Αρχείο για Οκτώβριος 2010

31
Οκτ.
10

Λογοτεχνείο, αρ. 74

Τίμπορ Φίσερ, Η φοβερή τροπή των πραγμάτων, εκδ. Πατάκη, 2001, μτφ. Αντώνης Γαλαίος, σ. 234 – 236 (Tibor Fischer, Under the frog, 1992)

Αυτό δεν τους εμπόδισε να πάνε μια βόλτα. Είχε σκοτάδι, κρύο και φυσούσε. Και ο ήλιος να έλαμπε βέβαια, δεν υπήρχε τίποτα να δεις στο Σέγκεντ. Ο Γιούρι ήταν απτόητος. Ένιωθε σαν να του είχαν χώσει ένα παπούτσι στο λαιμό, αλλά ο περίπατος μέσα στο σκοτάδι τον ευχαριστούσε. Το περιβάλλον τού πρόσφερε έναν ανταγωνισμό. Αυτοί έδιναν κίνηση στο σύμπαν, ζωή στο ερημωμένο σκοτάδι. Το περπάτημα για τον Γιούρι ήταν το ποταπότερο είδος ψυχαγωγίας, αυτόν τον περίπατο όμως με τη Γιάντβιγκα δεν τον άλλαζε με τίποτα στον κόσμο…

Το επόμενο Σαββατοκύριακο βρήκε τον Γιούρι να μετατρέπεται σε πραγματικό ειδήμονα της σιδηροδρομικής γραμμής Βουδαπέστη – Σέγκεντ. Αναγνώριζε πια όλες τις θημωνιές και τα δέντρα της διαδρομής…

Ανασκοπώντας τα γεγονότα, ο Γιούρι απόρησε που αισθανόταν τόση ηδονή, ενώ φορούσε ακόμα τα ρούχα του και μια τάφρος οξυγόνου τον χώριζε από το κάστρο που ήθελε να κατακτήσει.

Στον Ηλία Κουτσούκο

30
Οκτ.
10

Θελκτικές προσόψεις ωραίων εκδόσεων, 10

David Lodge, Nice work (1988)

H στερεότυπη Βρετανία εικονισμένη: τα ενδύματα, οι εκφράσεις, τα φουγάρα, το πράσινο, κάποιος αμήχανος αυτοσαρκασμός, ένα αδιόρατο φλέγμα, . Ο τίτλος του αδιόρατα φλεγματικού συγγραφέα ας πάει και στον μακετίστα.

29
Οκτ.
10

Micah P. Hinson & The Pioneer Saboteurs – S/T (2010)

 

Το εναρκτήριο διαπεραστικό εγχορδικό ινστρουμένταλ που επαναλαμβάνει την μελωδία του με φωνητική έκδοση (The Letter At Twin Wrecks) θυμίζοντας οπωσδήποτε στιγμή This Mortal Coil και το δεύτερο (Sweetness) Take that dress of me που προσκαλεί τις φασματικές μορφές των Roy Orbinson και Richard Hawley σε συναδέλφωση γενεών, προοιωνίζουν: θα είναι ένας γλυκασμένος δίσκος του Hinson. Κι ας ξεσπάει το 2’s and 3’s σε μια οργιαστική westernάδα.

Τα She’s Building Castles In Her Heart και Seven Horses Seen (με την ήρεμη καλπαστική ματιά στην αυτοκτονία ενός φίλου) θα διασκευάζονται μετά από 40 χρόνια από έναν μελλοντικό Nick Cave στο δικό του Kicking Against the Pricks. To κιθαριστικό The Cross That Stole The Heart Away είναι η ίδια η φωνή της ερήμου ενός μελαγχολικού σούρουπου ή ενός μελαγχολικού σούρουπου της ερήμου. Ομοίως τα υπέροχα πένθιμα πνευστά του The Hero Will Never Hang. Διακρίνω μια στροφή σε κάτι πιο παλαιωμένο, ορθόδοξο, αναφορικό στις μεγάλες φωνές του είδους. Ακόμα κι η βραχνάδα του άστεγου περιπλανώμενου έχει φύγει. Αλλά παραμένει η στοιχειωτική φωνή που σέρνει πίσω της μια συναρπαστική Μαύρη Κάντρι. Οι πολυπληθείς αναφορές κομματιών σαν το The Striking Before the Storm πιστοποιούν πολλαπλά ακούσματα στις φλέβες του. Cash, Elvis, Nelson, Diamond, Waits, τόσοι άλλοι.

Ο πρώην Τεξανός ετοιμοθάνατος έφτασε αισίως στον πέμπτο του δίσκο μετά τα Micah P Hinson and the Gospel of Progress, … and the Opera Circuit, … and the Red Empire Orchestra κι έναν δίσκο διασκευών (All Dressed Up And Smelling Of Strangers) και, προτού κλείσει την δεκαετία των 20 του, ανήκει οριστικά στις καταραμένες φωνές της μπαλαντόμορφης ροκ εντ ρολλ σκοτεινιάς. Αυτός ο τροβαδούρος των Western Ερήμων λες κι αποφάσισε να τραγουδοποιήσει όλες τις ιδιωτικές – και όχι μόνο – δυστυχίες της ηπείρου του, αρχινώντας: O, Lord, I don’t know what you’re saying to me. Ένας μουσικός Cormac McCarthy;

Πρώτη δημοσίευση: εδώ.

27
Οκτ.
10

Τέρρυ Ήγκλετον – Κείμενα για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική

 Το νόημα μιας άξιας ζωής

Ένας καθολικός ιρλανδικής καταγωγής, σε μια προτεσταντική Αγγλία, με προέλευση από την εργατική τάξη, στην καρδιά ενός θεσμού της άρχουσας τάξης (το Οξφορδιανό Πανεπιστημιακό Άβατο) και με επαναστατικές μαρξιστικές ιδέες: οι ταυτοτικές «αντιφάσεις» όχι μόνο δεν βραχυκύκλωσαν τον Τέρρυ Ήγκλετον αλλά και τον ενέπνευσαν προς την διεύρυνση της προσωπικότητας, της ιδεολογίας, των λογοτεχνικών και πολιτικών του απόψεων. Ο παρών τόμος αποτελεί ιδανική χειραψία γνωριμίας και πρόσκληση εισαγωγής στο έργο του, καθώς περιλαμβάνει κείμενα από και για τον περίφημο θεωρητικό, ή, καλύτερα, αντι-θεωρητικό, εφόσον εξέθεσε την κενότητα και την έλλειψη χρησιμότητας ενός μεγάλου μέρους της κριτικής θεωρίας.

Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται η μια από τις τρεις διαλέξεις που έδωσε στην Αθήνα (που αφορά την τέχνη της ποίησης) και έξι, αμετάφραστα στα ελληνικά, κείμενά του για διανοούμενους, κλασσικούς του 20ού αιώνα και σύγχρονους (Ζακ Ντεριντά, Τ.Σ.Ελιοτ, Εριχ Άουερμπαχ κ.ά.), ενώ, επιπρόσθετα, ο ίδιος απαντά στις καίριες ερωτήσεις του Δημήτρη Δημηρούλη. Στην δεύτερη ενότητα οι Γιάννης Βαρουφάκης, Αθηνά Bογιατζόγλου, Κώστας Βούλγαρης, Ρένα Δούρου, Τάκης Καγιαλής, Βασίλης Λαμπρόπουλος, Γιώργος Μέρτικας, Νίκολας Ρο, Νικόλας Σεβαστάκης και Ευκλείδης Τσακαλώτος παρουσιάζουν απόψεις για το έργο (ή με αφορμή αυτού) που κατέθεσαν σε δυο συνεχόμενα αφιερώματα στο ένθετο «Αναγνώσεις» της Κυριακάτικης Αυγής.

Αποτελώντας, κατά τον φίλο του Ταρίκ Άλι, ένα είδος διττής ύπαρξης, ο Ήγκλετον (Σάλφορντ, 1943) έμαθε να απολαμβάνει μια ζωή στην κόψη, στο σημείο τομής διαφορετικών κόσμων, ενώ, πολύ περισσότερο, στο λογοτεχνικό πεδίο ελίχθηκε με δεξιοτεχνία ανάμεσα σε διαφορετικές τάσεις, απόψεις και πολιτικές και επεδίωξε το φαινομενικά αδύνατο: την διατήρηση της εξάρτησης από τον αγγλικό εμπειρισμό, τον επιτονισμό της ιρλανδικής «ιδιαιτερότητάς» του, την συντήρηση της βιωματικής του σχέσης με τον καθολικισμό και την προώθηση ενός δικής του επινόησης ριζοσπαστικού μαρξισμού. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «όλες οι κατηγορίες μπορούν να είναι ανοικτές, πορώδεις και διαπερατές».

Χάρη στον Ήγκλετον αναγνωρίστηκαν πολλά ξεχασμένα λογοτεχνικά κείμενα, υποδείχθηκαν νέοι τρόπο ανάγνωσης των ήδη αναγνωρισμένων, φωτίστηκαν οι δευτερεύοντες μυθιστορηματικοί χαρακτήρες και αναδείχθηκε το έργο γυναικών συγγραφέων και συγγραφέων έγχρωμων ή προερχόμενων από την εργατική τάξη. Είχε άλλωστε επισημάνει τον αποκλεισμό των μελών της από την απόλαυση της λογοτεχνίας: «[οι εργαζόμενοι] όντας φιμωμένοι για γενιές, έχουν διδαχθεί να θεωρούν τη λογοτεχνία μια ελιτίστικη δραστηριότητα που ξεπερνά τα όρια της αντίληψής τους» (από την «Εισαγωγή στη Θεωρία της Λογοτεχνίας»).

Όμως πέρα από τις λέξεις της πολιτικής ο Ήγκλετον επιμένει (ιδίως στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο The Gatekeeper: A Memoir (2001)) στον άμεσο μετασχηματισμό της θεωρίας σε «υλική δύναμη». Βέβαιος πως η αριστερά δεν έχει μόνο τα καλύτερα οράματα αλλά και τον μεγαλύτερο ρεαλισμό, αντλεί αισιοδοξία από τις δυο σύγχρονες επαναστάσεις που συνέβησαν χωρίς πολλή αιματοχυσία (την πτώση του απαρτχάιντ και του σταλινισμού). Στις αιτιάσεις περί επανάστασης της πολυθρόνας το «κακό παιδί» της Οξφόρδης και «ο γνωστότερος βρετανός αντάρτης πανεπιστημιακός» απαντά πως πάντα υποστήριζε περιθωριακές απόψεις μέσα στα μεγάλα ιδρύματα και πως δεν υπάρχει καμία καθαρή και καθαρά ασυμβίβαστη θέση. Αξιώνοντας, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, να δρα ως δημόσιος διανοούμενος έχει πάντα ως οδοδείκτη πνευματικής και πολιτικής πορείας την επίτευξη μιας εύλογης δικαιοσύνης. Πρόκειται για στοιχείο που τον συνδέει τόσο με τον Έντουαρντ Σαΐντ όσο και με τον Σλαβόι Ζίζεκ, στους οποίους αφιερώνει εγκωμιαστικά κείμενα: αμφότεροι διαπερνούσαν τα σύνορα κάθε είδους κουλτούρας αλλά περισσότερο από τους απεγνωσμένους προσδιορισμούς ταυτοτήτων τους ενδιέφερε η καθολική απονομή της δικαιοσύνης.

Στο Νόημα της Ζωής (The Meaning of Life, 2007) ο Ήγκλετον προχωρά ένα βήμα πιο πέρα Στην κοινωνία μας, γράφει, έχει επικρατήσει η ιδανική «εικόνα» του αυτόνομου ατόμου. Για τους συντηρητικούς φιλελεύθερους, ο «άλλος» όχι μόνο δεν είναι απαραίτητος για να υπάρχει «εγώ», αλλά αποτελεί απειλή για την ύπαρξή μας. Όμως το νόημα της ζωής δεν βρίσκεται εντός του ατόμου μας αλλά διαβιεί στις σχέσεις των ανθρώπων. Το ζητούμενο είναι η ανοικοδόμηση μιας κοινωνίας που να θυμίζει ένα μουσικό συγκρότημα τζαζ όπου οι μουσικοί «…αυτοσχεδιάζουν, διαισθανόμενοι όμως ο ένας τον άλλο, παράγοντας έτσι μια σύνθετη αρμονία, που προέρχεται όχι από κάποια κεντρικά σχεδιασμένη παρτιτούρα αλλά από την ελεύθερη μουσική έκφραση του κάθε μουσικού, που όμως έχει ως προϋπόθεση την ελεύθερη έκφραση των υπολοίπων».

Εκδ. Το Πέρασμα, 2009, επιμέλεια – πρόλογος Ρένα Δούρου, σελ. 187.

Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό (δε)κατα, τεύχος 23 (φθινόπωρο 2010)

24
Οκτ.
10

Λογοτεχνείο, αρ. 73

Πασκάλ Μπρυκνέρ, Ο άγιος ζιγκολό, εκδ. Αστάρτη, 2005, μτφ. Λόισκα Αβαγιανού, σ. 187 (Pascal Bruckner, L’ amour du prochain, 2004)

Πάντα μου ονειρευόμουν να αλαφρύνω, τόσο πολύ φοβόμουν μην πνιγώ κάτω από το βάρος των όντων, των πραγμάτων. Βλέποντας τους γονείς μου να συσσωρεύουν χρόνο με τον χρόνο έπιπλα και μικροαντικείμενα, και τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου να φεύγουν για διακοπές με εφτά ή οχτώ βαλίτσες τη μια πλάι στην άλλη, ένοιωθα εξουθενωμένος. Δεν υπάρχει παρά μονάχα ένα έγκυρο επιχείρημα ενάντια στην αρχή της ιδιοκτησίας: αυτό που κατέχουμε μας κατέχει. Πολύ νωρίς δεν ήθελα πια κανένα φορτίο, λαχταρούσα να γίνω ευέλικτος, υδραργυρικός. Να μη βαραίνω, μα μη με βαραίνει τίποτα, να μη με δεσμεύει τίποτα: έφερα σε πέρας αυτό το πρόγραμμα. Είχα λύσει τα δεσμά που με κρατούσαν ενωμένο με την οικογένειά μου, τους φίλους μου, την ερωμένη μου, για να αφοσιωθώ στο μοναδικό μου πάθος. Αποτινάζοντας από πάνω μου κάθε αλυσίδα δεν είχα επίσης θυσιάσει και το ουσιώδες;

Στον Σπύρο Καρυδάκη

23
Οκτ.
10

Θελκτικές προσόψεις ωραίων εκδόσεων, 9

 

Friedrich Dürrenmatt, The possible is monstrous. Selected poems

Το πιθανό είναι ούτως ή άλλως τερατώδες, όσο εφιαλτικό είναι και το πραγματικό. Ίσως πάλι η λεπτή διαφοροποίηση στην εξπρεσιονιστική απεικόνιση του εφιάλτη να είναι απλώς ότι άλλοι διαλέγουν τον θάνατό τους και άλλοι όχι.

21
Οκτ.
10

Midnight Juggernauts – Crystal Axis (Siberia, 2010)

 

Για άλλη μια φορά, με τέτοιους θαυματουργούς πληκτροφορτωμένους μετεωρίτες μάς πλημμυρίζει η ψευδαίσθηση πως οι Electric Light Orchestra συμπλέκονται με τους Blue Oyster Cult και τους Hawkwind, που ειρήσθω εν παρόδω, αυτά βλέπουν κι έβγαλαν νέο δίσκο εντός του 2010! Αλλά έτσι είναι με το Μελβουρνέζικο Τρίο (γενν. 2004) στον δεύτερο μετά το Dystopia δίσκο του (2007) και την πομπώδη, διαστημοπερατική του μουσική. Τα πιασάρικα τραγούδια και οι πηχτές ορχηστρώσεις τους δεν αντανακλούν απλώς τα τεχνοκρατικά και τεχνοπαιχνιδιάρικα σέβεντις αλλά και έναν μοντέρνο προσομοιωτή πτήσης στο είδος. Στον γαλαξία του οποίου λάμπουν σαν αστεροειδείς τα Vital Signs, Lifeblood Flow, This New Technology, ακόμα και το Dynasty (που δυο στροφές πιο αργά θα έμοιαζε αβάσταχτα φλοϋδικό). To The Great Beyond βέβαια θα μπορούσε να είναι σάουντρακ ενός Φαρενάιτ 451 των 70ς.

Κι όμως όλη αυτή η φωτεινή επικότητα μπορεί να στραφεί από τις αεροδρομικές προς τις χορευτικές πίστες Το Lara Versus The Savage Pack σβήνει τα λαμπάκια και φωσφορίζει τα φάνκικα δόντια του, ανακαλώντας, με αντίστροφη χρονολογική σειρά τους MGMT, τη σχολή των Daft Punk και τους κλώνους του George Clinton, ενώ το Virago φτιάχνει ένα κουπλέ α λα Yello και το αντιστρέφει σε κάπως παρατονισμένο μαύρο ρεφρέν. Γενικά πάντως τηρούνται όλοι οι κανόνες: η επιρρέπεια στον γιγαντισμό (ενώ σχεδόν πλησίαζαν έναν δίσκο πλήρη κομψοτεχνιών, εκτροχιάστηκαν σ’ έναν συμπληρωματικό με 3 πρόσθετα κομμάτια συν επανεκτελέσεις ή μίξεις τεσσάρων του πρώτου) και τα εναρκτήρια ινστρουμένταλ (το Fantastic Valleys του δευτέρου αφήνει την σκόνη του στο προκάτοχο).

Η διαφορά με το Dystopia (εκτός από τις μονάδες των εξτρα-φαντασιακών κομματιών) είναι ένας ήχος περισσότερο live, με ακόμα περισσότερες επιστρωματώσεις. Οι ΜJ άπλωσαν την φήμη τους σαν βούτυρο μετά το Glastonbury αλλά στοιχηματίζω πως περισσότερο θα κοιτούσαν στον ουρανό για κανένα διαστημόπλοιο παρά στα πέτρινα μενίρ για έμπνευση. Κι ο Vince Vendetta γίνεται ο νέος μας πλοηγός στον φωταψιασμένο ουρανό του synth – rock.

Πρώτη δημοσίευση: εδώ.




Οκτώβριος 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Blog Stats

  • 1.019.253 hits

Αρχείο