Λογοτεχνείο, αρ. 54

Γεωργία Σάνδη, Ημερολόγιο της καρδιάς, εκδ. Printa, σειρά Εκ Βαθέων, 2003, μτφ. Σοφία Κορνάρου, σ. 26 (George Sand, Journal Intime, 1926)

Πώς θα μπορούσε ένα θνητό και πονεμένο πλάσμα να αντισταθεί στην απελπιστική επίδραση τόσο συχνών απογοητεύσεων; Όταν η ζωή μαραίνεται και χάνεται προσπαθώντας να αδράξει το είδωλο κάθε χαράς και να νιώσει την πληγή κάθε ηδονής∙ όταν αναλώνεται τρέχοντας πίσω από μια ελπίδα, που έγινε εκατό φορές έγινε απάτη ανήλεη και αβάσταχτη. Πώς θα μπορούσε κάποιος σ’ αυτό το πέλαγος αγνωμοσύνης και ψεύδους να ξεχωρίσει μια φιλική καρδιά, μια πίστη, ένα στήριγμα; Όλα όσοι προσπερνούν φαίνονται ύπουλοι κι η αρετή τους δεν έχει στο μέτωπο το αστέρι που θα την κάνει να φεγγοβολά μες στα σκοτάδια.
Όταν συνηθίζουμε σ’ αυτήν τη νέα κατάσταση της ψυχής, την τόσο ταραγμένη και τόσο σκοτεινή, σιγά σιγά γινόμαστε πιο διορατικοί. Δεν αφήνουμε τον εαυτό μας να γελαστεί, γιατί δε φοβόμαστε πια την πλάνη∙ φτάνουμε σε κάποιο τέλος της φρόνησης, απέχουμε, δε δελεαζόμαστε, δεν επιθυμούμε πια.
Άλλοτε, επιθυμίες πιο ελεγχόμενες ή πιο εκλεπτυσμένες γίνονται πραγματικές και επίμονες. Ίσως, μέσα στη μοναδική κατάσταση της ύπαρξης δίχως επιθυμίες, υπάρχει περισσότερη ευδαιμονία παρά στην εκπλήρωση όλων των πόθων.

Στην Κλαίρη Μιτσοτάκη

Λογοτεχνείο, αρ. 53

Μισέλ Σνεντέρ, «Συγχωρήστε με για τη σκόνη. Ντόροθυ Πάρκερ, 7 Ιουνίου 1967», από το: Φανταστικοί θάνατοι, εκδ. Καστανιώτη, 2005, μτφ. Γιάννης Στρίγκος, σ. 280-281 (Michel Schneider, Morts imaginaires, 2003)

«Είναι η στιγμή όπου η ψυχή που καταρρέει διστάζει, καθώς ζαλίζεται, ανάμεσα στην παλιά και την καινούργια μέρα, μην τολμώντας ούτε να αντιμετωπίσει τη μία ούτε να θυμηθεί την άλλη. Είναι η ώρα που οτιδήποτε γνωρίζουμε, όπως και ό,τι δεν γνωρίζουμε, συνθλίβει το πνεύμα σαν σιδερένιος μανδύας, όπου όλοι οι δρόμοι, πολυσύχναστοι ή απάτητοι, υποχωρούν κάτω από τα πόδια που τρεκλίζουν, όπου τα πάντα είναι μαύρα μπροστά στα μάτια που προσπαθούν να δουν. Το σκοτάδι είναι εδώ, το σκοτάδι είναι παντού. Είναι η ώρα της φρίκης, η τρομακτική ώρα του νικηφόρου σκότους». Έρχεται επιτέλους για την Ντόροθυ Πάρκερ η ώρα για την οποία τόσο συχνά είχε γράψει, η ζοφερή ώρα (dusk). Ή μήπως η ώρα της σκόνης (dust);

Στον τάφο της Ντόροθυ Πάρκερ υπάρχουν χαραγμένες αυτές οι τρεις λέξεις: Excuse my dust (Συγχωρήστε με για τη σκόνη).

Στην Λεία Βιτάλη