Ζήσιμος Λορεντζάτος, Στου τιμονιού το αυλάκι, εκδ. Δόμος, 1983.

Αναλογίζομαι τα χαρτιά τούτα, όλα τα χαρτιά, τη στάχωσή τους τη μεταφορική, ωσότου οι λογής σπάγγοι – σπάγγοι της σπουδής και σπάγγοι της ζωής – που θα δέσουν σε βιβλίο χωνέψουν μέσα στη ράχη του τελικού γραψίματος∙ άλλα χαρτιά, σπουδαιότερα χαρτιά ή πολύ σπουδαιότερα, την αλαφράδα τους (όλων των χαρτιών), την κληρονομική αλαφράδα και των πιο σοβαρών ακόμα πραγμάτων που καταπιανόμαστε – αναλογίζομαι – τη μόνιμη πληρεξουσιότητά τους, να το πω έτσι – αφού ο εντολέας λείπει ή βρίσκεται αλλού και ο λόγος όλων των χαρτιών είναι λόγος πλάγιος – μπροστά στην αμεσότητα της ζωής (και του θανάτου) μπροστά στην αμετάδοτη πραγματικότητα. Τι μπορεί στα αλήθεια να αξίζουν; Και τι αφήνει ένας απολογισμός; Όλα αυτά τα ζητήματα, μεγάλα και μικρά, που μας βασανίζουν ή μας απασχολούν και μας τριβελίζουν το μυαλό, μέρα και νύχτα, με το μικρό εκείνο ποσοστό της αλήθειας που μπορεί να περιέχει ο κόσμος – το απειροστά μικρό – που μπορούν να καταλήξουν την κρίσιμη στιγμή για τον άνθρωπο; Και τι αφήνομε κατόπι μας; όταν όλα τα αρμαθιάσεις μέσα σου και τα αποσώσεις – προφητεία, μυστήρια, γνώση, πίστη (ακόμα και την πίστη) – στο τέλος τι απομένει, στον κόσμο αυτόν, άλλο από μια αγάπη;

Στον Διαμαντή Αξιώτη

Εγώ ο ίδιος δεν έχω την παραμικρή τύχη ενάντια στους δημοσιογράφους. Αλλά από την άλλη μεριά δεν έχουν και οι δημοσιογράφοι την παραμικρή τύχη εναντίον μου, δήλωνε ο Πέτερ Χάντκε για τις επιθέσεις των μέσων στο θεατρικό του έργο Το ταξίδι με το μονόξυλο (υπότιτλος: Υλικό για μια ταινία για τον πόλεμο) που φυσικά αφορούσε τον πόλεμο του Νάτο ενάντια στη Γιουγκοσλαβία. Ο ρόλος της γλώσσας και της εικόνας των ΜΜΕ στο έργο του εξετάζεται εδώ σ’ ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον δοκίμιο από την Ίριδα Βατσέλλα. Ο Χάντκε γνωρίζει καλά τους τρόπους χειραγώγησης των δυτικών από τα μέσα και συνεχίζει να φωνάζει γραπτώς: Το μεγαλύτερο εμπόριο του κόσμου είναι η πληροφορία. Για αυτό μπορεί κανείς με εικόνες και λέξεις να κοροϊδέψει περισσότερο και να κερδίσει περισσότερα.

Ένα από τα πιο πλούσια τεύχη του περιοδικού ξεκινάει με ένα άλλο χορταστικό δοκίμιο του Αλέξη Ζήρα, σχετικά με ταυτότητες και ετερότητες της ελληνικής πεζογραφίας από το 1975 κι έπειτα. Outsiders, λογοτεχνία του δρόμου, μεταφορικές και πραγματικές μεθόριοι, ξένοι και ξενισμοί, διαπολιτισμοί και ενθοτικές μειονότητες, εσωτερικές εξορίες, κλειστές κοινότητες και ανοιχτές ταυτότητες: σε αυτή την επισκόπηση πολλών υποκατηγοριών συμπεριλαμβάνονται, επιτέλους, πάρα πολλά έργα πολλών λογοτεχνών, και όχι μόνο των «καθιερωμένων».

Τι καπνό φουμάρουν τα κρατικά βραβεία στο όλο παιχνίδι της εγχώριας πεζογραφίας; Γιατί οι αναγνώστες εμμένουν στις απλές αφηγηματικές φόρμες; Πώς σχετίζεται ο Πρόσπερ Μεριμέ με την Ελλάδα, τι ρόλο διαδραμάτισε το Παρίσι στην ελληνική ταυτότητα του στο έργο του Θράσου Καστανάκη; Δοκίμια για το έργο των Χριστόφορου Μηλιώνη, για την Μεσαιωνική Επική Ποίηση, ογδόντα σελίδες κριτικής βιβλίων. Στην αρχή του περιοδικού και στο τέλος άλλων πραγμάτων, ο Τάσος Δενέγρης έχει καταθέσει το ανέκδοτο ποίημα Ελεγείο για την πτώση της Βασιλεύουσας. Σπονδή.

Χάντκε ξανά, μέσω ενός χαρακτήρα του: Ξύπνα! Κανένας Θεός δεν σε κοιτάζει από ψηλά, μονάχα ο διηπειρωτικός δορυφόρος. Και αυτός όλα τα φανερώνει. [σ. 200]