Tο Golden feathers που ανοίγει τον δίσκο είναι μέχρις ώρας το ομορφότερο τραγούδι της (μισής) χρονιάς. Η εισαγωγή του είναι εκρηκτική, τα κουπλέ του προσπαθούν να καταλαγιάσουν την τρικυμία, εκείνη σύντομα επανέρχεται δριμύτερη. Τα πιάνα του είναι σκαλοπάτια στα σύννεφα και στον πάτο και πάλι πίσω και μπρος. Δεν θα το χαραμίσω γι’ αυτές τις άθλιες μέρες, θα το κρατήσω για τις δυνατότερες. Εσείς όμως ελεύθερα.

Ο Gustaf Spetz ξεκίνησε από πιτσιρικάς στις εκκλησιαστικές χορωδίες, τον έταξαν στο τσέλο (από τα 4-19) και μόνο αργότερα διέκρινε στο πιάνο το γκάτζετ των εμπνεύσεων που αποζητούσε: Καθόμουν στο πιάνο, ένοιωθα σαν να άνοιγε μια πόρτα, κι έτσι γράφονταν τα τραγούδια. Δοκίμασε τα αισθητήρια των ακροατηρίων στο διαδικτυακό smartassradio και υπήρξε τραγουδιστής, συνθέτης και πιανίστας των Eskju Divine (δύο δίσκοι: Come and join… και Heights) που όσο τους ξέρετε εσείς τους ξέρω κι εγώ. Μόνος του τώρα, και απορώ τι παραπάνω θα μπορούσαν να προσθέσουν οι εταίροι μιας μπάντας, την στιγμή που η θυελλώδης πιανιστική του ποπ μοιάζει πολυδάχτυλη. Αυτό είναι το βασικό της χαρακτηριστικό, αυτό την απογειώνει, ενώ η εύθραυστη φωνή του μάλλον την προσγειώνει.

Οι κιθάρες του Burn it, crush it, smash it μου θυμίζουν τα πιανίσματα της 4ΑD, μια τύπου Modern English αίσθηση της ποπ που δεν είναι ακριβώς ποπ, τις κιθάρες που περισσότερο ενδιαφέρονταν να ζωγραφίσουν τα χρώματα εκείνων των εξωφύλλων. Ό,τι κάνει εδώ ακριβώς με το πιάνο του. Άλλες κιθάρες στριγκλίζουν πολύ πίσω, πρέπει να γίνει διαφανές το τείχος για να τις ακούσετε. Κάτι συγκρατεί τον Γουστάβο από την πλήρη απογείωση, ίσως αισθάνεται ακόμα μέρος της ευρύτερης Σουηδικής Ποπ Σφαίρας (αν και παρατηρώ πως ελάχιστοι στο διαδίκτυο αναφέρονται στον δίσκο του), εξ ου και παραμένει σε αυτό τον συνδυασμό μεγαλορχηστρικού εκλεκτικισμού και καθάριου ερμηνευτικού ραδιοάσματος. Το πόσο θαυματουργά μπορεί να συνθέσει πάνω στο μοτίβο αυτό απολαύστε το στα έξοχα Restless και Feel no fear.

Brian Wilson, το βλέπεις πως ετούτο το μειράκιον σού γνέφει στο You and Me και όχι μόνο. Έλα πάρε το και κάνε το σαν τα μούτρα σου, να μας αποπλανήσει όλους κανονικά.

Πρώτη δημοσίευση: πάλι εδώ.

 

Ένας Τσακιτζής και μια Καππαδοκία, οργανικά διασκευασμένα από τον Βασίλη Κεντεντζόγλου, μας περιμένουν  όλως τυχαίως (σε σχέση με την προχθεσινή ανάρτηση για τον Θ. Κοροβίνη) και στο Δεύτερο Ημερολόγιο του Νίκου Ξυδάκη. Αν ο Κοροβίνης έχει μιλήσει καθάρια για τις εκλεκτικές συγγένειες πρώτων βαθμών ανάμεσα στην αραβοπερσική, την οθωμανική, την βυζαντινή, την ελληνορθόδοξη και την κοσμική μουσική των Ρωμιών, ο Ξυδάκης τους έχει ανοίξει θυρώματα να εισέλθουν αβίαστα και φυσικότατα στην μουσική του. Στο Δεύτερο Ημερολόγιό του (δέκα χρόνια μετά το Πρώτο) ανοίγει ένα ακόμα θύρωμα προς μια περισσότερο δυτικότροπη και εκλεκτική πηγή.

Το όλο ηχογράφημα μοιάζει ιχνογράφημα ονείρου, ένα φευγαλέο ταξίδι σε αισθήσεις που δεν θα χαθούν ποτέ, αυτοσχεδιαστικές σημειώσεις ενός ηχητικού ημερολογίου. Στο σημείωμά του άλλωστε ο δημιουργός τονίζει αυτόν τον χαρακτήρα υποκλοπής αισθημάτων και στιγμών από τα διαλείμματα μιας πρόβας. Οργανικά των Κώστα Βόμβολου, Φώτη Μυλωνά, Δημήτρη Χουντή, Αλέξανδρου Καψοκαβάδη, Λεωνίδα Μαριδάκη, Κώστα Μερετάκη, μια χατζηδακική επανεγγραφή (Τριαντάφυλλο στο στήθος, γραμμένο για την παράσταση του ομώνυμου θεατρικού του Τενεσί Ουίλιαμς) και εκτελέσεις από Ματ σε 2 Υφέσεις, Τακίμ, Αναστασία Έδεν εναλλάσσονται με απαγγελίες ποίησης Σολωμού, Εγγονόπουλου, Σαχτούρη και Καψάλη – των δύο τελευταίων από τους ίδιους. Είναι όμως κυρίως οι στιγμές του ίδιου του Ξυδάκη που κάνουν το δίσκο τόσο βαθύ, όταν μελωδοποιεί το Τελευταίο ταξίδι του Καρυωτάκη, όταν τραγωδεί απόσπασμα από τα χορικά του Ορέστη, δια μετάφρασης Γιώργου Χειμωνά, όταν κάνει την Θεοδωρακική Μαργαρίτα να ακούγεται τόσο απόκοσμη ή όταν δίνει τις προαναφερθείσες δυτικότροπες πνοές στην Καληνύχτα του Καψάλη ή την Πεταλούδα του Σαχτούρη.

Το 70σέλιδο βιβλιαράκι που συνοδεύει το δίσκο είναι ένα άλλο παράλληλο ταξίδεμα: εκτός από ορισμένα από τα παραπάνω γραπτά, περιέχει κείμενα των Φ. Κάφκα, Κ. Παουστόφσκι, Πέτρου Αφθονιάτη, Μ. Γκανά, Τ. Θεοδωρόπουλου, απόσπασμα από τις Σκοτεινές αλέες του Ι.Α. Μπούνιν, ποίηση των Μ. Γκανά, Jose Hierro, Φίλιπ Λάρκιν, Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, ορισμένα από τα οποία σε πρώτη δημοσίευση και σε διάλογο με φωτογραφίες, σχέδια, σκίτσα, πίνακες. Μια σπάνια περίπτωση εναγκαλισμών μουσικής, λογοτεχνίας και τέχνης.

Ο δίσκος από την Mercury, το βιβλιαράκι από τις εκδόσεις Άγρα, 2005. Πρώτη δημοσίευση: εδώ.