Πόσα βιβλία δεν έχουμε δανείσει χωρίς επιστροφή, σε σημείο οι έμπιστοι φίλοι μας να μεταμορφώνονται στο μυαλό μας σε καταχραστές ξένης περιουσίας; Ο συγγραφέας της Μικρής Ικαρίας και ιστολόγος του Ημερολόγιου Ανάγνωσης Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος θέτει επί κειμένου το φλέγον ζήτημα και πιθανολογεί ερμηνείες: από τη στιγμή που θα γίνουν αντικείμενο δανεισμού και θα βρεθούν σε ξένα χέρια, εγκλιματίζονται ταχύτατα στον περίγυρο, συμμορφώνονται σχεδόν απόλυτα προς τα έθιμα και τη στάση ζωής του νέου περιβάλλοντος χώρου και επίμονα αποφεύγουν την επιστροφή στα πάτρια εδάφη – θαρρείς και αισθάνθηκαν το δανεισμό σαν εσχάτη προδοσία και ο θιγμένος τους εγωισμός δεν επιτρέπει τη συγχώρεση. Υπάρχει βέβαια και η λύση του Φίλιπ Ροθ: ο Ζούκερμαν παντρεύτηκε την Κάρολ επειδή της δάνεισε ένα βιβλίο κι ήξερε πως διαφορετικά δεν θα το έβλεπε ποτέ ξανά!

Στα μαγνητόφωνα, η Αμερικανίδα ινδικής καταγωγής Τζούμπα Λαχίρι, τιμημένη με το Πούλιτζερ για τη συλλογή της Διερμηνέας ασθενειών παραδέχεται: Γράφω για τους ανθρώπους των οποίων η απόλυτη ύπαρξη διαμορφώθηκε από τις συνεχείς μετακινήσεις, ενώ ο Κάρλος Μαρία Ντομίνγκες, ένας Αργεντινός στην Ουρουγουάη, είναι σίγουρος: Οι άνθρωποι που έχουν μειωμένη φαντασία έχουν και μειωμένη πραγματικότητα. Ακόμη: συγγραφείς και εξουσία στην Κίνα, διηγήματα από τους Roberto Bolano, Arthur Miller, Gustavo Escalnar, Γεωργία Συλλαίου και πολλούς νέους εγχώριους διηγηματογράφους.

Το πιο φλογερό κομμάτι του τεύχους ανήκει στον Χουάν Ρούλφο. Οκτώ ολοσέλιδες ασπρόμαυρες φωτογραφίες του από το βιβλίο Juan Rulfo’s Mexico κι ένα εξομολογητικό κομμάτι μιλούν για την άλλη πλευρά της μεξικανικής οδύσσειας: Οι γονείς μου ήταν γαιοκτήμονες… σκότωσαν τον πατέρα μου και τον θείο μου, υπήρχε πολλή βία…είμαι ο γιος λεφτάδων που τα έχασαν όλα με την Επανάσταση…Το κτήμα μας κάηκε τέσσερις φορές… Ο παπάς της πόλης μου είχε πολλά βιβλία γιατί έλεγε ότι ήταν ο εκκλησιαστικός λογοκριτής…επισήμως απαγόρευε όποιο βιβλίο ήθελα, αλλά εκείνο που έκανε ήταν να τα φυλάει στη βιβλιοθήκη του…Περνούσα όλο μου το χρόνο διαβάζοντας γιατί δε μπορούσα να βγω έξω από το φόβο μήπως με πυροβολήσουν…Ήταν σπάνιο να μη δούμε έναν από τους δικούς μας να είναι κρεμασμένος απ’ τα πόδια σε κάποια κολώνα σε οποιονδήποτε δρόμο. Κάθονταν εκεί κρεμασμένοι μέχρι να παλιώσουν και κύρτωναν σαν ακατέργαστα δέρματα… Άλλη μια περίπτωση του πώς γίνεσαι μεγάλος συγγραφέας; [192 σελ.]

Η νέα, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πορεία της σύγχρονης γερμανικής λογοτεχνίας κατά την τελευταία εικοσαετία, μετά την Πτώση του Τείχους δηλαδή, αποτελεί το αντικείμενο του εξαιρετικού μηνιάτικου αφιερώματος. Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της σαφώς αφορά τα βιώματα των πρώην Ανατολικογερμανών πριν και μετά την επανένωση. Ποιοι συγγραφείς κατάφεραν να μυθοπλάσουν την νέα κατάσταση, ποιοι επιμένουν στην ατομική ή συλλογική ευθύνη, ποια βιβλία μίλησαν ανοιχτά για τραύματα ή συμβιβασμούς; Τι συνεχίζουν να γράφουν οι προηγούμενες γενιές, οι άλλοτε ριζοσπάστες της γραφής; Πώς χειρίστηκαν το θέμα οι γνωστοί μας Χάινερ Μύλερ, Κρίστα Βολφ, Ίνγκο Σούλτσε και τι προσθέτουν οι νέες τάσεις, όπως η «Ποπ 2» ή οι εκεί μετανάστες συγγραφείς ή οι τρεις «καταραμένοι» πρωτοπόροι Vesper, Brinkmann, Kippenberger; Εκτός από τρία χορταστικά κείμενα, οι νεαρές κυρίες Σιμπίλε Μπεργκ και Τζέννυ Έρπενμπεκ, φρέσκο αίμα της γερμανικής λογοτεχνίας αλλά και ο «παλιός» Μάρτιν Βάλζερ απαντούν σε σχετικές ερωτήσεις.

Ένα δεύτερο άβατο κι αγκαθωτό χωράφι εξερευνάται στον φάκελο «Νεότερη ελληνική ιστορία και ιστοριογραφία». Με ποιους νέους οδηγούς επιτέλους μπορούμε να «διαβάσουμε» το 1821; Για ποιους λόγους παρατηρούμε ερευνητική αποσιώπηση της περιόδου; Ποιες εκδόσεις έχουν ανοιχτεί σε απάτητα χωράφια; Ποια νέα βιβλία είδαν με άλλα βλέμματα τις θανατηφόρες περιόδους του μεσοπολέμου και του εμφυλίου; Στις πίσω σελίδες, ο Barry Kitson, δοσμένος ολοκληρωτικά στα κόμικς της Marvel. Να δούμε κι αυτός τι νέο θα κομίσει στην αυτοκρατορία τους.

Πρώτη δημοσίευση: εδώ.