Στο αίθριο του Πανδοχείου, 24. Νίκος Βλαντής

 

Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς.

Ανάμεσα στους συγγραφείς αναπτύσσονται εκλεκτικές συγγένειες, και τους συγγενείς του, ως γνωστόν, ουδείς τους επιλέγει. Αν έπρεπε να φτιάξω μια λίστα με διαχρονικούς συγγραφείς, αυτή θα συμπεριλάμβανε, σχεδόν αποκλειστικά, τους συγγραφείς της Ουτοπίας: Πλάτων, Τόμας Μουρ, Τομάζο Καμπανέλα, Φράνσις Μπέικον, Ετιέν Καμπέ, Τέοντορ Χέρτσκα, Ουίλλιαμ Μόρρις… Για συγχρόνους μου, δεν ξέρω. Νιώθω όλο και λιγότερο δέσμιος του αιώνα μου.

 Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία.

Ο Οδυσσέας, ο Άνθρωπος χωρίς ιδιότητες και το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο. Η απάντηση αποκλείει de facto σύγχρονα βιβλία× κατά τη γνώμη μου, εκεί, γύρω στον μεσοπόλεμο, και με τη συνεπικουρία των Τζόυς, Μούζιλ και Προυστ, η τέχνη του μυθιστορήματος φτάνει στο τέλος της, δηλαδή στην εντελέχειά της.

 Αγαπημένα σας διηγήματα.

Θαύμασα το έργο δύο συγγραφέων, που ανέδειξαν την τέχνη του διηγήματος ως αυτόνομο είδος, και διακριτό από το μυθιστόρημα ή την ολιγοσέλιδη ιστορία: του Άντον Τσέχοφ και του Ρέημοντ Κάρβερ.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;

Αρκετών συγχρόνων συγγραφέων η πορεία με γοητεύει και περιμένω με ισχυρό ενδιαφέρον την εξέλιξη του έργου τους, κάτι που μου φαίνεται συναρπαστικό, γιατί δεν έχω την ίδια πολυτέλεια με τους αγαπημένους μου (πεθαμένους) συγγραφείς να τους παρακολουθήσω επί το έργον.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Δεν έχω αγαπημένους ήρωες αλλά ήρωες που με έχουν στοιχειώσει: τον Μπάρτλεμπυ τον γραφιά, τους αδελφούς Καραμαζόφ, τον Μερσώ…. Παραπέμπω τον ενδιαφερόμενο στο τελευταίο μου βιβλίο με τίτλο «Λήθη», όπου ζωντανεύει ένα σύμπαν αυτών (και άλλων) χαρακτήρων.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους; 

Όχι, διότι οι ήρωές μου συνήθως αποτελούν σκιές του εαυτού μου, όψεις της ζωής που άφησα πίσω μου, δεσμευτικά πεπρωμένα που αποτίναξα, μονοπάτια που χάραξα για να μην τα περπατήσω.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Όχι, συνήθως γράφω στο σπίτι.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Πιστεύω στον προφητικό οραματισμό, την τέχνη που ασκούσαν συγγραφείς όπως ο Δάντης ή ο Ουίλλιαμ Μπλέικ. Γράφω ένα βιβλίο μόνο όταν διακρίνω μια δίοδο ανάμεσα στο φυσικό και το μεταφυσικό× με την ελπίδα να την περάσω.

Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Όχι. Τελευταία, αισθάνομαι κορεσμένος από τη μουσική. Αναζητώ νέα ακούσματα× εις μάτην.

Μια μικρή παρουσίαση/εισαγωγή στο κάθε σας βιβλίο χωριστά [ή για όσα κρίνετε]. Είτε σε μορφή επιγραμματικής παρουσίασης, είτε γράφοντας για το πότε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν. Τυγχάνει κάποιο περισσότερο αγαπημένο των άλλων; 

Έγραψα τον Αλκιβιάδη Δεσμώτη περιγράφοντας μια σιωπηλή επανάσταση που θα ’φερνε το τέλος του καπιταλισμού και της οικολογικής/ πολιτισμικής του κρίσης και θέλησα όσο τίποτε άλλο μέχρι τότε στη ζωή μου να εκδοθεί, πιστεύοντας ακράδαντα πως η επανάσταση που περιέγραφε θα συνέβαινε. Δε συνέβη.

Έγραψα το Writersland, Το νησί των συγγραφέων γιατί το τέλος του Αλκιβιάδη Δεσμώτη – η Ουτοπία μετατράπηκε σε Δυστοπία – με γέμισε απόγνωση, και θέλησα να εξερευνήσω μια καλύτερη συνθήκη για τη δυτική ανθρωπότητα. Ψηλάφισα τον 22ο αιώνα.

Έγραψα τον Μπάρτλεμπυ τον κομπιουτερά από δέος για τον Μπάρτλεμπυ τον γραφιά του Χέρμαν Μέλβιλλ. Μου φάνηκε συναρπαστικό να ξαναγράψω/ αντιγράψω/ εκσυγχρονίσω το βιβλίο του, άλλωστε κι ο ήρωάς του αντιγραφέας ήτανε.

Έγραψα το Greek Psycho γιατί αισθάνθηκα πάρα πολύ θυμωμένος με αυτήν εδώ τη χώρα, το διάστημα της προ-ολυμπιακής ευφορίας× μου πέρασε.

Έγραψα τη Λήθη επειδή ονειρεύτηκα πως βρέθηκα σε μια λίθινη ορεινή πολιτεία όπου ζούσαν μυθιστορηματικοί ήρωες, και θέλησα να μάθω τι σήμαινε αυτό το όνειρο. Τελικά έμαθα.

Δεν έχω αγαπημένο βιβλίο× ούτε κρατώ αντίτυπα των βιβλίων μου. Τ’ αγαπάω, αλλά σαν μέρη στα οποία δεν θα ξαναπάω, ανθρώπους που δεν θα ξανασυναντήσω, ηλικίες που δεν θα ξαναζήσω.

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου; 

Το έχω ήδη κάνει (βλ. ερώτηση για τους αγαπημένους ήρωες).

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Διαβάζω βιβλία που με βοηθούν να στηρίξω το βιβλίο που γράφω.

Τι γράφετε τώρα; 

Ολοκληρώνω ένα δοκίμιο με φιλοσοφικές αναφορές και θέμα τη σχέση των μελλοντολογικών μου οραμάτων με την πραγματικότητα× τη σημερινή και την προδιαγραφόμενη ιστορική συνθήκη της Δύσης.

Πώς βιοπορίζεστε; 

Ασχολούμαι αποκλειστικά με το Μαγικό Κουτί.

Ασχολείστε επισταμένα με την κριτική λογοτεχνίας. Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Σας κλέβει συγγραφικό χρόνο ή εξαργυρώνεται με κάποιο τρόπο;

Αποφεύγω την ενασχόληση με τη λογοτεχνική κριτική, εννοώ να υπογράφω κριτικές αποτιμήσεις σύγχρονων βιβλίων, αν και, ενίοτε καταλύω αυτόν τον κανόνα για να γράψω ή να μιλήσω για βιβλία συγχρόνων μου που νιώθω πως αξίζει να προσεχτούν. Πρόσφατα, ανέλαβα τη συντακτική επιμέλεια ενός νέου περιοδικού για το βιβλίο που βγήκε από το Μαγικό Κουτί, της Litteraterra. Όλη μου η ενεργητικότητα κατευθύνεται πια στο Μαγικό Κουτί κι όσο για το γράψιμο, μέσα από την εμπειρία αυτήν τη συναρπαστική της έκδοσης βιβλίων, είναι που αναζητώ το επόμενο βιβλίο μου.

Δημιουργήσατε τον εκδοτικό οίκο Μαγικό Κουτί, με ιδιαίτερες εκδόσεις. Ποιες επιθυμίες επικράτησαν εδώ; Ποιους συγγραφείς ή έργα θα θέλατε την τρέχουσα στιγμή να εκδώσετε;

Μέσα από το Μαγικό Κουτί ξεθάβονται βιβλία που με βοηθούν να επαναπροσδιορίσω τις πολιτισμικές μου συντεταγμένες× αυτές που έχω κληρονομήσει ως άνθρωπος της εποχής μου. Η επιθυμία μου ήταν (ανέκαθεν) η γνώση του Κόσμου× με το Μαγικό Κουτί, ανακάλυψα πως, εκδίδοντας βιβλία, τη βιώνεις, την αποκτάς, την ενσαρκώνεις, ακόμη κι αν δεν τα έχεις γράψει εσύ. Δεν έχω/ έχουμε επιθυμίες, στο Μαγικό Κουτί, να εκδώσουμε συγκεκριμένους συγγραφείς. Αναζητούμε και εξερευνούμε το μαγικό στοιχείο (υπό την έννοια της χαράς της παιδικής ηλικίας, ή/ και της δύναμης να μεταμορφώνουμε την πραγματικότητα με βάση τις επιθυμίες μας) μέσα από τη λογοτεχνία× και κυρίως, μέσα από τη διαπραγμάτευση της δυτικής λογοτεχνικής κληρονομιάς. Σ’ αυτήν την αναζήτηση, ανακαλύπτουμε ενίοτε συνοδοιπόρους× ζώντες ή νεκρούς. Συμπορευόμαστε για λίγο, και μετά συνεχίζουμε ο καθένας το ταξίδι του.

Διατηρείτε παιγνιώδη ιστοσελίδα. Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι;

Ιστοσελίδα έχω από το 2000. Μέσω αυτής, μου έχουν απευθυνθεί αναγνώστες.

Δημοσίευση και εδώ.

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 23. Νίκος Κουνενής

 

Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς.
Θερβάντες, Ραμπελαί, Στερν, Ροίδης, Μέλβιλ, Χάσεκ, Κάφκα, Αλεξάνδρου, Τσίρκας, Ντίρενματ και πολλοί σύγχρονοι.

Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία.
Δον Κιχώτης, Γαργαντούας, Η πάπισσα Ιωάννα, Μόμπι Ντικ, Η δίκη, Η μεταμόρφωση, Το κιβώτιο, Ακυβέρνητες πολιτείες και πολλά σύγχρονα.

Αγαπημένα σας διηγήματα.
Πολλά και διάφορα, κυρίως του Τσέχωφ, του Κάφκα, του Ροίδη, του Παπαδιαμάντη του Βιζυηνού και αρκετών συγχρόνων.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;
Περισσότεροι του αναμενομένου, αν και προτιμώ να μην αναφερθώ σε συγκεκριμένα ονόματα, ξεχνώντας ενδεχομένως κάποια άλλα που επίσης αξίζουν να αναφερθούν. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο δεν αναφέρθηκα ονομαστικά στους σύγχρονους συγγραφείς και στις προηγούμενες ερωτήσεις.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.
Αγαπημένοι ο Δον Κιχώτης και ο Γιόζεφ Κ. Ζηλευτός κανένας.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;
Όχι. Ως σατιρικές καρικατούρες περιορίζονται φυλακισμένοι στις σελίδες των βιβλίων. Συνηθίζω πάντως να επαναφέρω κάποιους ήρωες παλαιότερων βιβλίων μου σε καινούρια, σε δευτεραγωνιστικούς ρόλους αυτή τη φορά.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;
Τα δυο πρώτα βιβλία μου, απολύτως χειροποίητα, τα έγραψα σχεδόν εξ ολοκλήρου σε διάφορα «καφέ». Τώρα που χρησιμοποιώ υπολογιστή γράφω κυρίως στο σπίτι, αν και κάποιες φορές συνεχίζω την παλιά χειρωνακτική συνήθεια εκτός αυτού, πληκτρολογώντας εκ των υστέρων το χειρόγραφο.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;
Ξεκινώ από μια βασική ιδέα και μαθαίνω και ο ίδιος την εξέλιξη κατά τη διάρκεια της συγγραφής. Η σατιρική γραφή είναι ένα παιχνίδι συνεχών παιγνίων και ανακαλύψεων και ως εκ τούτου, κατά τη γνώμη μου πάντα, δύσκολα εγκλωβίζεται σε προσχέδια και υποχρεωτικές νόρμες. Ως εκ τούτου παγιδεύω τις ιδέες μου στιγμιαία, κατά τις ώρες της συγγραφής και στα μεσοδιαστήματα μεταξύ αυτών.

Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;
Αποφεύγω να ακούω μουσική όταν γράφω γιατί με αποπροσανατολίζει. Ακούω κυρίως κλασικό ροκ, ρεμπέτικα και έντεχνο ελληνικό τραγούδι.

Μια μικρή παρουσίαση/εισαγωγή στο κάθε σας βιβλίο χωριστά [ή για όσα κρίνετε]. Είτε σε μορφή επιγραμματικής παρουσίασης, είτε γράφοντας για το πότε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν. Τυγχάνει κάποιο περισσότερο αγαπημένο των άλλων;
Δημόσια Εγγραφή (Κοχλίας 2002): Τέσσερα διηγήματα που σατιρίζουν κατά σειρά τις απάτες στο χρηματιστήριο, το ντόπινγκ στον αθλητισμό, τις ανούσιες διαμάχες πομπωδών μεταμοντέρνων φιλοσόφων και την κρατική καταστολή.
Ζωντανή Σύνδεση (Κοχλίας 2003): Δέκα διηγήματα που σατιρίζουν την τηλεόραση, τους γιάπηδες, τον δικομματισμό, τις επεμβάσεις των ΗΠΑ κ.ά.
Ω του θαύματος! (Μεταίχμιο 2006): Μυθιστόρημα που σατιρίζει την εκκλησιαστική αγυρτεία και την αφελή θρησκοληψία των πιστών.
ΥποΚριτικά κείμενα: σατιρικό παιχνίδι κακών προθέσεων (ΚΨΜ 2007): Παιγνιώδη «κριτικά» κείμενα πάνω σε ανύπαρκτα έργα λογοτεχνίας, γλυπτικής, φιλοσοφίας, μαγειρικής κ.λπ

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;
Ο μύθος του Ηρακλή Σπίλου (Μεταίχμιο 2009): Ο διάσημος τηλεοπτικός δημοσιογράφος Ηρακλής Γαρυφαλλίδης ή Σπίλος δολοφονείται και ένα δίδυμο ντετέκτιβ της συμφοράς ονόματι Ιεροκλή Χλομός και Ιωάννης Βίσων (παρωδία των Σέρλοκ Χολμς και Γουώτσον) αναλαμβάνουν να εξιχνιάσουν την υπόθεση για λογαριασμό ενός φαιδρού σατιρικού συγγραφέα, ο οποίος θέλει να μάθει τον δολοφόνο, προκειμένου να γράψει το τελευταίο κεφάλαιο του ημιτελούς βιβλίου του, το οποίο παρατίθεται ως «μυθιστόρημα μέσα στο μυθιστόρημα», με θέμα του βίο και την πολιτεία του νεκρού. Ο δημοσιογράφος κατ’ εντολήν του εργοδότη του, Ευρυσθέα Γιαρμά, είχε ήδη ολοκληρώσει προ της δολοφονίας του δώδεκα ηράκλειους τηλεοπτικούς άθλους, μέσα στην εξέλιξη των οποίων ο Χλομός και ο Βίσων αναζητούν τον ένοχο. Η λύση, ωστόσο, θα τους διαψεύσει.

Πώς βιοπορίζεστε;
Ποικιλοτρόπως. Από τις αμοιβές για τα βιβλία και τις συνεργασίες μου με εφημερίδες και περιοδικά και από τη διδασκαλία, τρεις μέρες την εβδομάδα, ως μισθωτός καθηγητής σε φροντιστήρια.

Ασχολείστε επισταμένα με την κριτική λογοτεχνίας. Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Σας κλέβει συγγραφικό χρόνο ή εξαργυρώνεται με κάποιο τρόπο;
Έχω έναν βασικό τρόπο εργασίας που όμως διαφοροποιείται αισθητά, ανάλογα με το είδος (λογοτεχνία, δοκίμιο κ.λπ) και την ιδιαιτερότητα κάθε βιβλίου. Μου κλέβει κάποιο χρόνο από τη συγγραφή αλλά με βοηθάει και/ ή με διδάσκει ταυτόχρονα, καθώς με κρατά σε διαρκή επαφή με τη διανοητική και καλλιτεχνική δημιουργία στον χώρο του γραπτού λόγου.

Ταξιδεύσατε στην Βενεζουέλα ως μέλος πολυπληθούς αποστολής. Θα μας διηγηθείτε σχετικά με αυτή την εμπειρία;
Το ταξίδι έγινε το 2005, περίοδο κατά την οποία η Βενεζουέλα είχε ανοίξει ήδη τον δρόμο της αποδέσμευσης από το άρμα των ΗΠΑ και της ευδιάκριτης αριστερής στροφής, που σηματοδότησε παρόμοιες εξελίξεις σε αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλάζοντας άρδην το τοπίο σε αυτή την περιοχή του κόσμου. Ήταν μια εξαιρετική εμπειρία καθώς με έφερε σε επαφή με σειρά ριζοσπαστικών κοινωνικοπολιτικών τομών που ξαναφέρνουν τους λαούς στο προσκήνιο και αναζωογονούν διεθνώς τα οράματα της Αριστεράς. Το μάλλον αυταρχικό προσωπικό στυλ του Τσάβες δεν είναι κατά τη γνώμη μου ό,τι καλύτερο (προτιμώ προσωπικότητες σαν τον Έβο Μοράλες της Βολιβίας) αλλά αυτό δεν είναι σε καμία περίπτωση το σημαντικότερο από ό,σα πραγματικά εντυπωσιακά και ελπιδοφόρα συμβαίνουν σε αυτή τη γωνιά του πλανήτη, την ίδια ώρα που ο υπόλοιπος κόσμος συνεχίζει να βασανίζεται από έναν αδηφάγο νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Ένα εξαιρετικό- και πλέον κλασικό- μυθιστόρημα, το «Τρεις ταλαίπωροι τίγρεις» του Γκιγιέρμο Καμπρέρα Ινφάντε, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Τόπος», σε μετάφραση του Γιώργου Ρούβαλη.

Τι γράφετε τώρα;
Επειδή βρίσκομαι στην αρχή και δεν ξέρω ακόμα αν «θα μου βγει», προτιμώ να μην το αποκαλύψω ακόμα.

Δημοσίευση και εδώ.