Ετικέτα: Λογοτεχνία

Θέματα Λογοτεχνίας, τεύχος 40 (Ιανουάριος – Απρίλιος 2009)

 

Αφιέρωμα Αντρέας Φραγκιάς

Πέρα από δω δεν υπάρχει τίποτα. Ούτε πριν αλλά ούτε και μετά είναι δυνατόν να υπήρχε ή να γίνει κάτι άλλο που να μην είναι ίδιο με τούτο έγραφε στον εφιαλτικό Λοιμό ο Αντρέας Φραγκιάς, που τιμάται εδώ με πλήρες αφιέρωμα. Αρκούσαν τέσσερα μυθιστορήματα (που μαζί μ’ ένα θεατρικό, πλήθος δημοσιογραφικών κειμένων και ανέκδοτων γραπτών αποτελούν την «επίσημη» εργογραφία του) για να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς συγγραφείς, που ξεκίνησε από την ρεαλιστική γραφή (Άνθρωποι και Σπίτια, Καγκελόπορτα) και περνούσε ολοένα και περισσότερο στον κόσμο των συμβόλων, του παραλόγου, της φαντασίας και της αλληγορίας (Λοιμός, Το πλήθος, έργα οριακά), φτάνοντας στις μεγάλες πινακοθήκες ηρώων που μετατρέπονταν σε δρώσες μονάδες, στην εξάλειψη κάθε χρονικής ένδειξης, στην εμφανή επίδραση του Κάφκα.

Το τεύχος περιλαμβάνει τις περισσότερες εισηγήσεις του Επιστημονικού Συνεδρίου που οργανώθηκε από το ηλεκτρονικό περιοδικό Διαπολιτισμός. Ο Ανδρέας Παγουλάτος συνδιαλέγεται με τον συγγραφέα όσον αφορά τη σχέση του έργου του με τις εικαστικές τέχνες, οι Μένης Κουμανταρέας, Κώστας Ακρίβος, Βαγγέλης Ραπτόπουλος και Αλέξης Ζήρας ανιχνεύουν την «παρουσία» του σε έργα σύγχρονων πεζογράφων, πλήθος άλλων κειμένων ερευνούν άξονες και μοτίβα έργων του όπως το Σχολείον Εθνικής Αναμορφώσεως, όπως ονομάστηκε το στρατόπεδο της Μακρονήσου, η σκοτεινή αλληγορία του ολοκληρωτισμού, η δυστοπία, η βία, ο κυνηγημένος της μεταπολεμικής εποχής, η πόλη, το ποδόσφαιρο, μηχανισμοί αναπαράστασης και αντίστασης, τεχνικές αφήγησης, η θέση της αριστερής κριτικής.

Φωτίζονται ακόμη οι επικοινωνιακές σχέσεις της πεζογραφίας του με εκείνη του Άρη Αλεξάνδρου και του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου (στην σχέση του Α.Φ. με τον τελευταίο αναφέρεται και η Σόνια Ιλίνσκαγια – Αλεξανδροπούλου που μοιράζεται στιγμιότυπα μνήμης των δύο πραγματικών φίλων), η κινηματογραφικότητα της γραφής του (μη ξεχνάμε πως ο Λοιμός μεταγράφηκε στην ταινία Χάπυ Νταίη του Παντελή Βούλγαρη και η Καγκελόπορτα ως ομώνυμη ταινία από τον Δημήτρη Μακρή, 1976 και 1978 αντίστοιχα) και παρατίθενται πλήρεις πίνακες βιογραφίας, εργογραφίας και βιβλιογραφίας από τον Γιάννη Η. Παππά που, να προσθέσω εδώ, έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικό ιστολόγιο για τον συγγραφέα. Να σημειώσουμε πως τα Θέματα Λογοτεχνίας αποτελούν μοναδική περίπτωση λογοτεχνικού περιοδικού που δημοσιεύει στην ηλεκτρονική του σελίδα πλήρη πίνακα περιεχομένων του κάθε τεύχους. Για το συγκεκριμένο δείτε εδώ.

Όμως ένα δημοσιευμένο εδώ κείμενο προηγείται όλων: πρόκειται για απόσπασμα από ανέκδοτο μυθιστόρημα του Φραγκιά και είναι σαν να ξανασυνομιλούμε με τον συγγραφέα που χαρακτηρίστηκε από συνέπεια έργου – ζωής και ήθος και πλήρωσε ακριβά το τίμημα των ιδεών του. Αλλά έζησε με πολλαπλές μορφές, όπως έγραψε και στο τέλος του Λοιμού: Η αλήθεια όμως είναι ότι οι εκπληκτικοί εκείνοι άνθρωποι έζησαν. [Εκδ. Γκοβόστης, 296 σελ.]

Πρώτη δημοσίευση: mic.gr

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 19. Θανάσης Χειμωνάς

Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς
Ντοστογιέφσκι, Φλομπέρ, Στίβεν Κινγκ…

Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία.
Η «Αισθηματική αγωγή» του Φλομπέρ άλλαξε τον τρόπο που έβλεπα τη Λογοτεχνία.

Αγαπημένα σας διηγήματα.
Όταν ήμουν μικρός με είχε ενθουσιάσει ένα διήγημα του Σόμερσετ Μομ το οποίο ονομαζόταν «Ένας άνθρωπος από τη Γλασκώβη».

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;
Πολλοί. Επειδή όμως είναι φίλοι μου, δεν θέλω να πω ονόματα.
Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας;
Ο Ρασκόλνικοφ. Ο Τζακ Τόρενς από τη «Λάμψη».
Σας ακολούθησε ποτέ κάποιος από τους ήρωες σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;
Όχι. Ποτέ δεν με απασχόλησε τι έκαναν αφού τελείωσαν τα μυθιστορήματα. Στο κάτω κάτω, αρκετοί από αυτούς δεν επέζησαν!
Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;
Τα βιβλία μου τα γράφω στο χέρι πάνω στο κρεβάτι μου και μετά τα αντιγράφω στον Υπολογιστή μου.
Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;
Για τον τρόπο απάντησα πριν. Οι ιδέες γεννιούνται στο μυαλό μου και όταν γίνουν κάτι τελείως συγκεκριμένο τις περνάω στο χαρτί.
Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;
Δεν μπορώ να ακούω μουσική όταν γράφω. Γενικά ακούω ξένη μουσική – κυρίως της δεκαετίας του ’80.
Μια εισαγωγή στο κάθε σας βιβλίο. Τυγχάνει κάποιο περισσότερο αγαπημένο των άλλων;
Μπήκα στα γράμματα το 1997 με το διήγημα «Το άλλοθι». Στη συνέχεια έγραψα άλλο ένα διήγημα, την «Επιστροφή». Το τρίτο μου διήγημα είδα πως με έπαιρνε να το μεγαλώσω κι έτσι γεννήθηκε το πρώτο μου μυθιστόρημα, «Ραμόν». Θα μπορούσα να πω πως αυτό είναι και το αγαπημένο μου, απλώς επειδή ήταν το πρώτο μου.
Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;
Η «Ραγδαία επιδείνωση» είναι η ιστορία τριών ανθρώπων: Του Βασίλη, της Έλιας και της Δήμητρας. Βλέπουμε τον τρόπο που «μπλέκονται» οι ζωές τους και όλους αυτούς που κινούνται γύρω τους.
Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Το πρώτο βιβλίο του καλού φίλου Δημήτρη Μαμαλούκα «Όσο υπάρχει αλκοόλ, υπάρχει ελπίδα».
Τι γράφετε τώρα;
Τίποτα.
Γιώργος Χειμωνάς, Λούλα Αναγνωστάκη. Θυελλώδεις πλην αντιδιαμετρικά διαφορετικές γραφές. Είχατε συν τοις άλλοις το «καθήκον» να αγνοήσετε τις οποιεσδήποτε επιρροές από τους γεννήτορες;
Δεν με απασχόλησε ποτέ. Μέχρι τα 26 μου δεν περίμενα πως θα γινόμουν συγγραφέας και τώρα θεωρώ πως αυτό που κάνω δεν έχει καμία σχέση η ομοιότητα με τις δουλειές των γονιών μου.

Δημοσίευση και στο mic.gr