(«1987-2007, 20 χρόνια Εντευκτήριο»)

Τότε και μόνο τότε το περιοδικό δικαιώνει την περιοδικότητά του και εκμεταλλεύεται πλήρως την περίοδό του αφού συνευρίσκεται ακριβώς «στις μέρες του». Έτσι η μήτρα του δεν πάει στράφι, δεν μένει στα αζήτητα, δεν αραχνιάζει, δεν την τρώει το «ράφι», δεν είναι αγάμητη και γεροντοκόρη, την έχουν «πηδήξει», έχει γαμηθεί, από παρθένα (δηλαδή απρόσληπτη) έχει γίνει γυναίκα (έχει προσληφθεί), έχει περάσει από πολλά κρεβάτια, πολλά προσκέφαλα την έχουν δίπλα τους, τακτική σύνευνος και αναμενόμενα παλλακίδα, ερωμένη επί πληρωμή αλλά «που δεν το κάνει για τα λεφτά» αν και ξοδεύεται για να εκδοθεί, πάντα με το αζημίωτο αφού είναι πάντα «σπιτωμένη»: ένα σώμα για δημόσια χρήση, απαραίτητο αλλά όχι αναντικατάστατο – η πιάτσα, κυρίως κάποιες μέρες του μήνα, παρουσιάζει συνωστισμό, ακόμη και άγριους διαπληκτισμούς. (Δημήτρης Δημητριάδης, Περιοδικώς, από το παρόν τεύχος).

Όσοι έχουν περάσει από οποιοδήποτε πόστο κάποιου εξίσου αγνού περιοδικού ήδη θα χαμογελούν…

Το Εντευκτήριο αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, το ομορφότερο λογοτεχνικό περιοδικό που ξεφύλλισα ποτέ. Οι αναρίθμητοι εκλεκτοί συνεργάτες (ορισμένοι από τους οποίους δεν σταμάτησαν ποτέ να στέλνουν τις συνεργασίες τους μέχρι σήμερα), η αίσθηση πως εδώ καταλήγουν ορισμένα τα πιο φρέσκα και ενδιαφέροντα λογοτεχνικά κείμενα, αλλά και η βιβλιότροπη εμφάνισή του, το ποιοτικό μυρωδάτο φύλο, το στήσιμο των σελίδων, όλα συνοδηγούν στην ξεχωριστή του φυσιογνωμία.

Φέτος έκλεισαν είκοσι χρόνια από το πρώτο τεύχος, που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1987, φακελώθηκε στο γραφείο του εκδότη του Γιώργου Κορδομενίδη στην … τράπεζα και, λίγο αργότερα, θα έβρισκε την υπόγεια στέγη του – χώρο και για τις ποικίλες εκδηλώσεις του αλλά και τις καρτέλες των συνδρομητών που άρχισε να αποκτά. Πώς σκέφτηκε να γιορτάσει ο δημιουργός του την συμπλήρωση της εικοσαετίας; Ζητώντας τη συμμετοχή πολλών από τους πιστούς και τακτικούς συνεργάτες …, προτείνοντάς τους ως θέμα την επέτειο, τον χρόνο που περνάει, τη μνήμη. Άλλοι «πειθάρχησαν» στην πρόταση αυτή, άλλοι όχι. Eξυπακούεται ότι όλα τα κείμενα που έφτασαν δημοσιεύονται: δεν υποδεικνύει κανείς τι δώρο θα του κάνουν στη γιορτή του!

Η ανταπόκριση ήταν σημαντική, όχι μόνο από την άποψη της πληθώρας των κειμένων που συγκεντρώθηκαν, αλλά και επειδή δημιουργήθηκε ένα άτυπο – πρωτότυπο αφιέρωμα στην έννοια της επετείου. Για άλλη μια φορά, αριστοτέχνες εκπρόσωποι γενεών και ειδών τιμούν και τιμούνται εντευκτηριακώς με νέα ανέκδοτα κείμενα. Οι Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Σοφία Νικολαϊδου, Δημήτρης Νόλλας, Κώστας Μαυρουδής, Λευτέρης Ξανθόπουλος, Μανόλης Ξεξάκης, Σάκης Σερέφας, Έρση Σωτηροπούλου, Τάσος Χατζητάτσης, Γιαν Χένρικ Σβαν και πολλοί άλλοι προσφέρουν τις ιστορίες τους, οι Βασίλης Αμανατίδης, Νόρα Αναγνωστάκη, Γιάννης Βαρβέρης, Μιχάλης Γκανάς, Αλέξανδρος Ίσαρης, Κάρολος Τσίζεκ κ.ά. τα ποιήματά τους, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος μια σπάνια εξομολόγηση, οι Μισέλ Φάις και Χρήστος Χρυσόπουλος κειμενογραφούν δίπλα σε φωτογραφίες – ο δεύτερος φτιάχνει την ιστορία του με βάση φωτογραφίες που βρήκε στα σκουπίδια, δίνοντάς τους μια δεύτερη, ίσως καλύτερη ζωή.

Ξεχώρισα, καθαρά υποκειμενικά, τέσσερα κείμενα που συμπτωματικά υπογράφουν ισάριθμοί αγαπημένοι σύγχρονοι συγγραφείς: Ο Άρης Μαραγκόπουλος στην Επιστροφή των πολεμιστών δίνει σε τέσσερις μεστές σελίδες την εκ διαμέτρου αντίθετη πορεία δύο «φίλων» μέσα στο σύγχρονο χάος. Ο Διαμαντής Αξιώτης στην Ιδιωτική ευχαρίστηση αποδίδει έναν σκοτεινό χαρακτήρα με μια απίστευτα ακραία ερωτική φαντασίωση. Ο Δημήτρης Μίγγας στην Κοπροκτονία προβαίνει σε μια χαρισματική αντιστροφή της Οδυσσειακής Μνηστηροκτονίας – πάει ο Άργος! Ο Πάνος Θεοδωρίδης στον Ανάδρομο Ερμή αντιμιλά: Ποιος φυσικός νόμος επιβάλει εορτασμούς ανά χρονολογίες που είναι ακριβώς διαιρετές δια του δέκα ή του εκατό ή του χίλια; Ποια η μείζων αξιακή σημασία του 50, και για ποιον ακριβώς λόγο το 47 δεν είναι μια εξίσου αξιόλογη αρίθμηση για επέτειο; Να σας πω γιατί αισθάνομαι έτσι. Τρεις χιλιάδες χρόνια γραμματολογίας (μπορεί και πέντε, μπορεί και έξι), κι όμως σήμερα απείρως περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν την έκφραση «ανάδρομος Ερμής» παρά τη λέξη «στωικός». Γι’ αυτό.

Δεν λείπουν οι καθιερωμένες στήλες: το Καπνιστήριο (αφιερωμένο στην καταγραφή της εικοσαετίας «στην κουζίνα του Εντευκτηρίου» – εδώ κι αν καθρεφτίζεται ολόκληρη η πορεία ενός περιοδικού που στηρίζεται αποκλειστικά στο πάθος του δημιουργού του), το Απουσιολόγιο (αντίο αγαπημένοι Τηλέμαχε Αλαβέρα και Γιώργο Κάτο), τα «Βιβλία στο κομοδίνο», οι βιβλιοκριτικές και όπως πάντα, όλα τα γραπτά στολίζονται από σχέδια και ζωγραφήματα καλλιτεχνών αλλά και το καθιερωμένο φωτογραφικό ένθετο Camera Obscura, αυτή τη φορά με φωτογραφίες της Ιωάννας Ράλλη και θέμα τους ηλικιακώς μεγάλους φίλους μας.

Κυκλοφορία τεύχους: Οκτώβριος 2007 [Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2007], 272 σελ.

Ηλεκτρονικές επικοινωνίες: entefktirio.blogspot.com (με σημειώσεις, σχόλια για συγγραφείς και βιβλία και ντοκουμέντα από το αρχείο του περιοδικού) και entefktirio@translatio.gr

Προτείνω επόμενο επετειακό αφιέρωμα του περιοδικού στα 37, 48 ή 66 χρόνια, για να μη μας μαλώσει ο κύριος Θεοδωρίδης…