Εμάς οι ευκολίες συχνά μας τρομάζανε / τόσο πού μεγάλη σημασία δώσαμε στη ζωή.

Ακριβές στην ώρα του ένα ακόμα όχημα Κριτικής Λογοτεχνίας και Τεχνών, στην συνήθη χορταστική εξαμηνιαία του διαδρομή, τη δεύτερη για το 2008, πάντα με μοναδική για τα δεδομένα μας αισθητική εμφάνιση (δεν υπάρχει σελίδα που να μην έχει στο κάθετο ¼ της σχετικές μαυρόασπρες φωτογραφίες και παραθέματα). Στην τιμητική θέση, μπροστά μπροστά, η υπέροχη Μέλπω Αξιώτη εκείνο το κράμα νησιώτικης ψυχής, φλογισμένης ακτιβίστριας και εξόριστης ταξιδιώτισσας στις «λαϊκές δημοκρατίες».

 Η γραφή της ήταν αναμφίβολα μοντερνιστική, συνδύαζε τα υλικά του ντοκιμαντέρ με ποικίλους πειραματισμούς τεμάχιζε τους χρόνους, πολλαπλασίαζε τις οπτικές γωνίες, μιλούσε ξεκάθαρα μέσα στο έργο της για την αγωνία του έργου της (κι όλα αυτά στην δεκαετία του 30!), προτού βουτήξει στις δικές της εκδοχές για τον υπερρεαλισμό και τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Παρίσι, Δρέσδη, πρώην Ανατολικό Βερολίνο, Βαρσοβία, Βουλγαρία, 1905 – 1973, φαντάζομαι την δωρική της μορφή αρχικά, το σκαμμένο προσωπείο της αργότερα, να αγωνίζεται να μεταπλάσει τις ταλαιπωρίες της σε πνευματική θερμότητα.

Η Μαίρη Μικέ παρουσιάζει ένα ανέκδοτο μυθιστόρημά της και οι Κώστας Μαυρουδής, Αλέξανδρος Αργυρίου, ο συντοπίτης της Παναγιώτης Κουσαθανάς και άλλοι υπογράφουν τις προσκλήσεις για τον κόσμο εκείνης που ζώντας στα όρια της ανέχειας έγραφε σπαρακτικά …βρέθηκα στους δρόμους της αβύσσου, να μείνω πάλι στους δρόμους, χωρίς στέγη…

Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα μελετήματα αποτελούν, ακόμα, «Η μουσική, το τραγούδι και ο χόρος στο λογοτεχνικό έργο του Ντίνου Χριστιανόπουλου», μια από τις λίγες περιπτώσεις τέτοιας θεματικής προσέγγισης, και μια πτήση πάνω από την άξενη ενδοχώρα ολόκληρου του έργου του Ανδρέα Μήτσου. Ευκόλως εννοούμενα και τα υπόλοιπα γνώριμα: λογοτεχνία, θέατρο, κριτικές κλπ.

Όσο για μας, μακάρι να βρούμε κάποτε το χρόνο να χορέψομε και πάλι με την Μαρία, να δούμε με τις δικές της ματιές τον Εικοστό Αιώνα, να συζητήσουμε πίσω από ένα σφαλιστό νησιωτικό παράθυρο με την Κάδμω…

Πρώτη δημοσίευση: εδώ.

Έχει και η λογοτεχνία τον Μαύρο Κύκνο της: το έξυπνο και συγκινητικό βιβλίο του Ντέιβιντ Μίτσελ για μια όψη της βρετανικής εφηβείας των 80ς. Βραδύγλωσσος σαν και τον ήρωά του ο Μίτσελ, υφίσταται Δεκεμβριάτικα ανάκριση τρίτου βαθμού και εξηγεί μεταξύ άλλων για ποιο λόγο ήρωες σημαντικούς για 50 σελίδες τους εξαφανίζει παντελώς αργότερα: Σκέψου το δικό σου 2008: δεν υπήρξαν κάποιοι σημαντικοί χαρακτήρες τον Ιανουάριο που είχαν ξεχαστεί το Νοέμβρη, και το αντίθετο; Στην πραγματική ζωή δεν ξεγλιστρούν οι άνθρωπο από τη συνείδησή μας γρήγορα και ξαφνικά;

Οι ημέρες περνάνε με ταχύτητα ιντερσίτυ: το περιοδικό συμπληρώνει τρία χρόνια νέας πορείας και η χρονιά ολοκληρώνεται. Τουλάχιστον να μια διπλή ευκαιρία για τον καθιερωμένο οδηγό τριψήφιων νέων τίτλων βιβλίων που κυκλοφόρησαν το φθινόπωρο και το 1/3 του χειμώνα. Τελικά ούτε με το βιβλίο μπορείς να χαλαρώσεις: πάνω που ολοκληρώνεις την ανάγνωση του τελευταίου βιβλίου ενός συγγραφέα, που εντάξει, ίσως δεν το γράπωσες και αμέσως, έχει κυκλοφορήσει το επόμενό του. Τρεις φορές μου συνέβη φέτος…

Ολοκληρώνεται, ακόμα, το αφιέρωμα στα «Ημερολόγια Ελλήνων συγγραφέων» και το αυτόνομο πλέον της ημερολογιογραφίας. Τίτος Πατρίκιος, Κατερίνα Σχινά και Αλέξης Ζήρας ζεσταίνουν το θέμα με θεωρητικά και συγκινησιακά παπλώματα και Μιχάλης Μοδινός, Χρήστος Μπουλώτης, Γιώργος Ξενάριος, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, Αλέξης Σταμάτης, Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Ευγένιος Τριβιζάς, Φίλιππος Φιλίππου, Θανάσης Χειμωνάς ανοίγουν τα συρτάρια τους (σας προετοιμάζω: διαβαθμίζονται από άδεια μέχρι ξεχειλισμένα). Για τους πιο κοινωνικούς, στο σαλόνι ο Νίκος Θέμελης απαντάει γιατί συνεχίζει με το τόσο τετριμμένο θέμα των χαμένων πατρίδων και οι Ευγενία Φακίνου και Αγγέλα Καστρινάκη προετοιμάζουν το έδαφος για την υποδοχή των φρεσκότατων μυθιστορημάτων τους.

Πρώτη δημοσίευση: εδώ. Εδώ δίπλα, ο David Mitchell.