Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα των δυο βιβλίων σας;

Το πρώτο μου βιβλίο, ΣΤΗ ΜΑΝΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ, χρονικό, βγήκε το 2004 στο Ροδακιό μετά από οκτώ ολόκληρα χρόνια αναμονής. Είχε προηγηθεί άλλη τόση αναμονή στο Δελφίνι, έναν εκδοτικό οίκο που δεν υπάρχει πια τώρα. Το δεύτερο βιβλίο μου, ΤΟ ΑΛΟΓΑΚΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ, μυθιστορίες, βγήκε στις ΝΗΣΙΔΕΣ το 2012, έναν μικρό θεσσαλονικιό εκδοτικό οίκο, μετά από άκαρπη αναμονή στο Ροδακιό άλλων οκτώ χρόνων και πάλι, « το δις εξαμαρτείν…» και λοιπά. Δεν θέλω να μιλάω για την Οδύσσειά μου με τις εταιρίες σαν τον Στέλιο Καζαντζίδη, αλλά η Οδύσσεια αυτή υπήρξε κι έτσι εκτίμησα από πρώτο χέρι τον Όμηρο, που τον διαβάζω αυτόκλητα επιτέλους κι όχι για το σχολείο, μια ραψωδία κάθε πρωί, ανελλιπώς.

Για ποιο λόγο μεσολάβησε τέτοιο χρονικό διάστημα ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο;

Αναμένοντας την έκδοση ερχόταν η ζωή και πρόσθετε εμπειρίες –  το πρώτο καύσιμο για τη δική μου βιωματική λογοτεχνία – που μεταμορφώνονταν σε κείμενα στο πρώτο βιβλίο αλλά και στο δεύτερο.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωές σας; Μαθαίνετε τα νέα τους

Στο ΑΛΟΓΑΚΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ οι μυθιστορίες είναι μυθοποιημένες βιωματικές ιστορίες, όπου η κατασκευή των ηρώων μου – μερικοί με τα αληθινά τους ονόματα – βασίζεται στην προσωπικότητα αληθινών προσώπων από εκείνα που στοιχειώνουν τη  ζωή μας. Με ακολουθούν, εννοείται, είναι πρόσωπα της ατομικής μου μυθολογίας. Με πονάει λιγότερο ο θάνατός κάποιων απ’ αυτούς, έτσι που τους βοήθησα να περάσουν σε μιαν άλλη διάσταση – χωρίς μεταφυσική το εννοώ- αυτήν της γραφής. Επέλεξα για τις μυθιστορίες, τα μικρά και μικρότερα κείμενα  να εναλλάσσονται στο βιβλίο, παρόν-παρελθόν χωρίς να υπακούουν σε καμιά άλλη οργάνωση, ανακαλύπτοντας κατόπιν εορτής – εκλογίκευση – τον μείζονα εκπρόσωπο της γαλλικής αυτοβιογραφικής γραφής με την ίδια μανία ταξινόμησης και συνεχούς αναδιάταξης σε μνήμες κι  εμπειρίες, τον Ζωρζ Περέκ.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Γράφω σπίτι, στο κομπιούτερ ενώ μπορεί να κρατάω σημειώσεις οπουδήποτε, στην αίθουσα αναμονής στο γιατρό, στο θέατρο ή στο σινεμά στα σκοτεινά, γράφοντας πάνω στα γραμμένα!

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Είμαι ρακοσυλλέχτης Δεν ξέρω τι κάνουν οι άλλοι αλλά έχω ανάγκη από το παραμικρό: παροιμία, στίχο τραγουδιού, κουβέντα στο δρόμο ή σχόλιο στο λεωφορείο. Καιρό τώρα που γράφω έχω χάσει την … ανιδιοτελή χαρά του διαβάσματος. Διαβάζω εφημερίδα και υπογραμμίζω, βιβλία και υπογραμμίζω, κυκλώνω, σημειώνω, όλα αυτά που είναι για … κλέψιμο. Πού είναι η καθαρή  απόλαυση της γραφής; Άφαντη. Αφού σημειώνω τα πάντα τα ξεχνάω σε ημερολόγια και στις τελευταίες σελίδες των βιβλίων μου για να τα χαιρετήσω κάποτε σαν παλιούς γνωστούς όταν βρεθούν από τυχαίες ανασκαφές μπροστά μου και πάλι.

Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Καμιά τελετουργία. Καμιά τακτική διαδικασία. Λειτουργώ καλά μόνο ψυχαναγκαστικά, με προγράμματα και χρονοδιαγράμματα. Έτσι λοιπόν στον καλό καιρό χαζεύω από δω κι από ’κει στα κοινωνικά δίκτυα, στις καθημερινές οικιακές ασχολίες και εξόδους κάθε βράδι, να μη μείνω μόνη με τον εαυτό μου, να μην αντιμετωπίσω τη γραφή, να μη βάλω σε τάξη τις ιδέες μου τα γραφτά και τα βιβλία μου. Αδιέξοδο. Όταν έρθει – για κάποιον ανεξήγητο ή εξηγήσιμο λόγο – η ευλογημένη ώρα της δουλειάς, δεν μου χρειάζεται ούτε μουσική ούτε τίποτε. Ούτε ησυχία, ούτε φαγητό καν. Μόνο να μ’ αφήσουν στον κόσμο μου.

Για την ανάγνωση βιβλίων – πράγμα που θεωρώ προσωπική μου κατάκτηση,  όταν γίνεται – θέλω βέβαια άκρα σιγή. Τα τελευταία χρόνια η λέσχη ανάγνωσης είναι ένα καλό κίνητρο για διάβασμα με πολλά μειονεκτήματα βέβαια. Παραβιάζεται ο προσωπικός μου χρόνος, το κυριότερο. Η δική μου όρεξη για διάβασμα. Θα μου άρεζε να τριγυρνάω τσιμπολογώντας οτιδήποτε κι όχι να μου επιλέγουν τους τίτλους. Αλλά γιατί όχι, σκέφτομαι. Ας διαβάσουμε διάφορα πράγματα. Μ’ ενδιαφέρουν πολλά πράγματα. Η φανταστική λογοτεχνία όχι.

Αγαπώ πολύ τα ρεμπέτικα και τα λαϊκά και τα «χάλκινα», αλλά μπορώ να εκτιμήσω ροκ κομμάτια και  δημοτικά, λίγη κλασική μουσική και πολλά  σύγχρονα τραγούδια της Ελλάδας και του κόσμου .

Ποιες είναι οι σπουδές σας και πώς βιοπορίζεστε; Διαπιστώνετε κάποια εμφανή απορρόφηση των σπουδών και της εργασίας σας στη γραφή σας (π.χ. στην θεματολογία ή τον τρόπο προσέγγισης);

Ένα δικό μου δωμάτιο και κάποιες γκινέες εισόδημα δικό μου, είναι πράγματα που τα θεωρώ απαραίτητα και ευτυχώς – για την ώρα – τα έχω εξασφαλίσει, κατά τη σοφή συμβουλή της Βιρτζίνιας Γουλφ. Όπως γράφω στο βιογραφικό μου τέλειωσα σπουδές Νομικής και Φιλολογίας στη Θεσσαλονίκη. Εργαζόμουν ως πρόσφατα ως καθηγήτρια νομικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σχεδόν ό,τι έζησα στο σχολείο ή στις δουλειές απ’ όπου πέρασα έχει μεταμορφωθεί σε κάποια ιστορία

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Ανένηψα νωρίς από τα εφηβικά διαβάσματα Καζαντζάκη και Λιλής Ζωγράφου και άρχισα να διαβάζω και άλλους συγγραφείς. Διάβασα όλο σχεδόν τον Παπαδιαμάντη, τον μεγαλύτερο έλληνα ποιητή και τον ξαναδιαβάζω κάποτε, Γιώργο Ιωάννου, Ταχτσή και Κουμανταρέα, Μαργαρίτα Καραπάνου, Σωτήρη Δημητρίου, Βασίλη  Αλεξάκη, Σουρούνη και Παπαγιώργη και Ατζακά. Επίσης Δημήτρη Χατζή και Μέλπω Αξιώτη μέχρι τελικής πτώσεως. Γαλλική λογοτεχνία – ΠΡΟΥΣΤ – βουτηγμένη ευφρόσυνα στην αναζήτηση του χαμένου χρόνου τον καιρό των φοιτητικών χρόνων, όταν πίεζε ο χρόνος για νομικά διαβάσματα. Αλλά και ΚΑΜΥ και Φλομπέρ και αμερικάνικη λογοτεχνία, μέχρι το βρώμικο ρεαλισμό του Ρέιμοντ Κάρβερ, και τον Φίλιπ Ροθ, αυτοβιογραφικό Μπουκόφσκι και Μ.Λόουρυ. Λίγους κεντροευρωπαίους – Ελφρίντε Γιέλινεκ, κυρίως ως στάση ζωής στο ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ της και πολύ λιγότερο ως λογοτεχνία. Τη σκακιστική ιστορία του Τσβάιχ και τον καλό στρατιώτη Σβέικ του  Γιαροσλάβ Χάσεκ αλλά και Τσέχοφ, Ναμπόκοφ, Αρουντάντι Ρόι, Μονρό και Τσίρκα, εντελώς πρόσφατα, – περιέργως δεν τον άντεχα τα προηγούμενα χρόνια.

Aγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

Με συγκινούν σταθερά Ο παίκτης του Ντοστογιέφσκι, Το μάτι της γάτας της Άτγουντ, Η αρχαία σκουριά, αρκετά ποιήματα του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Ο Καρυωτάκης, Η μαντάμ Μποβαρύ, Οι λέξεις του Σαρτρ, ο Βουτυράς και οι καταραμένοι γάλλοι ποιητές. Τα αποσπάσματα ερωτικού λόγου του Μπαρτ, Το πουκάμισο με τους λεκέδες του Ταμπούκι, Η κατάσταση πολιορκίας της Ρένας Χατζηδάκη, ο Λούσιας του Χουλιαρά, και βέβαια Ο φύλακας στη σίκαλη κι ένα σωρό άλλα.

Μ’ ενδιαφέρουν η Κρίστεβα, ο Στάινερ, ο Ζίζεκ και λατρεύω τα βιβλιοφιλικά βιβλία, βιβλία με θέμα τα βιβλία που όλο και πολλαπλασιάζονται ως τίτλοι. Έπίσης το εργαστήριο του συγγραφέα, βιβλία για τη συγγραφή και το συγγραφικό credo είναι η αγαπημένη μου εκδοτική σειρά. Βρήκα έναν πολύ καλό Μάρκαρη εκεί αλλά και Δούκα και Πανσέληνο, πολύ πιο ενδιαφέροντα από τις Σκοτεινές του επιγραφές.

Αγαπημένα σας διηγήματα.

Τα διηγήματα της Μαρίας Κουγιουμτζή, του Ηλία Παπαμόσχου και του Δ. Μίγγα – των κεκοιμημένων – η πρώτη του συλλογή διηγημάτων, καθώς και τα τελευταία διηγήματα της Μονρό.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;

Τα τελευταία διηγήματα του Χρήστου Οικονόμου, με τη μινιμαλιστική γραφή και την υπόγεια συγκίνηση με ενδιαφέρουν πολύ, όπως και τα βιβλία του Μακριδάκη, τα βρίσκω ενδιαφέροντα φύσει και θέσει.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας

Ο Πρίγκηπας Μίσκιν στο βιβλίο Ο Ηλίθιος του Ντοστογιέφσκι είναι σταθερά μια μαγνητική λογοτεχνική προσωπικότητα.

Αγαπημένο σας ελληνικό λογοτεχνικό περιοδικό, «ενεργό» ή μη; Κάποιες λέξεις για τον λόγο της προτίμησης;

Το περιοδικό Συνέχεια, τα Δεκαοχτώ κείμενα ή το Τέταρτο, ήταν τροφή για σκέψη, για όνειρο και επανάσταση, για το πυρετικό χτίσιμο του εαυτού. Θυμάμαι ακόμα με τι συγκίνηση αγόραζα ένα ένα τα τεύχη της Συνέχειας –  σαν το ουράνιο τόξο έβγαιναν μετά από τα κουτσά –  όλο φαρμάκι – χρόνια της εφταετίας που θαρρείς είχαν κρατήσει αιώνες. Αυτό  όμως είναι και το αντικείμενο πολλών από τις μυθιστορίες μου στο ΑΛΟΓΑΚΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;   

Θα άξιζε να γράψει κανείς  για τη γοητεία των μεταφράσεων του Άρη Αλεξάνδρου αλλά και το ύφος και το ήθος στο ποιητικό του σύμπαν. Υπάρχει βέβαια σχετική έκδοση στις εκδόσεις Σοκόλη.

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

Αγαπώ πολύ το σινεμά – συναντάς καθημερινά σχεδόν το θαύμα – πολύ λιγότερο το θέατρο αν και εκτιμώ ιδιαίτερα κάτι μικρά θεατρικά σχήματα στη Θεσσαλονίκη. Θυμάμαι με τι συγκίνηση είχαμε ανακαλύψει τη Τζέιν Κάμπιον και το σινεμά της ή τον Ταρκόφσκι, τον Βέντερς και τον Κισλόφσκι που ο δεκάλογός του πυροδοτούσε συζητήσεις ατελείωτες στην παρέα της γυναικείας φιλίας παλιότερα, σε συνεχή αναζήτηση ταυτότητας. Αλλά αυτή η απαρίθμηση τίτλων και νοοτροπιών είναι ακριβώς και το αντικείμενο των βιβλίων μου. Κεν Λόουτς και σταθερά Γούντυ Άλλεν, σήμερα και ταινίες που το μυθικό φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης βοήθησε να ανακαλύψουμε: την κινηματογραφική γλώσσα στον ΠΙΝΤΙΛΙΕ και τον ΜΟΥΝΓΚΙΟΥ, τον ΝΤΡΕΖΕΝ, την Μπίερ και την Ντορότα Κιετζιεζάφσκα

Γράψατε ποτέ ποίηση – κι αν όχι, για ποιο λόγο;

Τελευταία ξυπνάω το βράδι και τρέχω στο κομπιούτερ να κρατήσω μια σημείωση Είναι κάποιες σκέψεις που προσπαθούν να βρουν ένα  σχήμα. Το πρωί με άλλα μάτια μπορεί να είναι άνθρακες ο θησαυρός. Κάποτε όμως είναι κάτι σαν ποίημα που ένας θεός ξέρει από πού ερχόμενο καταφθάνει να διεκδικήσει μια θέση στον κόσμο. Η πύκνωση και η ελλειπτικότητα της ποιητικής γραφής νομίζω ότι μου ταιριάζει γάντι.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Διαβάζω το Μεγάλο Γκάτσμπυ του Φιτζέραλντ και το τελευταίο βιβλίο του  Συμπάρδη συγχρόνως για τη λέσχη ανάγνωσης και  τον Άνθρωπο χωρίς ιδιότητες – σαν ένα εργόχειρό μου που  έβαλα μπρος τη χρονιά που άρχισε.

Τι γράφετε τώρα;

Μια συναγωγή από κείμενα – ένα σχόλιο για την τυραννία του χρόνου – όπως δημοσιεύονταν σε διαδικτυακό περιοδικό.

Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι;

Κοινοτοπίες βέβαια αλλά το διαδίκτυο δεν είναι η κόλαση ούτε και  ο παράδεισος. Είναι ένα φοβερό εργαλείο και μια απέραντη βιβλιοθήκη. Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν πολύ ενδιαφέρον, αν μπορέσεις να επιβάλεις κάποιο μέτρο. Η τυραννία του χρόνου μοιάζει να γίνεται απαλότερη ανάμεσα σε προσομοίωση φίλων που συνάπτουν  προσομοίωση σχέσεων και  αναμασούν την καθημερινότητά τους έτσι κι αλλιώς κι αλλιώτικα. Ο χρόνος όμως κυλάει σαν νερό – δεν μπορείς να τα αποθηκεύεις για να τα μελετήσεις όλα, ούτε μπορείς να στοιβάζεις επίκαιρα κείμενα για να τα διαβάσεις στο μέλλον. Ο λαβύρινθος δεν αστειεύεται. Ωστόσο διαβάζω οπωσδήποτε διαδικτυακά εφημερίδες και περιοδικά και περιπλανιέμαι σε ενδιαφέροντα ιστολόγια.

Διαβάζετε λογοτεχνικές παρουσιάσεις και κριτικές; Έντυπες ή ηλεκτρονικές; Κάποια ιδιαίτερη προτίμηση στις μεν ή (και) στις δε;

Διαβάζω κάποιες κριτικές στις εφημερίδες και στα λογοτεχνικά περιοδικά για πρόσωπα και από πρόσωπα που με μαγνητίζουν τον Ν. Ξυδάκη ή την Λ. Τσιριμώκου για παράδειγμα.

Θα μας γράψετε κάποια ανάγνωση σε αστικό ή υπεραστικό μεταφορικό μέσο που θυμάστε ιδιαίτερα;  [μέσο – διαδρομή – βιβλίο – λόγος μνήμης]

Πέρυσι γυρνώντας από την Αθήνα διάβασα στο τρένο Γιατί πράμα μιλάω όταν μιλάω για το τρέξιμο, του Χ. Μουρακάμι, μια παραβολή για τη γραφή που με ενδυνάμωσε αρκετά – ήταν το αγαπημένο μου αυτοβιογραφικό είδος που μου αρέσει να διαβάζω και να γράφω.

Αν κάποιος σας χάριζε την αιώνια νιότη με αντίτιμο την απώλεια της συγγραφικής ή αναγνωστικής σας ιδιότητας, θα δεχόσασταν τη συναλλαγή;

Δεν είμαι σίγουρη ότι θα ήθελα την αιώνια νιότη. Εξάλλου γράφοντας την έχω!

Εικονιζόμενοι: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Marcel Proust, Albert Camus, Μέλπω Αξιώτη, Arundhati Roy, Charles Bukowski, Stefan Zweig, Raymond Carver.

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα των δυο βιβλίων σας;

Το πρώτο μου βιβλίο, «Εκεί που αλλάζω ζωές», εκδ. Απόπειρα 2010, είναι μία ποιητική συλλογή με πεζολογική φόρμα, γεμάτο από στιγμιότυπα ζωής και λόγο ερωτικά κεκαλυμμένο. Το «Επειδή Μαζί» εκδ. Απόπειρα 2012, αποτελεί έναν κρίκο μιας διακειμενικής αλυσίδας, που ξεκίνησε με το βιβλίο του Σταύρου Σταυρόπουλου «Πιο νύχτα δεν γίνεται», εκδ. Οξύ 2011. Τα κείμενα του «Επειδή Μαζί», συνομιλούν – απαντούν σε εκείνα του «Πιο νύχτα δεν γίνεται», δηλώνοντας πως όσο η ζωή συνεχίζει να περιβάλλεται από θάνατο, τόσο ο θάνατος θα μεταβάλλεται σε αφορμή της.

Θα συνεχίσετε να ισορροπείτε ανάμεσα στην πεζογραφία και την ποίηση ή βλέπετε το ένα να υπερτερεί του άλλου;

Από παιδί, όταν έμαθα να γράφω, έπαψα να μιλάω. Η σχέση μου με την γραφή ήταν από πολύ νωρίς ιδιαίτερη. Λόγω του κλειστού μου χαρακτήρα, αν κάποιος ήθελε και θέλει να με μάθει, θα χρειαστεί να με διαβάσει. Οπότε μόνο οι λέξεις με απασχολούν. Γιατί μόνο με εκείνες εκφράζομαι απόλυτα κι ακριβώς. Αυτές οδηγούν κάθε φορά το χέρι μου και η κατάληξη είναι ένα ποίημα ή ένα κείμενο. Γι’ αυτόν τον λόγο, δεν νομίζω πως τίθεται θέμα ισορροπίας. Το κάθε είδος γραφής είναι ξεχωριστό από μόνο του, κι έχοντας γράψει και τα δύο, δεν μπορώ να κάνω διαχωρισμό.

Σκηνοθετήσατε για το θέατρο Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου, από το ομώνυμο βιβλίο του Σταύρου Σταυρόπουλου. Πώς επιλέξατε το βιβλίο, πως χειριστήκατε το σενάριο, πως ήταν η εμπειρία;

Για να είμαι ακριβής, θα έλεγα πως το βιβλίο με επέλεξε. «Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου», του Σταύρου Σταυρόπουλου, ήταν κι εξακολουθεί να παραμένει ένα κομβικό σημείο στη ζωή μου, μια πυξίδα για μένα, για πολλούς λόγους. Και γιατί βέβαια επηρέασε κατά πολύ και την γραφή μου.

Η μουσικοχοροθεατρική ομάδα IlluminArti, ενδιαφέρθηκε να το θεατροποιήσει, επιλέξαμε κάποια κομμάτια από όλο το βιβλίο και συγκροτήθηκε ένα σώμα κειμένου πάνω στο οποίο δουλέψαμε πολύ με την ομάδα. Ήταν ένα δύσκολο εγχείρημα, γιατί είχαμε ταυτόχρονα στην σκηνή μουσική, κίνηση, πρόζα. Ήταν μια πολύ πρωτότυπη, στο στήσιμο και στην απόδοσή της, ροκ όπερα. Εξάλλου το βιβλίο ήταν οδηγός μας, το αγαπήσαμε, το σεβαστήκαμε και το αποτέλεσμα μας δικαίωσε. Για μένα ήταν εμπειρία ζωής, διότι ήταν η πρώτη φορά που σκηνοθετούσα σε θέατρο και μάλιστα η αρχή έγινε με το ανάγνωσμα που με στιγμάτισε.

Σκέφτεστε λοιπόν και το ενδεχόμενο να ασχοληθείτε με το θέατρο είτε με το σενάριο είτε με τη σκηνοθεσία;

Ναι, θα ασχοληθώ ξανά με το θέατρο και την σκηνοθεσία. Υπάρχει ήδη το υλικό και δουλεύω πάνω σ’ αυτό.

Ποιες είναι οι σπουδές σας και πώς βιοπορίζεστε; Διαπιστώνετε κάποια εμφανή απορρόφηση των σπουδών και της εργασίας σας στη γραφή σας (π.χ στην θεματολογία ή τον τρόπο προσέγγισης);

Σπούδασα τηλεόραση, έκανα σεμινάρια σκηνοθεσίας κι εργάζομαι ως οπερατέρ. Δεν θα έλεγα πως οι σπουδές μου έχουν επηρεάσει την θεματολογία μου. Ούτε και τον τρόπο γραφής μου. Μάλλον η γραφή μου με «έσπρωξε» προς το επάγγελμά μου, καθώς συλλαμβάνω αρκετά τη ζωή σε μονοπλάνο.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

Οι ήρωες των βιβλίων μου είναι πάντα εγώ. Γράφω κάνοντας αναπαραγωγή του εαυτού μου. Των εκδοχών μου που υπάρχουν κι εκείνων που θα ήθελα να ήμουνα. Οπότε όπως καταλαβαίνετε, διαρκώς τα νέα τους έρχονται κι αλλάζουν και δεδομένα.

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Είναι αρκετοί, Κωνσταντίνος Καβάφης, Φερνάντο Πεσσόα, Φράντς Κάφκα, Γιώργος Χειμωνάς, Σταύρος Σταυρόπουλος. Στον Σταύρο Σταυρόπουλο θα ήθελα να σταθώ ιδιαίτερα, γιατί την γραφή αλλά και τον τρόπο σκέψης του, τα μελετάω πάνω από δέκα χρόνια. Η επιρροή του είναι πολύ μεγάλη και εμφανής σε όλα τα μου τα γραπτά. Αγαπά τις λέξεις, κι εκείνες του το ανταποδίδουν. Όλα τα έργα του έχουν μια πολύ προσωπική και ιδιαίτερη ματιά που μου ταιριάζει. Νιώθω πως πάντα μιλάει εκ μέρους μου.

Αγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

Αγαπημένα αναγνώσματα είναι το «Πιο νύχτα δεν γίνεται» του Σταύρου Σταυρόπουλου, και «Ο εχθρός του ποιητή» του Γιώργου Χειμωνά.

Αγαπημένα σας διηγήματα.

Δεν διάβαζα ποτέ διηγήματα.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;

Υπάρχουν αρκετοί καλοί νέοι, αλλά δεν θα ήθελα να αναφερθώ σε ονόματα, γιατί ίσως να δυσαρεστήσω κάποιους.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Δεν υπάρχει κάποιος αγαπημένος λογοτεχνικός χαρακτήρας. Ταυτίζομαι περισσότερο με τις καταστάσεις, παρά με τα πρόσωπα. Γι’ αυτό κι όταν γράφω μιλώ για μένα.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Έχω γράψει σε όσα μέρη μπορείτε να φανταστείτε και κάτω από πολλές συνθήκες, αρκετά παράδοξες τις περισσότερες φορές. Για μένα δεν έχει σημασία ο τόπος, όσο η ιδέα που θα μου γεννηθεί και η ανάγκη μου να την εκφράσω εκείνη ακριβώς την στιγμή.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Όπως σας ανέφερα και προηγουμένως, μοιάζει να με ακολουθεί ο τρόπος. Όταν μου έρχεται μια εικόνα για ένα ποίημα ή ένα κείμενο, την αποτυπώνω παντού. Αρκετές φορές στο κινητό μου τηλέφωνο εν είδει μηνύματος, αν δεν έχω άμεσα χαρτί. Έχει συμβεί εν ώρα εργασίας κι ενώ η εκπομπή είναι στον αέρα, με το ένα χέρι να κρατάω την κάμερα και με το άλλο, να γράφω στο περιθώριο μιας εφημερίδας που έτυχε να είναι δίπλα μου. Ή λίγο πριν με πάρει ο ύπνος, να σκεφτώ μια λέξη που αυτόματα οδηγεί σε άλλη, με συνέπεια να χάσω τον ύπνο μου γράφοντας.

Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Η γραφή από μόνη της είναι ιεροτελεστία για μένα. Μια μυσταγωγία, μια συναυλία σιωπής που γεννά μέσα μου λέξεις. Όταν γράφω δεν ακούω μουσική γιατί δεν μπορώ να συγκεντρωθώ. Έχει συμβεί όμως από ένα συναίσθημα που μου προκάλεσε ένα άκουσμα, να προκύψουν κείμενα και ποιήματα. Κυρίως από την ροκ μουσική που αγαπάω.

Αγαπημένο σας ελληνικό λογοτεχνικό περιοδικό, «ενεργό» ή μη; Κάποιες λέξεις για τον λόγο της προτίμησης;

Λογοτεχνικά περιοδικά δεν διαβάζω επισταμένως. Κατά περιόδους μόνο, όταν έχουν κάποιο αφιέρωμα που με ενδιαφέρει.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε; 

Είναι ένας τομέας που δεν ανήκει στα ενδιαφέροντά μου, οπότε δεν θα την έγραφα.

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

Βεβαίως και παρακολουθώ, εξάλλου σχετίζεται άμεσα με το επάγγελμα που εξασκώ. Μου αρέσει πολύ ο Ιαπωνικός και ο Κορεατικός κινηματογράφος. Οι ταινίες τους είναι ιδιαίτερα εσωτερικές και εγκεφαλικές. Υποδηλώνουν αντί να κραυγάζουν, κι αυτό μου ταιριάζει. Υπάρχει μία ταινία του Νοτιοκορεάτη σκηνοθέτη Κιμ Κι Ντούκ, «Ολομόναχοι Μαζί», που με έχει στιγματίσει βαθιά. Ένα κείμενο του «Επειδή Μαζί», γράφηκε εξ αφορμής αυτής της ταινίας.

Γράψατε ποτέ ποίηση – κι αν όχι, για ποιο λόγο;

Το πρώτο μου βιβλίο «Εκεί που αλλάζω ζωές», εκδ. Απόπειρα 2010, είναι ποιητικό.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Δεν διαβάζω κάτι συγκεκριμένο. Υπάρχουν πολλά βιβλία στο σπίτι μου, πάνω στο γραφείο μου,  στα οποία ανατρέχω συχνά, κυρίως για να δώσω στον εαυτό μου την ευκαιρία να ανακαλύψει ό, τι κατά την πρώτη ανάγνωση μου διέφυγε.

Τι γράφετε τώρα; 

Τη νέα μου ποιητική συλλογή κι ένα παραμύθι.

Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι και το ιστολογείν;

Διατηρώ ένα μπλόγκ όπου σε τακτική βάση ενημερώνω εκτός των κειμένων μου, και με ό, τι μου κινεί το ενδιαφέρον, κι έναν λογαριασμό στο facebook που σκέφτομαι να τον καταργήσω.

Διαβάζετε λογοτεχνικές παρουσιάσεις και κριτικές; Έντυπες ή ηλεκτρονικές; Κάποια ιδιαίτερη προτίμηση στις μεν ή (και) στις δε;

Δεν έχω διαβάσει πότε κριτικές γιατί δεν πιστεύω στην κριτική. Σου στερεί αυτόματα την δική σου προσωπική κρίση, στην καταργεί πριν καν προλάβει να γεννηθεί. Σε προκαταβάλλει ερήμην σου. Κι εγώ θέλω να διαμορφώνω μόνη μου τις απόψεις μου.

Θα μας γράψετε κάποια ανάγνωση σε αστικό ή υπεραστικό μεταφορικό μέσο που θυμάστε ιδιαίτερα;  [μέσο – διαδρομή – βιβλίο – λόγος μνήμης]

 Στα ταξίδια μου και γενικά στις μετακινήσεις μου, δεν διαβάζω. Προτιμώ να απολαμβάνω την διαδρομή. Να βλέπω όλα εκείνα που διαφεύγουν της προσοχής των υπολοίπων. Είναι σαν ένα είδος κλοπής του χρόνου της μη όρασης των άλλων. Μια συνομωσία μεταξύ εμού και των λεπτομερειών της ζωής.

Αν κάποιος σας χάριζε την αιώνια νιότη με αντίτιμο την απώλεια της συγγραφικής ή αναγνωστικής σας ιδιότητας, θα δεχόσασταν τη συναλλαγή;

Είναι πολύ δελεαστική η αιώνια νιότη και σίγουρα ενδιαφέρουσα. Είμαι βέβαιη όμως πως θα βαριόμουν αφόρητα. Υπάρχει ένα τραγούδι των Queen που λέγεται «Who wants to live forever?» που απαντά απόλυτα στην ερώτησή σας. Ο χρόνος έτσι κι αλλιώς ήταν και παραμένει άχρονος μέσα μου, οπότε δεν μεταβάλλομαι ιδιαίτερα. Η γραφή και η ανάγνωση είναι δύο στοιχεία που συντελούν σε μεγάλο βαθμό την προσωπικότητά μου. Οπότε δεν νομίζω πως τίθεται θέμα συναλλαγής.

Κάποια ερώτηση που θα θέλατε να σας κάνουμε μα σας απογοητεύσαμε; Απαντήστε την!

Δεν υπάρχει κάτι που παραλείψατε ή που θα ήθελα να με ρωτήσετε. Ευτυχώς που τελειώσαμε, γατί θα άρχιζα να έχω πρόβλημα με τις απαντήσεις! Σας ευχαριστώ.

Εικόνες: Κωνσταντίνος Καβάφης Περιμένοντας Τους Βαρβάρους, Γιώργος Χειμωνάς, Fernando Pessoa, Frantz Kafka, Ολομόναχοι Μαζί, Σταύρος Σταυρόπουλος και τρεις Σκηνές από Το Ροκ που Παίζουν τα Μάτια σου.