

Περί ανάγνωσης

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Είμαι φανατικός των αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ξεκινάω λοιπόν από Χάμεττ και Τσάντλερ. Περνάω από Τζ. Ελλρόυ. Μανσέττ και Υζζό. Φίλιπ Κερρ. Τζων Λε Καρρέ, μια εξόχως ιδιάζουσα μορφή. Από την εμπορικότατη και μοδάτη Σκανδιναβική σχολή θα περιοριστώ στους παλιότερους … και λακωνικούς Σιέβαλ-Βαλέε και στον Χ. Μανκέλ. Και φυσικά στη δική μας μεσογειακή σχολή Μονταλμπάν, Καμιλιέρι, τον δικό μας Π. Μάρκαρη. Τον πατριάρχη Γ. Μαρή. Και στους πολύ αξιόλογους σύγχρονους  Έλληνες, Σ. Γκάκα, Α. Αποστολίδη, Φ. Φιλίππου και Γ. Ράγκο.

Henning MankellΑγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

«Η πριγκίπισσα του αίματος» του Μανσέττ, «Η τριλογία του Βερολίνου» του Φ. Κερρ, «Ο μεγάλος αποχαιρετισμός» και το «Αντίο γλυκειά μου» του Τσάντλερ, «Η τριλογία της Μασσαλίας» του Υζζό, «Η μαύρη ντάλια» του Ελλρόυ και πολλά άλλα.

Οι αστυνομικοί συγγραφείς που προανέφερα. Μάρκαρης, Αποστολίδης, Γκάκας, Ράγκος.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Θα ψήφιζα Φίλιπ Μάρλοου και πρώτο επιλαχόντα τον εξαιρετικό Κούρτ Βαλλάντερ.

John Le Carre-Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Αυτό τον καιρό προσπαθώ να αποτοξινωθώ λόγω της προετοιμασίας του τρίτου μου βιβλίου. Πάντως, επειδή είμαι εξαρτημένος από το αστυνομικό, διαβάζω την «Μοιραία Πράγα» του Φ.Κερρ και τους «Απόλυτους φίλους» του Λε Καρρέ.

Διαβάζετε λογοτεχνικές παρουσιάσεις και κριτικές; Έντυπες ή ηλεκτρονικές; Κάποια ιδιαίτερη προτίμηση στις μεν ή (και) στις δε;

Φυσικά και παρακολουθώ τις παρουσιάσεις και τις κριτικές των νέων βιβλίων. Και στις εφημερίδες και στο διαδίκτυο. Από την μικρή μου πείρα, νοιώθω πολύ περίεργα έως και αρκούντως δυσάρεστα ότι για να παρουσιαστεί κάποιο βιβλίο από τις εφημερίδες, όχι μόνο ευρείας κυκλοφορίας αλλά παραδόξως και από τα free press αυτοαποκαλούμενα έντυπα, θα πρέπει ο συγγραφέας όχι μόνο να γράφει καλά, αλλά κατά πρώτο λόγο να έχει καλές δημόσιες σχέσεις (διάβαζε πιο σωστά «ανήκω κι εγώ στο κύκλωμα, παιδιά»). Αντίθετα, τα πολύ ενδιαφέροντα κι ενεργά blogs, όπως τα Librofilo, Βιβλιοκαφέ, Πανδοχείο, Ναυτίλος, Book press και αρκετά ακόμη που μπαίνω και διαβάζω, δίνουν την δυνατότητα και σε πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς να παρουσιάσουν την δουλειά τους με σαφή αξιολογικά κριτήρια. Και είναι άξιοι συγχαρητηρίων γι’ αυτό που κάνουν.

izzoΘα μας γράψετε κάποια ανάγνωση σε αστικό ή υπεραστικό μεταφορικό μέσο που θυμάστε ιδιαίτερα;  [μέσο – διαδρομή – βιβλίο – λόγος μνήμης]

Διαδρομή μετρό Μοναστηράκι – Εθνική Άμυνα. Βιβλίο «Το κορίτσι με το τατουάζ» του Στινγκ Λάρσον, όταν πρωτοκυκλοφόρησε και πριν ακόμη γίνει μοδάτο στην Ελλάδα. Ο λόγος; Όρθια επάνω μου μια σέξυ τριαντάρα έχοντας δει προφανώς τον τίτλο του βιβλίου, χαμογελάει πονηρά και ανοίγοντας λίγο την μπλούζα της μου αποκαλύπτει την αρχή τατουάζ πάνω από το αριστερό στήθος. Να’ ναι καλά η κυρία !

Περί αδιακρισίας

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

Πηγή έμπνευσης μου είναι ο Κλιντ Ίστγουντ, όπως αναφέρεται σαφώς και στο πρώτο μου βιβλίο. Και πολλές ταινίες του. «Σιωπηλός καβαλάρης», «Ασυγχώρητοι» και άλλα. Εξαιρετική ταινία που με εντυπωσίασε οι «Συνήθεις ύποπτοι». Και η «Μαύρη ντάλια».

2011_51381_96581Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι;

Οι εμπειρίες από το διαδίκτυο για κάποιον της γενιάς μου είναι γοητευτικές … και ταυτόχρονα επικίνδυνες για μη εξειδικευμένο γνώστη επικίνδυνες … Δεν ξέρεις ποτέ που μπορεί να σε οδηγήσουν!

Αν κάποιος σας χάριζε την αιώνια νιότη με αντίτιμο την απώλεια της συγγραφικής ή αναγνωστικής σας ιδιότητας, θα δεχόσασταν τη συναλλαγή;

Αυτά τα τρομερά διλήμματα πάντα στην αρχή μου φαίνονταν πολύ ελκυστικά, αλλά πολύ γρήγορα έχαναν την οποιαδήποτε γοητεία τους. Εξ άλλου η αιώνια νιότη ίσως τελικά αποδεικνυόταν βαρετή, ανιαρή. Αν όμως μιλάγαμε για μια μόνο ακόμη νιότη … μάλλον θα το συζητούσα σε πιο σοβαρή βάση!

Κάποια ερώτηση που θα θέλατε να σας κάνουμε μα σας απογοητεύσαμε; Απαντήστε την!

Νομίζω ότι το ερωτηματολόγιο ήταν ποAZARIADIS_GKM_123 _2000pxλύ περιεκτικό και οι προσωπικές ερωτήσεις το έκαναν πολύ πιο ενδιαφέρον. Το μόνο που θα είχα να παρατηρήσω είναι ότι θα πρέπει τα blogs που προαναφέρθηκαν να πάρουν περισσότερες πρωτοβουλίες παρουσιάζοντας νέους Έλληνες συγγραφείς (αστυνομικούς και άλλους). Και όχι μόνο συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά και διοργανώνοντας θεματικές βραδυές. Για παράδειγμα βραδυά νουάρ ή πολάρ ή καθαρού (χαρντ μπόιλντ) αστυνομικού. Πολλοί νέοι συγγραφείς θα ήθελαν να μετάσχουν σε τέτοιες δραστηριότητες και μπορούν να βοηθήσουν στην οργάνωση τους.

Στις εικόνες: Raymond Chandler, Dashiell Hammett, Philipp Kerr, Manuel Vasquez Montalban, John Le Carre, Jean Patrick Manchette, James Ellroy, Henning Mankell, John Le Carre, Jean Claude Izzo, Andrea Camilleri.

Λουίς Σεπούλβεδα – Τελευταία νέα από το Νότο

 Το ε1υρετήριο των απωλειών και η παταγωνιώδης μνήμη

 Φωτογραφίες: Ντανιέλ Μορτζίνσκι

Όπως μερικά σπάνια βιβλία γεννιούνται πάνω στην συνύπαρξη των φίλων και στη συνομιλία της στιγμής, έτσι κι ετούτο γεννήθηκε ένα απόγευμα στο Παρίσι του 1996, με τον συγγραφέα και τον αργεντινό φωτογράφο συνεργάτη του Ντανιέλ Μορτζίνσκι (Μπουενος Άιρες, 1960) να μιλούν για την σχέση κειμένου και φωτογραφίας, που μέχρι τότε τους είχε συνταξιδέψει σε όλες τις κοσμικές γωνίες για ρεπορτάζ εφημερίδων και περιοδικών. Μόνο που η περιορισμένη έκταση χώρου στα έντυπα και η τρομαγμένη λογοκρισία ορισμένων εξ’ αυτών άφησε τους δυο κομπανιέρος με ανοιχτούς λογαριασμούς μπροστά στους ανοιχτούς ορίζοντες του Νότου. Έτσι μόνοι τους αυτή τη φορά αποφάσισαν να κυκλώσουν τα τρεισήμισι χιλιάδες χιλιόμετρα της νοτιότερης Λατινικής Αμερικής

Luis_SepulvedaΚαι πάλι όμως! Συγκέντρωσαν τις φωτογραφίες σε κόντακτ και όλα όσα έζησαν μετατράπηκαν σε θέμα συζήτησης με τους φίλους αλλά όχι σε βιβλίο – άλλωστε ο φωτογράφος επέμενε ότι τα βιβλία είναι κάτι ζώα παράξενα, απρόβλεπτα, κι ότι υπάρχουν ιστορίες που προτιμούν να τις αφηγείσαι με τη θαλπωρή ενός κρασιού, που τους αρέσει να κουρνιάζουν με χίλιους τρόπους στο στόμα του αφηγητή τους, ώσπου να φτάσει η στιγμή που αυτές και μόνο αυτές θ’ αποφασίσουν να γίνουν λέξεις στο χαρτί. Άλλωστε ο Σεπούλβεδα διαφοροποιεί τις επιθυμίες του από τις καθιερωμένες των ομότεχνών του: δεν επιθυμεί τα γραπτά του να αποτελούν μνήμη του συγγραφέα  αλλά μέρος της συλλογικής μνήμης, ένα κομμάτι του ελεύθερου αέρα που υπερασπίζονται οι άξιοι άνθρωποι.

Ήρθε τελικά η στιγμή2 να γραφούν και αυτές οι ιστορίες που λειτουργούσαν ως καταφύγιο για τον συγγραφέα, κάθε φορά που δεν αισθανόταν καλά, πόσο μάλλον κατά την τελική γραφή τους. Κάθε μια τους ασχολείται με κάτι οριστικά χαμένο, σαν παρμένο από το «ευρετήριο απωλειών» της εποχής, κατά την έκφραση του εκλεκτού του φίλου και επίσης συγγραφέα Οσβάλντο Σοριάνο, ή σαν ένα βιβλίο μεταθανάτιων ειδήσεων ή ένα μικρό μυθιστόρημα για εξαφανισμένες περιοχές.

Και το ταξίδι, αυτός «ο υπέροχος μηχανισμός ζωής που πάντα φέρνει κοντά τους ομοίους μας», ξεκινάει από την Παταγονία, τον τόπο για τον οποίο ο βρετανικός Τύπος παραληρούσε όχι για την εύθραυστη ομορφιά του αλλά για τις διαφαινόμενες οικονομικές ευκαιρίες, υπό την προϋπόθεση βέβαια τηN2ς «ανάγκης εξόντωσης των βαρβάρων». Γι’ αυτό και γέμισε με καταπατητές, διψασμένους για εδάφη που δεν έμελλε να αγαπήσουν ποτέ. Σήμερα οι επιζώντες τουέλτσε και μαπούτσε επέλεξαν να μη γίνουν άλλη μια τουριστική ατραξιόν και συνεχίζουν να ζουν στις Άνδεις, διατηρώντας την κουλτούρα τους, μια κουλτούρα αντίστασης και μνήμης – κι ας γνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι να γραφεί η ιστορία των νικημένων («Καθ’ οδόν»).

Το ευρετήριο των απωλειών παραμερίζεται κάθε φορά που ο συγγραφέας βρίσκεται με τους φίλους του, στις τελετουργικές βόλτες στα ζαχαροπλαστεία ή στο Edelweiss, όπου συναντά τον καυστικό σατιριστή Ενρίκε Πίντι και τον Σοριάνο, που μόλις έχει εκδώσει το μυθιστόρημα Η ώρα δίχως σκιά. Όποτε διαβάζουμε ή γράφουμε, συμφωνούν οι τρεις ομοτράπεζοι, πραγματώνουμε μια φυγή, την πιο αγνή και νόμιμη δραπέτευση. Όταν η κουβέντα πάει στον πόλεμο στις Μαλβίνες και τους νεκρούς φίλους, αναρωτιούνταιN3 τι να γραφτεί από τις ιστορίες που γεμάτες βρόμα και ατιμία βγαίνουν με βορβορυγμούς από τις διηγήσεις. Είναι όμως εκεί, λουφάζουν, κρύβονται, και περιμένουν τον συγγραφέα, όπως έλεγε και ο Κορτάσαρ – κι οι φίλοι οφείλουν να τις  γράψουν («Η καρδιά της μνήμης μου»).

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε μ’ αυτό; Ό,τι τολμούν να κάνουν κάποιοι από τους χαρακτήρες μας; Είναι σίγουρο πως αυτοί εκδικούνται για λογαριασμό μας και για λογαριασμό όλων όσοι μέσα τους κρατούν ακόμα την ιερή οργή των νικημένων, των προδομένων, στις φλέβες τους κυλάει μελάνι, κι ακριβώς γι’ αυτό είναι κόσμιοι. [σ. 42]

N1Ακόμα κι όταν το αυτοκίνητο χάνει τον προσανατολισμό του η παρέα δεν σταματάει, καθώς στην Παταγονία λένε πως η οπισθοδρόμηση είναι γρουσουζιά και η μοίρα είναι πάντα μπροστά. Ευτυχώς αγνωστικιστές, όπως τονίζουν οι δυο συνεργάτες, αναζητούν την εσωτερική γαλήνη που μόνο η δράση χαρίζει. Μια τέτοια «χαμένη» πορεία τους οδηγεί στο σπίτι μιας ευτυχισμένης γριούλας που φαίνεται να ζει «μόνη της», αλλά πόσο μόνη, απορεί, όταν έχει σκύλο, πρόβατα, φυτά και λουλούδια. Οι μαγευτικές ιστορίες της δόνια Ντέλια είναι γεμάτες με την απλούστερη ευτυχία, όπως τώρα που μοιράζεται τα γενέθλια των ενενήντα πέντε χρόνων της με δυο ταξιδιώτες, ή, όπως όταν οι καταπατητές ήρθαν και πετσόκοψαν τη γη, έφεραν και τον … Τεντ Τέρνερ με τον Σιλβέστερ Σταλόνε να αγοράσουν σε τιμή ευκαιρίας. Όμως η είδηση διαδόθηκε από πουλπερία σε πουλπερία και οι κινήσεις κάποιων αγωνιστών της ζωής απέτρεψαν την αγορά και ιδού τι συμβαίνει στην Παταγονία: η εύθραυστη «κυρά των θαυμάτων» νίκησε τον Ράμπο!

Patagonia-ExpressΟι ιστορίες είναι άξιες διήγησης, ανάγνωσης και διασποράς, είτε διαβάζουμε για τα παιδιά της Βιολέτα Πάρα και τον Ομάρ Τορίχος, τον παναμέζο στρατιωτικό και επαναστάτη που χρημάτισε Πρόεδρος της χώρας του για δεκατρία χρόνια μέχρι να δολοφονηθεί, είτε για την Ταξιαρχία Ραμόνα Πάρα (το εικαστικό και τοιχογραφικό «κίνημα» των μελών της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Χιλής) και το Μέτωπο Μανουέλ Ροδρίγκες (τη χιλιανή αντιστασιακή ομάδα που συγκροτήθηκε το 1983 για να πολεμήσει το καθεστώς Πινοτσέτ), τους ποιητές, ακτιβιστές και αγωνιστές, με όλες τις πολύτιμες πληροφορίες χάρη στο – όπως πάντα – πλήρες ευρετήριο του μεταφραστή, απαραίτητου συνταξιδιώτη μας και πρεσβευτή του καθάριου σεπουλβεδιανού κόσμου. Που όσο πικρός κι αν είναι, όπως στο τελευταίο ταξίδι του Παταγονία Εξπρές, άλλο τόσο γεμίζει φως τους αξιοπρεπείς και τους δίκαιους.

Εκδ. Opera, 2012, μετάφραση – σημειώσεις Αχιλλέας Κυριακίδης, σελ. 175, με ευρετήριο ελληνικών και εξελληνισμένων ονομάτων, τοπωνυμίων και τίτλων έργων και γλωσσάριο [Luis Sepulveda & Daniel Mordziski – Últimas noticias del Sur, 2011]

Πρώτη δημοσίευση: mic.gr, υπό τον τίτλο Παταγωνιώδεις Ήρωες.