Οι καλεσμένοι εντός μας

«Δεν γίνεται να καταπιέσεις τα συναισθήματα. Έρχονται και φεύγουν όταν εκείνα θέλουν»

Είναι νύχτα αλλά ένα διώροφο κόκκινο ξενοδοχείο λάμπει μέσα στο σκοτάδι κάτω από τον έναστρο ουρανό. Είναι απομονωμένο σε κάποιο δάσος αλλά διόλου έρημο· παρατηρείται κινητικότητα καταρχήν έξω από αυτό, καθώς επισκέπτες φτάνουν με διάφορους τρόπους: με αυτοκίνητα, αερόστατα, αεροπλάνα, ιστιοφόρα, πλοία, υποβρύχια, ουράνιες άμαξες και με τα πόδια. Και καθώς χάρη στην πρόσκληση της Διευθύντριας του Ξενοδοχείου των Συναισθημάτων πλησιάζουμε όλοι και περισσότερο, διακρίνουμε μορφές ποικίλες σε μέγεθος, σχήμα, ύψος και εμφάνιση – τα ίδια τα συναισθήματα ως προσωποποιημένες φιγούρες. Έτσι εξηγείται λοιπόν γιατί έρχονται με διάφορα μέσα· γιατί τα ίδια είναι απολύτως διαφορετικά μεταξύ τους, το καθένα ξεχωριστό παρά τις πλείστες ομοιότητες, συνεπώς θα διαμείνουν και σε χωριστά δωμάτια για την αυτονόητη αυτονομία.

Ποτέ δεν ξέρουμε ποιο θα μας επισκεφτεί, λέει η Διευθύντρια, μα είναι όλα καλοδεχούμενα και το καθένα έχει τις δικές του απαιτήσεις. Η Λύπη μιλά ψιθυριστά και θέλει να ακουστεί, διαφορετικά θα μείνει πολύ χρόνο στο δωμάτιο. Ο Θυμός χρειάζεται πολύ χώρο να ξεσπάσει και δεν πρέπει να αποφευχθεί, διαφορετικά θα μεταμορφωθεί σε Ενοχή, Θλίψη ή Ντροπή. Η Γαλήνη ξέρει να εκτιμά τις καταστάσεις, ενώ το Άγχος καταφτάνει όταν πολλά συναισθήματα απαιτούν κάτι διαφορετικό και θέλει να τραβά την προσοχή. Η Ευγνωμοσύνη εμφανίζεται όταν η αντοχή φτάνει στα όριά της, η Αυτοπεποίθηση την βοηθά να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες και η Αυτοεκτίμηση δίνει σιγουριά σε ό,τι κάνει. Η Αγάπη μεταμορφώνει τον χώρο σε ένα μαγικό τόπο, η Χαρά προκαλεί κάθε είδους διασκέδαση. Η Ικανοποίηση, η Πληρότητα και η Ελπίδα ολοκληρώνουν την ωραιότερη δυνατή αίσθηση. Όλα έχουν την δική τους κοινωνικότητα και επικοινωνούν – με τι άλλο; – με συναισθήματα

Η Διευθύντρια είναι πάντα φιλική και σπεύδει να ικανοποιήσει κάθε τους ανάγκη. Σέβεται την ύπαρξή τους, αναζητά τις επιθυμίες τους, θα φροντίσει για τις ανάγκες του – ακριβώς όπως οφείλει να κάνει ο καθένας. Ενδιαφέρεται να τα αναγνωρίσει, να τα γνωρίσει, να τα κατανοήσει, να τα αποδεχτεί. Διακρίνει την σημαντικότητα και την αναγκαιότητά τους. Όλα τα συναισθήματα είναι καλοδεχούμενα, χωρίς να διακρίνονται όπως κάποτε σε «καλά» ή «κακά», με βάση την αξία ή την καλοσύνη· η μοναδική διάκριση που γίνεται έχει να κάνει με την ολιγάρκεια ή τις απαιτήσεις τους. Όσο διαφορετικά κι αν είναι, είναι ίσα ως προς την σημασία τους. Κανένα δεν είναι υποδεέστερο ή αμελητέο και όλα αποτελούν μέλη της μεγάλης οικογένειας των συναισθημάτων και οπωσδήποτε κανένα δεν πρέπει να καταπιεστεί. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει την πλήρη άφεση σε αυτά αλλά μια προσεκτική αντιμετώπιση και διαχείριση.

Και γιατί δεν μένουν σε σπίτι αλλά σε ξενοδοχείο, δηλαδή προσωρινά; Μα επειδή δεν κατοικούν μόνιμα σε κανέναν άνθρωπο για πάντα – δεν θρονιάζονται κατά αποκλειστικότητα εδώ ή εκεί. Είναι μόνιμοι ταξιδιώτες που αλλάζουν ξενοδοχεία όπως και πρόσωπα – και όλα έρχονται σε όλους μας. Και πώς είναι άραγε αυτό το ξενοδοχείο; Η αρχιτεκτονική του μας είναι γνώριμη, όμως η επικράτεια των συναισθημάτων απλώνεται παντού, σε όλες τις τεχνοτροπίες και τα στυλ, από ινδιάνικες καλύβες και δασικές κατασκευές έως κάστρα, παραδοσιακά σπίτια και κινεζικά, ρωσικά και ινδικά κτίσματα, γιατί η καθολικότητά τους είναι δεδομένη στην απανταχού οικουμενική ανθρώπινη κατάσταση.

Μεγαλωμένη στο Κρόιτσμπεργκ του Βερολίνου, η σερβικής καταγωγής Γερμανίδα Λίντια Μπράνκοβιτς αποκτά και με την εικονογράφηση ένα δικό της χαρακτηριστικό ύφος που θα συναντήσουμε και στο επόμενο βιβλίο της, Το τσίρκο των σκιών, το οποίο θα παρουσιάσουμε σε εύθετο χρόνο. Οι πολύχρωμες μορφές της που παίρνουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά μοιάζουν μαλακές, ευκίνητες, μεταβλητές και ευαίσθητες, ακριβώς όπως και οι έννοιες που συμβολίζουν. Η εμφάνισή τους διαφέρει όχι μόνο στα μορφολογικά χαρακτηριστικά αλλά και στον χώρο που καταλαμβάνει το καθένα, σε εικόνες ιδιαίτερα εκφραστικές όσον αφορά ακριβώς το εύρος της δύναμης ορισμένων συναισθημάτων τα οποία πράγματι είναι σα να καλύπτουν τόσο εμάς όσο και οτιδήποτε γύρω μας. Τα πάντα μοιάζουν να συμβαίνουν σε έναν παράλληλο, ονειρικό τόπο όπου έξω είναι νύχτα, γιατί τα συναισθήματα βρίσκονται σε ένα ανάλογο, άγνωστό μας σύμπαν που ενοικεί στον εσωτερικό μας κόσμο.

Τα συναισθήματα έρχονται, παρέρχονται, ξανάρχονται, διαρκούν όσο διαρκούν και αποχωρούν μέχρι να ξανάρθουν. Όμως η αναχώρησή τους δεν σημαίνει λήθη. Προτού φύγουν αφήνουν ίχνη που έχουν και αυτά την σημασία τους. Η περίφημη συναισθηματική νοημοσύνη αφορά τόσο το υποκείμενο κάθε συναισθήματος όσο και τον περίγυρό του. Το ξενοδοχείο ως ο εσωτερικός μας κόσμος, οι Διευθυντές και οι Διευθύντριες είμαστε εμείς.

Εκδ. Διόπτρα, 2024, μτφ. Τζέμα Δεσύλλα, σελ. 40 [The Grand Hotel of Feelings, 2023]

Ιστοσελίδα της συγγραφέως και εικονογράφου, εδώ.

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.

Πέντε αξιαγάπητοι εξερευνητές μυστηρίων και συναισθημάτων

Και μόνο από τα αρχικά δεδομένα, η σειρά αυτή μας κάνει να αισθανόμαστε πως βρισκόμαστε στο στοιχείο μας: αναζητούμε την λύση ενός μυστηρίου και μάλιστα όχι μόνοι μας αλλά με μια εκλεκτή συντροφιά φίλων. Επίσης, και μόνο από το ξεφύλλισμα της πρώτης σελίδας, είμαστε μέλη της ομάδας αφού μας προσφέρεται το απόλυτο έγγραφο της παιδικής περιπέτειας, ένας χάρτης και μάλιστα δισέλιδος, οι ενδείξεις του οποίου εντείνουν την έξαψη: Απαγορευμένος Βάλτος, Σκοτεινός Δρυμός, Δασύλλιο με τα Ψηλά Πεύκα, Πέτρινος Πύργος, τοπωνύμια που αφορούν και τα τέσσερα ως τώρα βιβλία της σειρά, τα δυο εκ των οποίων βλέπουμε τώρα.

Ο Μο το κουνάβι, η Λούσι η νυφίτσα, ο Τζέρεμυ ο κούνελος, ο μικροσκοπικότατος Τσάρλι το τρωκτικό και και άτυπος αρχηγός όλων η σοφή αλεπού Έκτορας Φοξ, όλοι τους κομψότατα και χρωματιστά ντυμένοι έρχονται κάθε φορά αντιμέτωποι με ένα μυστήριο που καλούνται να επιλύσουν. Όμως η έρευνα δεν γίνεται μόνο επί χάρτου (παρόλο που απλώνουν και αυτοί τους χάρτες τους, που άλλωστε υπάρχουν κατά πολλοί στο σπίτι του Έκτορα, τόπο των συναντήσεών τους) αλλά με την έξοδο από το σπίτι προς όλες τις κατευθύνσεις του δάσους και, όπως είναι ευνόητο, με την έκθεσή τους σε περιπέτειες και, ενίοτε, βήματα που μοιάζουν επικίνδυνα. Και όλα αυτά, προφανώς, προκαλούν σειρά συναισθημάτων τα οποία όμως εκφράζουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Ο Μο είναι ριψοκίνδυνος και τολμηρός, ο Τζέρεμυ προσπαθεί να επιδεικνύει το θάρρος του, ο Τσάρλι εκφράζει κάθε φόβο και τρόμο του, η Λούσι τον ενθουσιασμό της και ο Έκτορας είναι η φωνή της ψυχραιμίας και της λογικής. Υπέροχη παρέα!

Οι ιστορίες πάντα ξεκινάνε με το κλείσιμο ενός βιβλίου που μόλις έχουν διαβάσει και το οποίο δίνει το ζωτικό έναυσμα. Αν, για παράδειγμα, όπως συμβαίνει στην πρώτη ιστορία, τα παραμύθια αναφέρουν γίγαντες οι οποίοι μάλιστα ζούσαν λίγο παραπάνω, είναι αυτοί αληθινοί; Θα ζητήσουν να το εξακριβώσουν οι ίδιοι ακόμα κι αν είναι να μπουν στον μεγάλο δρυμό με τις τεράστιες σκιές και να βρεθούν στον απαγορευμένο βάλτο! Θα αντιμετωπίσουν τον πρώτο νομιζόμενο γίγαντα που είναι ο καλόκαρδος Ρούφους ο αρκούδος, θα πλεύσουν στην λίμνη με τις καλαμιές με μια βάρκα που τους προδίδει, θα βρεθούν στο νερό χωρίς δυνατότητα επιστροφής, θα διανυκτερεύσουν δίπλα δίπλα, θα νοιώσουν την απόγνωση αλλά το άλλο πρωί θα διακρίνουν τον γίγαντα των γιγάντων, την τεράστια άλκη που παίρνει το πρωινό της και τους προσκαλεί να το μοιραστούν.  Και τα καμπύλα, αναπαυτικά της κέρατα, αποτελούν ασφαλέστατο όχημα για την δια της λίμνης επιστροφή. «Να, λοιπόν, που τα παραμύθια είναι αληθινά», αναφωνούν και φυσικά αμέσως μόλις επιστρέψουν, σπεύδουν να …ανοίξουν ένα ακόμα βιβλίο!

Στο δεύτερο βιβλίο είναι ένα γράμμα που κινητοποιεί τα μέλη της συντροφιάς· μια παράκληση βοήθειας εκ μέρους των τριών Ποντικιών που ζουν στον Πέτρινο Πύργο, μαζί με το εσώκλειστο στοιχείο που τα έχει τρομάξει: ένα κατάμαυρο φτερό, δείγμα πιθανής εκδίκησης του Κορακιού. Είναι δυνατό να τα αφήσουν αβοήθητα; Η είσοδος στο γλιστερό δάσος υπό καταρρακτώδη βροχή είναι δεδομένη και η θέα του ψηλού πύργου με τα μικρά παράθυρα να είναι περικυκλωμένος από κοράκια τρομακτική! Δεν αρκεί η κρυφή είσοδος στα κρύα, υγρά δωμάτια, ούτε η διαβεβαίωση των κορακιών ότι κάτι που συνέβη κάποτε μπορεί να αποτέλεσε κληρονομική επιταγή μιας εκδίκησης των κορακιών. Πρέπει οι ίδιοι να μελετήσουν τα στοιχεία, να εξετάσουν προσεκτικά με τον μεγεθυντικό φακό τα φτερά και να φτάσουν στο ψηλότερο δώμα του πύργου για την δική τους αυτοψία. Εκεί τους περιμένει…η καταπακτή…όπου… Δεν αποκαλύπτουμε τίποτα, παρά μόνο πως με την επιστροφή τους θα ανοίξει για άλλη μια φορά το επόμενο βιβλίο. Η σειρά προς το παρόν συμπληρώνεται με άλλα δύο βιβλία και ελπίζουμε υπάρχει και συνέχεια, γιατί η αναζήτηση πρέπει πάντα να συνεχίζεται, τα συναισθήματα να εκφράζονται και η αλληλοβοήθεια των συντρόφων καλά να κρατεί! Ευχαρίστως θα τους προσελάμβανα για την ανεύρεση της χαμένης κάλτσας του πλυντηρίου! Ερχόμενη από την παλιά, λαμπρή παράδοση της εικονογραφίας των παραμυθιών, η Astrid Sheckels ζωγραφίζει έξοχα.

Εκδ. Διόπτρα, 2023, μτφ. Αργυρώ Πιπίνη, σελ. 40 (αμφότερα) [Hector Fox and the giant quest, 2014 / Hector Fox and the raven’s revenge, 2017]

Ιστοσελίδες της εικονογράφου εδώ και εδώ.

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παδιών, εδώ.