Κι όμως, γίνεται!

Τα σύγχρονα βιβλία για παιδιά προσαρμόζονται ταχύτατα στις μεγάλες αλλαγές της εποχής και προσπαθούν να αφηγηθούν με τον δικό τους τρόπο και φυσικά να εικονογραφήσουν τόσο το αντίκτυπο στις μικρότερες ηλικίες όσο και να προτείνουν άλλες οπτικές και τρόπους αντιμετώπισης. Το μοίρασμα των παιδιών σε δύο σπίτια, συνεπεία ενός διαζυγίου ή απομάκρυνσης των γονέων αλλά και λόγω της δουλειάς αυτών σε διαφορετικές πόλεις, αποτελεί μια ολική ανατροπή στην ζωή τους που δεν μπορούν παρά να αποδεχτούν. Όσο δύσκολη όμως κι αν είναι μια τέτοια αποδοχή, βιβλία σαν κι αυτό μπορούν να την κάνουν γλυκύτερη. Έως και δημιουργική! 

Με μια τέτοια δοκιμασία έρχεται αντιμέτωπη η Φλόρι: λόγω χωρισμού οι γονείς της ζουν σε διαφορετικά σπίτια και απορεί πως είναι δυνατόν να συνεχίσουν να είναι, όπως της είπαν, οικογένεια, χωρίς να μένουν στον ίδιο χώρο. Κάθε φορά που φτάνει στο σπίτι του μπαμπά της νοιώθει το σακίδιό της βαρύ και ασήκωτο, ίσως και το ίδιο το μέσα της. Τώρα μπορεί να το παραδεχτεί: δεν είναι τόσο γενναία. Όμως ο πατέρας της αρπάζει την λέξη της γενναιότητας και την προσκαλεί σε αυτοσχέδιο περιπετειώδες παιχνίδι – τα σεντόνια ως χιονισμένη πλαγιά, τα ζεστά ρούχα για το υποτιθέμενο κρύο, ένα έπαθλο στην κορυφή. Το βραβείο είναι μια πέτρα που όποτε την αγγίζει θα αντλεί δύναμη. Και πράγματι εις το εξής όποτε της λείπει και ο μπαμπάς της, η πέτρα είναι εκεί.

Στο σπίτι της πάντα δημιουργικής μητέρας της η Φλορι δεν βαριέται ποτέ, πόσο μάλλον όταν έχει και δυο αεικίνητα αδέλφια. Όμως η ώρα της αναχώρησης είναι και πάλι δύσκολη και ούτε τα λόγια ούτε η λογική μπορούν να την ανακουφίσουν. Μήπως είναι γενναία αλλά όχι τόσο όσο χρειάζεται; Είναι η σειρά της μητέρας της να την προσκαλέσει σε παιχνίδι διαστημικό, με φακούς, πιάτα-ιπτάμενους δίσκους και αναζήτηση ενός ιδιαίτερου λουλουδιού, που θα το βάλει στο κολιέ της και όποτε το αγγίζει θα ξέρει πως η μαμά της δεν είναι μακριά.

Μήπως όμως ξεχνάμε ότι δεν μελαγχολούν μόνο οι μικροί και οι μεγάλοι; Ύστερα από τόσο γεμάτες ώρες με την κόρη του, πώς να μην λυγίσει κι ο μπαμπάς της Φλόρι; Συχνά δεν είμαστε εμείς που βρίσκουμε τις λύσεις για τους άλλους αλλά όχι για εμάς; Ε, τώρα είναι η σειρά της Φλόρι να εμπνευστεί από τους ίδιους της τους γονείς και αφενός να του υπενθυμίσει ότι η μεγαλειώδης τούρτα που έφτιαξαν αποτελεί τούρτα γενναιότητας και αφετέρου να τους χαρίσει τα δυο μαγικά της αντικείμενα, που πλέον ενώνουν και τους τρεις τους με αδιόρατο κύκλο.

Ποιος θα το φανταζόταν λοιπόν! Εκείνο που κάποτε θεωρούνταν δράμα για τα παιδιά, η αλλαγή σπιτιών και η εναλλαγή των γονέων, τώρα μπορεί να είναι μια διπλή περιπέτεια. Η στιγμή του αποχωρισμού μπορεί να είναι πάντα δύσκολη, όμως υπάρχουν τρόποι, μικρά γλυκά τρυκ να ζει κανείς όλες τις ωραίες στιγμές και ταυτόχρονα να αισθάνεται πως έχει κοντά του ακόμα κι όσους είναι μακριά του. Η εικονογράφος έχει το δικό της αναγνωρίσιμο στιλ: φιγούρες με μεγάλα εκφραστικά μάτια, και περιβάλλοντα με τα εντονότερα δυνατά χρώματα.

Εικονογράφηση: Jess Rose

Ηλικίες: 4+

Εκδ. Ψυχογιός, 2024, σελ. 32, μτφ. Πετρούλα Γαβριηλίδου [Phil Earle – Two places to call home, 2022].

Ιστοσελίδα του συγγραφέα, εδώ

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ

Μια πολύχρωμη διαστημική εγκυκλοπαίδεια

Είναι από τα «οξύμωρα» των ηλικιών: το διάστημα που ακόμα και για εμάς τους ενήλικες παραμένει άγνωστο και ακατανόητο, οι δε γνώσεις μας είναι επιεικώς ελλιπείς, για τα παιδιά αποτελεί μια συνεχή πηγή περιέργειας αλλά και περιπέτειας. Και να φανταστεί κανείς ότι ακόμα και σήμερα που, προσωπικά, παραμένω ανίδεος αλλά και έμπλεος δέους για το σύμπαν που μας περιβάλλει, ακόμα θυμάμαι τις πρώτες αισθήσεις από τις εικόνες στις εγκυκλοπαίδειες (η σεληνάκατος στο φεγγάρι, το μαύρο χάος ως φόντο), τις τότε τηλεοπτικές εκπομπές της δεκαετίας του ’70 (Χαμένοι στο Διάστημα, Διάστημα 1999) και την ηλεκτρονική μουσική που συνόδευε τα ανάλογα ντοκιμαντέρ.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μεγάλα μέρη. Στο πρώτο μέρος, που τιτλοφορείται «Τι είναι το διάστημα;» τολμούμε μια εισαγωγή στο ίδιο το Σύμπαν, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Τι Ιστορία έχει το διάστημα και ποια ουράνια βρίσκονται σε αυτό; Πώς γίνεται η εξερεύνησή του και ποιοι οργανισμοί και επιστήμονες το μελετούν; Μπορεί να υπολογιστεί η έκτασή του; Στη συνέχεια βλέπουμε ολοζώντανη μπροστά μας την Μεγάλη Έκρηξη σε έξι βασικά τμήματα, αλλά και το Ηλιακό μας Σύστημα, με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. Ακολουθεί η ιδιαίτερη σχέση Γης και Σελήνη και, επιτέλους, μια πρώτη χαρτογράφηση του Νυχτερινού Ουρανού όπως τον βλέπουμε ή μας κρύβεται κάθε νύχτα που κοιτάμε ψηλά. Το κεφαλαίο ολοκληρώνεται με την επιστήμη που επιχειρεί την χαρτογράφηση του Διαστήματος, την περίφημη Αστρονομία, που δεν είναι διόλου μοντέρνα επιστήμη όπως νομίζουν πολλοί.

Τελειώσαμε με το αχανές και ατέλειωτο Διάστημα; Όχι βέβαια, υπάρχει και το Εξώτερο Διάστημα, που έχει την τιμητική του στο δεύτερο μέρος του βιβλίου. Σούπερ Νόβα και Αστεροειδείς, Σπειροειδείς γαλαξίες και Κόκκινοι Γίγαντες και Υπεργίγαντες, Μαύρες Τρύπες και Αστέρες Νετρονίων. Πώς γεννιέται ένα αστέρι και πώς λάμπει ο ήλιος; Από τι αποτελούνται οι γαλαξίες, και πόσοι υπάρχουν στο σύμπαν. Ποια αστέρια παρατηρούμε από τον Βορρά και ποια από τον Νότο; Πώς ταξιδεύουν οι κομήτες και οι αστεροειδείς; Μπορούμε να αλλάξουμε την κατεύθυνσή τους;

Μπορεί το πρώτο μέρος να είχε ένα κατατοπιστικό δισέλιδο για το ηλιακό σύστημα αλλά το τρίτο μέρος μας ταξιδεύει στον καθένα ξεχωριστά αλλά και πέρα από τους γνωστούς πλανήτες ενώ στο τέταρτο και τελευταίο «κεφάλαιο» είμαστε πια παρόντες στην «διαστημική εποχή», γνωρίζοντας τους εξερευνητές του διαστήματος, τα πρώτα ταξίδια στο διάστημα, ενώ περπατάμε στη σελήνη, διαβάζουμε για την ζωή στο διάστημα, εξερευνούμε το «βαθύ διάστημα», προσπαθούμε να συλλάβουμε οτιδήποτε αφορά το εξώτερο διάστημα και στο τέλος αποκτούμε κι ένα χρήσιμο δισέλιδο λεξικό του διαστήματος, ενώ για το απαραίτητο παιχνίδι προσπαθούμε να εντοπίσουμε τους διάττοντες αστέρες που κρύβονται σε κάθε σελίδα του βιβλίου.

Έξοχα λοιπόν όλα αυτά, με πλήθος στοιχείων και έναν τεράστιο πλούτο πληροφοριών που γίνονται αντιληπτές σε κάθε ηλικία, αλλά και εξειδικευμένων γνώσεων που θα γίνονται απαραίτητες όσο μεγαλώνουν οι αναγνώστες. Όμως είναι η εικονογράφηση που απογειώνει το Μεγάλο αυτό Βιβλίο και μας εκτοξεύει σε ποικιλία εκθαμβωτικών χρωμάτων, σχημάτων και καλοσχεδιασμένων συνδέσεων, με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε μπροστά σε μια πλήρη διαστημική εγκυκλοπαίδεια!

Εικονογράφηση: Άαρον Κούσλεϊ [Aaron Cushley]

Εκδ. Ψυχογιός, 2024, σελ. 64, μτφ. Κωνσταντίνα Γεωργούλια, επιστημονική επιμέλεια ελληνικής έκδοσης Γεωργία Μουτσιανά [Camilla de la Bedoyere – My first book of space, 2024]

Ιστοσελίδα της συγγραφέως: εδώ

Δείγματα γραφής του εικονογράφου: εδώ

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.