Λογοτεχνείο, αρ. 88

Γκύντερ Γκρας, «1976», από το: Ο αιώνας μου, εκδ. Οδυσσέας, 1999, μτφ. από τα γερμανικά Τούλα Σιέτη, σ. 286 (Günter Grass, Mein Jahrhundert, 1999)

Πιστεύαμε, αδιάφορο που συναντιόμαστε στο ανατολικό Βερολίνο, ότι είχαν βάλει κοριούς και μας παρακολουθούσαν. Υποπτευόμαστε παντού, κάτω από τον σοβά, στη λάμπα της οροφής, ακόμα και στις γλάστρες, επιμελώς τοποθετημένους κοριούς και γι’ αυτό φλυαρούσαμε ειρωνικά για το έμπλεο φροντίδος κράτος και την ακόρεστη ανάγκη του για ασφάλεια. Καθαρά και αργά, ώστε να προλαβαίνουν να γράφουν, προδίδαμε μυστικά που αποκάλυπταν τον απόλυτα ανατρεπτικό χαρακτήρα της λυρικής ποίησης και που απέδιδαν στην εύστοχη χρήση της ευκτικής συνωμοτικές προθέσεις. (…) Υπεροπτικά παίζαμε με τη Στάζι και υποθέταμε – μισοαστεία μισοσοβαρά – ότι στον κύκλο μας είχαμε τουλάχιστον έναν χαφιέ, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ο ένας τον άλλον ότι «κατά βάθος» ο καθένας μας ήταν ύποπτος.
Στον Γιώργο Γλυκοφρύδη

Λογοτεχνείο, αρ. 59

Μπέρνχαρντ Σλινκ, «Η γυναίκα του βενζινάδικου», Ερωτικές αποδράσεις, εκδ. Κριτική, 2000, μτφ. Ιάκωβος Κοπερτί, σ. 291 (Bernhard Schlink, Liebesfluchten, 2000)

Κοίταξε το έδαφος μπροστά του και πρόσεξε πως το χαλίκι ήταν υγρό από την ομίχλη. Με τη μύτη του παπουτσιού αναποδογύρισε μια πέτρα· ήθελε να δει αν και η άλλη πλευρά της ήταν υγρή, και πράγματι ήταν. Στους συνεργάτες του δίδασκε ότι η περισυλλογή και η απόφαση είναι δύο διαφορετικά πράγματα, ότι η περισυλλογή δεν ήταν απαραίτητο να οδηγήσει στη σωστή αλλά και σε οποιαδήποτε απόφαση, μπορούσε μάλιστα να περιπλέξει και να δυσκολέψει την απόφαση μέχρι παραλυσίας. Η περισυλλογή χρειάζεται χρόνο, η απόφαση χρειάζεται θάρρος, συνήθιζε να λέει, και ήξερε ότι τώρα δεν του έλειπε ο χρόνος να σκεφτεί, αλλά το θάρρος ν’ αποφασίσει. Ήξερε επίσης ότι η ζωή απογράφει στα κατάστιχα εξίσου με τις ειλημμένες και τις μη ειλημμένες αποφάσεις.

Στην Ελένη Γιαννακάκη