Νίκος Ξυδάκης – Ημερολόγιο Δεύτερο

 

Ένας Τσακιτζής και μια Καππαδοκία, οργανικά διασκευασμένα από τον Βασίλη Κεντεντζόγλου, μας περιμένουν  όλως τυχαίως (σε σχέση με την προχθεσινή ανάρτηση για τον Θ. Κοροβίνη) και στο Δεύτερο Ημερολόγιο του Νίκου Ξυδάκη. Αν ο Κοροβίνης έχει μιλήσει καθάρια για τις εκλεκτικές συγγένειες πρώτων βαθμών ανάμεσα στην αραβοπερσική, την οθωμανική, την βυζαντινή, την ελληνορθόδοξη και την κοσμική μουσική των Ρωμιών, ο Ξυδάκης τους έχει ανοίξει θυρώματα να εισέλθουν αβίαστα και φυσικότατα στην μουσική του. Στο Δεύτερο Ημερολόγιό του (δέκα χρόνια μετά το Πρώτο) ανοίγει ένα ακόμα θύρωμα προς μια περισσότερο δυτικότροπη και εκλεκτική πηγή.

Το όλο ηχογράφημα μοιάζει ιχνογράφημα ονείρου, ένα φευγαλέο ταξίδι σε αισθήσεις που δεν θα χαθούν ποτέ, αυτοσχεδιαστικές σημειώσεις ενός ηχητικού ημερολογίου. Στο σημείωμά του άλλωστε ο δημιουργός τονίζει αυτόν τον χαρακτήρα υποκλοπής αισθημάτων και στιγμών από τα διαλείμματα μιας πρόβας. Οργανικά των Κώστα Βόμβολου, Φώτη Μυλωνά, Δημήτρη Χουντή, Αλέξανδρου Καψοκαβάδη, Λεωνίδα Μαριδάκη, Κώστα Μερετάκη, μια χατζηδακική επανεγγραφή (Τριαντάφυλλο στο στήθος, γραμμένο για την παράσταση του ομώνυμου θεατρικού του Τενεσί Ουίλιαμς) και εκτελέσεις από Ματ σε 2 Υφέσεις, Τακίμ, Αναστασία Έδεν εναλλάσσονται με απαγγελίες ποίησης Σολωμού, Εγγονόπουλου, Σαχτούρη και Καψάλη – των δύο τελευταίων από τους ίδιους. Είναι όμως κυρίως οι στιγμές του ίδιου του Ξυδάκη που κάνουν το δίσκο τόσο βαθύ, όταν μελωδοποιεί το Τελευταίο ταξίδι του Καρυωτάκη, όταν τραγωδεί απόσπασμα από τα χορικά του Ορέστη, δια μετάφρασης Γιώργου Χειμωνά, όταν κάνει την Θεοδωρακική Μαργαρίτα να ακούγεται τόσο απόκοσμη ή όταν δίνει τις προαναφερθείσες δυτικότροπες πνοές στην Καληνύχτα του Καψάλη ή την Πεταλούδα του Σαχτούρη.

Το 70σέλιδο βιβλιαράκι που συνοδεύει το δίσκο είναι ένα άλλο παράλληλο ταξίδεμα: εκτός από ορισμένα από τα παραπάνω γραπτά, περιέχει κείμενα των Φ. Κάφκα, Κ. Παουστόφσκι, Πέτρου Αφθονιάτη, Μ. Γκανά, Τ. Θεοδωρόπουλου, απόσπασμα από τις Σκοτεινές αλέες του Ι.Α. Μπούνιν, ποίηση των Μ. Γκανά, Jose Hierro, Φίλιπ Λάρκιν, Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, ορισμένα από τα οποία σε πρώτη δημοσίευση και σε διάλογο με φωτογραφίες, σχέδια, σκίτσα, πίνακες. Μια σπάνια περίπτωση εναγκαλισμών μουσικής, λογοτεχνίας και τέχνης.

Ο δίσκος από την Mercury, το βιβλιαράκι από τις εκδόσεις Άγρα, 2005. Πρώτη δημοσίευση: εδώ.

Pelle Carlberg – The Lilac Time (Labrador, 2008)

 

Είδα το πρόσωπό σου στο facebook εχθές και έχασα τον ύπνο μου τραγουδάει στο πανέμορφο ποπίδιο 51,3 ο Pelle Carlberg, και είναι τόσο ευφραντικός, ο άτιμος! Χαμογελάω πικρά βέβαια όσο σκέφτομαι την αναγκαστική αφηγηματική προσγείωση της αθώας «κιθαριστικής» ποπ στα σημερινά δεδομένα: στα 80ς η εξομολόγηση ήταν «σε είδα έξω απ’ την αυλόπορτα» ή «στο τοπικό δισκάδικο μπροστά από τα επτάιντσα» ή «σε χάζεψα στην σκακιστική λέσχη του Μπόλτον κι έχασα το φως μου», σήμερα ο έρωτας ξεκινάει από την πιο μικρή απ’ όλες τις οθόνες.

Μήπως αυτή η φωνή είναι κάπως γνώριμη στους κατοίκους της twee θαυματοχώρας; Μήπως σε κάποιους θυμίζει στιγμές που ονειροπολούσαν ακούγοντας Edson αναμένοντας την έλευση του έρωτα; Αν ναι, θα τους παραδεχτώ: ο Carlberg (Uppsala 1969) υπήρξε πράγματι ο υποκινητής του εξαμελούς εκείνου ιντύποτου ποπ σχήματος. Ο Σουηδός μας γλυκαντής βρίσκεται ήδη στο τρίτο προσωπικό του δισκάκι παίζοντας και πάλι τα περισσότερα όργανα, με εξαίρεση στα ντραμς (Henrik Nilsson) και στο πιάνο (Helena Soderman).

Ο μπαγάσας βέβαια πρόλαβε και μας έκλεψε το λογοπαίγνιο Pelle And Sebastian που να, εδώ στην άκρη των δαχτύλων το είχαμε! Γιατί όντως τα τραγούδια του πιστώνονται σε ικανό βαθμό υπέρ των Γλυκών Γκλασκωβέζων. Η τρυφερή, παιχνιδιόζα ποπ του ανεβάζει ρυθμούς και κατεβάζει αρμονίες ακριβώς από την λουλουδιασμένη επικράτειά τους. Ορισμένα κομμάτια του είναι αρκούντως ζαχαρώδη, άλλα κρατούν έξυπνο μέσο ρυθμό μεταξύ γλυκού και ξινού, το σύνολο όμως δηλώνει πως θα αντέξει σε δεκάδες επισκέψεις.

Οι χρονολογικά καταλογογραφημένες προτιμήσεις του στην προσωπική του ιστοσελίδα, δεν μας αιφνιδιάζουν: οι Cat Stevens, Simon and Garfunkel, Lloyd Cole and the Commotions, The Church, The Lilac Time, Teenage Fanclub ήταν αναμενόμενοι και οι Nick Drake, Eggstone, Popsicle, Burt Bacharach, Belle and Sebastian, The Velvet Underground, The Beautiful South, Jens Lekman, Suburban Kids With Biblical Names, [Ingenting], Hidden Cameras δεδομενόμενοι. Εντάξει ρε Πίλε, άσε κάτι και για μας.

Μπορεί ο PC μουσικώς να είναι ευφραντικός, στιχουργικά όμως προτιμά να χαρακώνει. Σε προηγούμενα τραγούδια του έχει σαρκάσει την υποκριτική τηλεοπτική κάλυψη του θανάτου του Warren Zevon, μια άνευ επιχειρημάτων αρνητική κριτική για δίσκο του, ακόμα και τους απελπιστικά διψήφιους φανς του. Αυτή τη φορά σειρά παίρνουν οι αεροπορικές εταιρείες (Fly Me to the Moon), ορισμένοι ζωόφιλοι (το Animal Lovers αναφέρεται σε εκείνους που αγαπώντας τα ζωάκια φτάνουν στο άλλο άκρο όσον αφορά την μισανθρωπία τους) κι όλοι εκείνοι που μας θεωρούν περισσότερο λάπτοπ παρά ανθρώπους (Tired of Being PC – χμ, κι άλλο αρχικοπαίγνιο).

Ετούτος ο σύγχρονος Πελλέ ο Κατακτητής σαφώς έχει θέση στην προσωπική μας επικράτεια. Aπαντά ο ίδιος γιατί, με το πιο εύηχο μελώδημα: Because I’m Worth It.

Πρώτη δημοσίευση: εκεί.