Αρχείο για Φεβρουαρίου 2015

08
Φεβ.
15

Φρέαρ, τεύχος 10 (Ιανουάριος 2015)

10

… ως πολιτισμός, ως κουλτούρα, το Ισλάμ θεμελίωσε την κοσμοθεωρία του σε δυο στοιχεία, σε δύο στύλους: αφενός στη μουσουλμανική θρησκεία και αφετέρου στην ελληνική φιλοσοφία. Εντέλει, αυτό που δείχνει το όνομά μου είναι ότι ο Άλλος αποτελεί ουσιώδες μέρος του Εαυτού μου. Ο Άλλος κι Εγώ είμαστε Ένα. Στο ταξίδι προς τον εαυτό μου, πρέπει να περάσω από τον Άλλο. Ο Άλλος δεν είναι απλός ένας συνομιλητής σε έναν εξωτερικό διάλογο, είναι κάτι πολύ πιο βαθύ, είναι ένα συστατικό στοιχείο του Εγώ μου. [σ. 3]

Οι πρώτες σελίδες του περιοδικού έχουν πια καθιερώσει μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις που έχουμε διαβάσει τους τελευταίους μήνες. Ενδεικτικά αναφέρω (από τα τεύχη που δεν πρόλαβα να παρουσιάσω εδώ) τις αποκλειστικές συνεντεύξεις με το Υβ Μπονφουά (τ. 5), τον Αλαίν Μπαντιού (τ. 6) και τον Μισέλ Ντεγκύ (τ. 8). Αυτή τη φορά απολαμβάνουμε τον χειμαρρώδη λόγο του Σύρου ποιητή Άδωνι [Ali Ahmed Saod Esber], μιας από τις σημαντικότερες φωνές της σύγχρονης αραβικής ποίησης που, όπως φαίνεται ήδη από το λογοτεχνικό του όνομα, προσπαθεί να επαναβιώσει το προϊσλαμικό παρελθόν την χώρας του, δηλαδή τους αρχαίους μεσογειακούς πολιτισμούς, όπως ο φοινικικός, κυρίως στη γόνιμη αλληλεπίδρασή του με τον ελληνικό.

 Adonis_Cracow_Poland_2011_Fot_Mariusz_Kubik

Όπως γράφει ο συνομιλητής του Διονύσης Σκλήρης, ο ιδιότυπος αραβικός μοντερνισμός του εμπνέεται από ον παραδοσιακό μυστικισμό, τον οποίο βλέπει όχι ως ένα μέρος του Ισλάμ αλλά κυρίως ως μια αντιεξουσιαστική πνευματική επανάσταση ενάντια στους επίσημους θεσμούς της θρησκείας, οι οποίο βασίζονται στην αντίληψη ενός απολύτως υπερβατικού Θεού. Η μυστικιστική αντίληψη, αντιθέτως, ανακαλύπτει τη μυστική παρουσία του θεού μέσα στο κάθα ον και ανιχνεύει τις ενσαρκώσεις του. Ο σούφι μυστικισμός συνδυάζεται στη σκέψη του με προτεραιότητες της σύγχρονης υπαρξιστικής σκέψης.

Δεν πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τον σουφιστικό μυστικισμό εντός του αραβικού πολιτισμού ως ένα στοιχείο της θρησκείας. Μάλλον επρόκειτο αντιθέτως για μια επανάσταση ενάντια στο επίσημο Ισλάμ. Ο μυστικισμός είναι κατ’ αρχήν αντιθρησκευτικός και αντιθεσμικός. Στον μυστικισμό ο Θεός είναι εμμενής […] και η ταυτότητα είναι μια διηνεκής δημιουργία…[σ. 4]

sufi mysticism

Στις τελευταίες δεκαετίες η πολιτική στράτευση του Άδωνι κατευθύνεται στην καταγγελία των δικτατορικών καθεστώτων και στον τονισμό της ανάγκης να ελευθερωθεί η γυναίκα στον ισλαμικό κόσμο, καθώς και στην ανάδειξη μια αραβικής ιδιοπροσωπίας που δεν ταυτίζεται ούτε με αυταρχικά πολιτεύματα ούτε με τα δυτικά οριενταλιστικά πρότυπα. Στην ποίησή του σημαντικό ρόλο παίζει το θέμα της μητρότητας της γης και της θηλυκότητας ή και της ενεργούς «θηλυκοποίησης» του κόσμου. Έτσι αναπόφευκτα ο ποιητής προβληματίζεται και όσον αφορά την Αραβική Άνοιξη, για την οποία έβγαλε και το βιβλίο Αραβικές Ανοίξεις: Θρησκεία και Επανάσταση, που διακαώς ελπίζω να μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Εκεί αναρωτιέται τι σημαίνει η επανάσταση μέσα σε μια κοινωνία που θεμελιώνεται στη θρησκεία και είναι βέβαιος πως σε καμία κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική επανάσταση, αν δεν διαχωριστεί η θρησκεία από το κράτος και αν δεν αποκτήσει η γυναίκα τα ανθρώπινα δικαιώματά της.

BOTSOGLOU EROT.1

Το πρωταρχικό μυστικό για να γράψεις δεν είναι κανένα μυστικό: συνίσταται στο να έχεις πολλά μυστικά και την ικανότητα να τα αποκαλύπτεις γράφει ο Χάϊμε Χαραμίγιο Εσκομπάρ, ο σημαντικότερος εν ζωή ποιητής της Κολομβίας και μια από τις μεγάλες ποιητικές φυσιογνωμίες της αμερικανικής ηπείρου. Η παρουσίαση του στο τεύχος αποτελεί μια ιδανική εισαγωγή στο έργο του: συνομιλία με τον Κώστα Βραχνό, ποίηση και κείμενα, σε μετάφραση του συνομιλητή του. Το τεύχος περιλαμβάνει ακόμα κάποια κομμάτια από τα Ημερολόγια του Φερνάντο Πεσσόα [1907 – 1914], συνέντευξη της Μάργκαρετ Άτγουντ στην Ούρσουλα Φωσκόλου που μετέφρασε από τα ισπανικά και τα αποσπάσματα του Πεσσόα, επτά επιστολές του Καζαντζάκη στον Börje Anders Olof Knös, ένθερμο Σουηδό φιλέλληνα και υπερασπιστή της νεοελληνικής λογοτεχνίας (εισ.- επιμ.- σχόλια Νίκος Μαθιουδάκης), και σκέψεις του Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλου με αφορμή έναν στίχο του Κλωντέλ, σκέψεις που διασχίζουν τον Δρόμο του Σταυρού του Κλωντελ, τον Βίο του Χριστού του Φάρραρ και το εισαγωγικό σημείωμα εκείνου που μετέφρασε τον Βίο του Ιησού του Ερνέστο Ρενάν.

 jaramillo escobar

Το τεύχος, κοσμημένο με σχέδια και εξώφυλλο του Χρόνη Μπότσογλου, περιλαμβάνει ακόμα πεζά των Εβγένι Ποπόφ (από μια Ανθολογία Αντισυμβατικής ρωσικής πεζογραφίας το τέλους του 20ού αι.), Σωτήρη Δημητρίου, Δημήτρη Γ. Ραπτάκη κ.ά,, δοκίμια του Κωνσταντίνου Λερούνη [Ο Έλιοτ, η εκκλησιαστική γραμματολογία και η αναζήτηση της γενεαλογικής μορφής του συντηρητικού στοχασμού], Κώστας Στεργιόπουλου κ.ά., προδημοσιεύσεις από βιβλία των Γιάννη Κιουρτσάκη και Δημήτρη Νόλλα και όπως πάντα πολλά ποιήματα. Στις τελευταίες σελίδες ο Γιώργος Κεντρωτής αναρωτιέται αν διδάσκεται η μετάφραση, ο Μαριάνος Καράσης αρχίζει μια έρευνα για τις ουτοπίες της αρχαιότητας, η Τιτίκα Δημητρούλια γράφει τις σκέψεις της για την κριτική λογοτεχνίας, με αναφορές στην σκέψη των Μπαρτ, Αντόρνο, Μπλανσό και Μπένγιαμιν κ.ά. Δημοσιεύεται, τέλος, το δεύτερο μέρος του έξοχου κειμένου του θεωρητικού της λογοτεχνίας, φιλοσόφου και δοκιμιογράφου Μιχαήλ Επστέιν (βλ. προηγούμενο τεύχος). Αντιγράφω από το υπ’ αρ. 55 κείμενο, περί Ποπ θρησκείας και θεοκρατίας:

τώρα τοποθετούν ιερείς στα συμβούλια των δικαίων και των ασεβών, των δημοκρατών και των μελών των μαύρων εκαντονταρχιών, των βιομηχάνων και των μαυραγοριτών. Έτσι, χωρίς Θεό δεν θα επιτρέπεται ούτε να υποκλίνεσαι ούτε να αναστενάζεις ούτε να εξαπατάς ούτε να νηστεύεις ούτε να φονεύεις. Εμφανίζεται το είδος της ποπ θρησκείας – μια θρησκεία για τις ανάγκες της μάζας, η θρησκεία ως μέσο ιδεολογικής πίεσης στην κοινωνία και εξαγωγής εμπορικού κέρδους. Παρατηρώντας τη θρησκευτική αναγέννηση της αθεϊστικής κοινωνίας, αναρωτιόμαστε: δεν οδηγεί άραγε στην αντικατάσταση της ειλικρινούς αθεΐας με μια πανούργα ευσέβεια, η οποία δεν υπάρχει πια λόγος να σπαταλά δυνάμεις στον αγώνα εναντίον της πίστης αφού πολύ ευκολότερα και επικερδέστερα την αντικαθιστά; [σ. 104]

Στις εικόνες: Adonis, τέχνη των σούφι μυστικιστών Ερωτικό του Χρόνη Μπότσογλου, Jaramillo Esbobar.

Advertisements
07
Φεβ.
15

Φρέαρ, τεύχος 9 (Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2014)

9

Πρόκειται για μεγάλη παρεξήγηση. Κατ’ αρχάς, οι λεγόμενοι «πνευματικοί άνθρωποι» έχουν ακριβώς τις ίδιες υποχρεώσεις που έχουν όλοι οι υπόλοιποι. Εξάλλου θα ήταν λάθος να πιστεύει κανείς ότι οι διανοούμενοι μπορούν να έχουν γνώμη για όλα τα μεγάλα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, όσο μεγάλη κι αν είναι η σοφία τους. Επίσης κάποιοι από τους σημαντικότερους συγγραφείς του Εικοστού αιώνα υπήρξαν φασίστες, ναζιστές, σταλινιστές. Ο Πιραντέλο είχε στείλει τηλεγράφημα συμπαράστασης στο Μουσολίνι μετά τη δολοφονία του σοσιαλιστή βουλευτή Τζάκομο Ματεότι, ο οποίος προσπαθούσε να σταματήσει τη βία και την τρομοκρατία του ανερχόμενου φασιστικού κόμματος. Παρ’ όλα αυτά, τον Πιραντέλο τον αγαπάμε, κατανοούμε τους λόγους για τους οποίους συμπαραστάθηκε στο Μουσολίνι, όμως κατά πάσα βεβαιότητα η παραδουλεύτρα του κατανοούσε την πολιτική καλύτερα από αυτόν…

…λέει ο Κλαούντιο Μάγκρις στον συνομιλητή του Μαουρίτσιο ντε Ρόζα, στην κρίσιμη ερώτηση σχετικά με την σιωπή του πνευματικού κόσμου στην ελληνική κρίση. Σε αυτή την στην αποκλειστική συνέντευξη για το ένατο τεύχος του περιοδικού αναπόφευκτα η πρώτη ερώτηση προς τον κατεξοχήν συγγραφέα της ευρωπαϊκής συνείδησης αφορά την Ευρώπη: τι είναι λοιπόν η Ευρώπη; Η απάντηση δεν είναι εύκολη ούτε για τον ίδιο τον Μάγκρις. Εάν λέγοντας Ευρώπη εννοούμε έναν πολιτισμό, μια κοσμοθεωρία, μια ταυτότητα, είναι δύσκολο και ανούσιο να το συζητάμε Εμείς είμαστε αυτή η ταυτότητα και μπορούμε να νιώθουμε σαν στο σπίτι μας. …. Από τις απαρχές της η Ευρώπη, αντίθετα με άλλους πολιτισμούς, δεν ενδιαφέρθηκε για το όλον (το Κράτος, την Πολιτική, τη Φιλοσοφία, τη Θρησκεία) αλλά για το άτομο, τονίζοντας την παγκόσμια αξία κάποιων αναφαίρετων δικαιωμάτων. Από τη δημοκρατία στην Αρχαία Ελλάδα μέχρι τη στωική φιλοσοφία και την έννοια του ατόμου στον Χριστιανισμό, από το ρωμαϊκό δίκαιο μέχρι τον Ουμανισμό, όπου το άτομο γίνεται «μέτρο των πάντων», από τον φιλελευθερισμό μέχρι τον σοσιαλισμό, στο κέντρο του ευρωπαϊκού πολιτισμού βρίσκεται το άτομο, το οποίο η λογοτεχνία και η τέχνη περιγράφουν στην ανεπανάληπτη και ανεξάντλητη πολυπλοκότητά του, και που σύμφωνα τον Καντ πρέπει πάντα να είναι ο σκοπός και ποτέ το μέσο.

magris_claudio_ credit_ carles mercader

Λίγο πιο κάτω, οι Θέσεις για τη φτωχή πίστη αποτελούν ένα ιδιαίτερο, εκτενές κείμενο του Ρώσου θεωρητικού της λογοτεχνίας, φιλόσοφου και δοκιμιογράφου Μιχαήλ Επστέιν, που γράφτηκε ειδικά για το Φρέαρ σε δυο μέρη. Στο πρώτο από τα 38 αριθμημένα κομμάτια διατυπώνεται η σημασία του όρου: Η φτωχή πίστη είναι μια πίστη χωρίς θρησκεία, χωρίς ναούς, δόγματα και τελετές. Είναι μια ευθεία απεύθυνση προς τον Θεό, εδώ και τώρα, ενώπιος ενωπίω. Σύμφωνα με την σχετική σκέψη, η πίστη πρέπει να διακρίνεται απ’ τη θρησκεία. Όταν η πίστη καλύπτεται από θεσμούς, δόγματα και παραδόσεις γίνεται θρησκεία. Όταν όμως η θρησκεία απελευθερώνεται απ’ το βάρος των παραδόσεων, ξανασυνδέεται με την πίστη. Η ιδέα της «φτωχής πίστης» γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και μπορεί να συγκριθεί με το δημοφιλές τότε «φτωχό θέατρο» του Πολωνού σκηνοθέτη Γιέρζυ Γκροτόφσκι. Σ’ εκείνο το θέατρο δεν υπήρχαν ούτε σκηνές ούτε σκηνικά ούτε κοστούμια – οι ηθοποιοί ζούσαν απλώς στα όρια της ειλικρινούς αυτοέκφρασης και παρέσυραν σ’ αυτήν τους θεατές. Δεν μετενσαρκώνονταν, αλλά κατά κάποιο τρόπο αποσαρκώνονταν. [Εισαγωγή – Μετάφραση: Γιώργος Πινακούλας].

Μαρία Γιαννακάκη

Η δεύτερη συνομιλία του τεύχους γίνεται με μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης αμερικανικής λογοτεχνίας, τον ποιητή, κριτικό, δοκιμιογράφο Ρόμπερτ Πίνσκυ. Ένα άλλο ενδιαφέρον δοκίμιο αφορά την «Παρακμή και τον μυστικισμό ρεαλισμό», δια χειρός Νικολάι Μπερντιάγεφ [Μετάφραση από τα αγγλικά: Θοδωρής Σταμάτης, αντιπαραβολή με το ρωσικό πρωτότυπο: Γιώργος Πινακούλας] ενώ ο Λόγος Αντίστασης. Ενεργείᾳ με τον Howard Caygill του Γιώργου Τσαγδή αποτελεί ένα κείμενο που διαρθρώνεται γύρω από μια συνέντευξη με τον καθηγητή άλλο φιλοσοφίας H.C. Ο Λάκης Παπαστάθης γράφει για τον Δημήτρη Καταλειφό στον Θεόφιλο το 1987, ποιήματα καταθέτουν οι Μάρκος Μέσκος, Γιώργος Μαρκόπουλος, Γιολάντα Πέγκλη, Λουίς Αντόνιο ντε Βιγένα, Κλαίτη Σωτηριάδου, Παναγιώτης Ράμμης, Κατερίνα Κούσουλα κ.ά., διήγημα η Μαρία Κουγιουμτζή κ.ά. Στους Αβυθομέτρητους καιρούς ο Μαριάνος Καράσης αναζητά την έννοια της δικαιοσύνης, ο Διονυσης Κ. Μαγκλιβερας γράφει για την κοινωνία στην εποχή των μνημονιων, ο Θανασης Θ. Νιαρχος συνεχίζει να ξεφυλλίζει σελίδες του ημερολογίου του, ο Γιώργος Βέης τα ταξιδιωτικά του κείμενα, ο Μιχάλης Μακρόπουλος επιχειρεί ένα σύντομο ταξίδι στην αμερικανική λογοτεχνία, οι Γιώργος Κεντρωτής και Νατασα Κεσμέτη καταθέτουν τα πάντα πυκνά τους κείμενα.

Berdyaev

Διανοούμενοι λοιπόν, λέει ο Μάγκρις, δεν είναι μονάχα όσοι ασχολούνται με την Τέχνη. Διανοούμενοι είναι όλοι όσοι έχουν κριτική σκέψη, όσοι είναι ικανοί να κοιτάζουν τον εαυτό τους μέσα στην κοινωνία που τους περιβάλλει, είτε γράφουν βιβλία είτε πουλάνε παπούτσια. Με άλλα λόγια διανοούμενοι μπορούν να είναι και όσοι ασχολούνται με το δίκιο, στελέχη επιχειρήσεων κτλ. Με αυτή την έννοια ένας συγγραφέας πολύ απασχολημένος με την εκδοτική βιομηχανία, με την παραγωγή και την προώθηση των βιβλίων του, δεν είναι πολύ διαφορετικός από τους εργάτες στην ταινία Μοντέρνοι καιροί του Τσάρλι Τσάπλιν.

Το τεύχος κοσμείται με σχέδια και εξώφυλλο της Μαρίας Γιαννακάκη. Στις εικόνες: Claudio Magris, έργο της Μαρίας Γιαννακάκη, Nikolai Berdyaev.

06
Φεβ.
15

Αγουστίν Γκαρσία Κάλβο – Περί Θεού

Print

Ο Αγουστίν Γκαρθία Κάλβο [Θαμόρα, Καστίλλη, 1926 – 2012] θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους φιλοσόφους του 20ού αιώνα. Επίκεντρο του έργου του είναι η έκθεση της γελοιότητας της Πίστης στο Χρήμα και το Μέλλον, η αντίθεση στο Κράτος και το Κεφάλαιο, η αποκάλυψη του ψέματος της Πραγματικότητας και η ανάδειξη της ζωντανής κοινότητας και του κοινού λόγου. Έγραψε ακόμα πολιτικά δοκίμια, ποίηση και θέατρο και μετέφρασε μείζονα έργα της αρχαιοελληνικής και λατινικής γραμματείας. Εργάστηκε ως πανεπιστημιακός καθηγητής διαφόρων φιλολογικών ειδικοτήτων σε πανεπιστήμια της φρανκικής Ισπανίας και εκδιώχθηκε από την έδρα του λόγω της συνεισφοράς του στον σχηματισμό του κινήματος των acratas και της συμμετοχής του στις κινητοποιήσεις εκείνης της περιόδου. Με τον θάνατο του Φράνκο επέστρεψε στην Μαδρίτη και στην εργασία του και συνέχισε να συμμετέχει ενεργά στις πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις της εποχής, ενώ από το 1997 διηύθυνε την εβδομαδιαία Πολιτική Συζήτηση (Tertulia politica) του Πολιτιστικού Κέντρου (Ateneo) του δήμου της Μαδρίτης, η οποία τώρα φέρει το όνομά του.

Το Περί Θεού έργο του, πυκνό και αποκαλυψιακό στην σκέψη, αναλυτικό και θυελλώδες στην γραφή, επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ό,τι μας έχει απομείνει από λογική και συναίσθημα για να μιλήσει ενάντια στην Πίστη, το θεμέλιο της Εξουσίας και της Πραγματικότητας. Η κατασκευή του κειμένου μοιάζει να γίνεται ακριβώς μπροστά μας: ο ένας συλλογισμός ακολουθεί τον άλλον, η μια πρόταση εκχέεται στην επόμενη, οι επαγωγικές σκέψεις ξεδιπλώνονται σε πλήρη αλληλουχία. Έτσι τα οκτώ κεφάλαια που έχουν ειδική αρίθμηση (π.χ. 1.1) και εκτενή τίτλο, γραμμένο με κεφαλαία, χωρίζονται σε υποκεφάλαια με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (π.χ. 1.1.6), τα οποία συχνά μάλιστα τεμαχίζονται σε παραγράφους (χωρίς απαραίτητα να υπάρχει μια νέα πρόταση ή κάποια θεματική μεταβολή) και ορισμένα εξ αυτών έχουν ειδικότερα μέρη με μικρότερα γράμματα, ακριβώς για να ακολουθεί κανείς βήμα βήμα τις αδιανόητες και ταυτόχρονα εφιαλτικά λογικές αλληλουχίες της λαβυρινθώδους σκέψης του.

1351797645532

Καθώς κοιτούσα μέσα στον κόσμο που με περιέβαλλε τα πραγματικά πρόσωπα με τα οποία ο Θεός εμφανιζόταν, σκεφτόμουν σε τι χρησίμευε ο Θεός κι αυτό που συναντούσα / κι αυτό που συναντούσα, ξανά και ξανά, ήταν ο καθαγιασμένος φόβος, η δικαιολόγηση του θανάτου, της ενοχής και της τιμωρίας, τα δεσμά για σώματα ή συνειδήσεις, ο σχηματισμός άτακτων μαζών εργαζόμενους για το τίποτε, το ξεπούλημα της ζωής για το Μέλλον….αρχίζει ο συγγραφέας, προχωρώντας στην διαπίστωση πως και οι αλλαγές των προσώπων του Θεού και των ονομάτων Του δεν έκαναν τίποτε περισσότερο από το να του φανερώνουν τη διατήρηση του Νόμου Του, της Εξουσίας Του και της Διολιότητάς Του, ενώ συνέχιζε να κυριαρχεί η υποταγή στον Κύριο με αντάλλαγμα την υπόσχεση της αθανασίας της ατομικής ψυχής και εντέλει όλες οι αθλιότητες και τα ψέματα στα οποία βασιζόταν ο Θεός και που Του επέτρεπαν να συνεχίζει να επιτελεί την εργασία Του, τη διαχείριση του Θανάτου.

«Ας πάψουμε να χρησιμοποιούμε τα ονόματα που έχει ιδιοποιηθεί η εξουσία»!. Ο συγγραφέας επιθυμεί να θυμίσει στους ανθρώπους ό, τι γενικά διδάσκει, σ’ αυτό τον πόλεμο του λαού με την Εξουσία, η κοινή λογική: όταν η Εξουσία οικειοποιείται ένα όνομα και το χρησιμοποιεί κατηγορηματικά για τους σκοπούς της, το πιο υγιές που μπορεί να κάνει ο κόσμος είναι ν’ αρνηθεί αυτό το όνομα και να το παραχωρήσει ήσυχα στον Αφέντη· και δεν είναι ανάγκη να μένουμε προσκολλημένοι σε κανένα όνομα, για τον ίδιο λόγο που δεν μας είναι αναγκαία καμιά Πίστη. Υπάρχουν βέβαια και η σοφοί που προσπαθούσαν να χρησιμοποιούν αλλιώς αυτό το όνομα, αντιστρέφοντας το νόημά του, καθώς η γλώσσα είναι το μόνο ανθρώπινο όργανο που ξεγλιστρά από την Εξουσία (που ούτε καν την γνωρίζει) και από το Χρήμα (αφού η γλώσσα δίνεται σε όλους δωρεάν). Μέσα σ’ αυτή την αντίφαση γίνεται λόγος για τον Θεό σε ένα βιβλίο…

Apotegmas sobre el marxismo primera portada

Ποια είναι λοιπόν τα μείζονα πράγματα που λέει ο κόσμος περί Θεού; «Δεν υπάρχει Θεός», «Ό,τι υπάρχει είναι Θεός», «Ο Θεός υπάρχει». Ποιος όμως επινόησε το ρήμα υπάρχω [existir]; Πρόκειται για λέξη που δεν πήγαζε ούτε θα μπορούσε ποτέ να πηγάζει από τον λαό, αλλά κατασκευάστηκε στα γραφεία των φιλοσόφων και του ιερατείου, που υπηρετεί τον Αφέντη. Ο κίνδυνος επιτυχίας αυτού του τεχνάσματος είναι φοβερός, γιατί, είτε απλώς θέτεις το ζήτημα είτε το απαντάς, είναι το ίδιο. Σε κάθε περίπτωση παρουσιάζεις και θεμελιώνεις τον Θεό στο πρώτο μέρος της πρότασης, και είναι μάταιο ό,τι κι αν κάνεις στο δεύτερο. Φυσικά, ο Θεός υπάρχει: πώς να μην υπάρχει, εφόσον εξαρχής θέτω το ζήτημα της ύπαρξής του; Κι αν προσθέσω το «δεν υπάρχει», αυτό είναι καθαρή αντίφαση, γιατί, αν δεν υπάρχει, πώς γίνεται να έχω αρχίσει να τον αναφέρω, σαν να ήταν ένα πράγμα για το οποίο γίνεται λόγος;

Η διερεύνηση της αντίφασης πάνω στην οποία θεμελιώνονται το «υπάρχω» και η «πραγματικότητα» είναι αναπόφευκτη και ο συγγραφέας εδώ προσεγγίζει την έννοια της «πραγματικότητας», που θα αποτελέσει θεμελιώδες σημείο στην σκέψη του. Η ικανότητα εξαπάτησης του εν λόγω Ρήματος, που επιβλήθηκε από την γραφή και την θεολογία σε όλες τις γλώσσες της κυρίαρχης Κουλτούρας, ήταν ότι προσπαθούσε από την μια να διατηρήσει ζωντανή την ισχύ του «υπάρχει», την ένδειξη παρουσίας μέσα σ’ αυτό τον κόσμο, και την ίδια στιγμή να προσποιείται ότι είναι ένα ρήμα με το σημαινόμενό του, έτσι ώστε όταν λέγεται ότι κάτι έχει ύπαρξη, να φαίνεται ότι του αποδίδεται κάποιο Κατηγόρημα, που δηλώνει γι’ αυτό κάποιο πράγμα. Πρόκειται δηλαδή δυο αντιφατικά και αταίριαστα νοήματα· για παράδειγμα, το «υπάρχει χρόνος» είναι άλλο από το «ο Χρόνος υπάρχει».

tripa_5908_UIMP_LL.indd

Και κάπου εδώ ο Κάλβο προβαίνει στην ευφυέστατη σύνδεση με το χρήμα, που προκύπτει σχεδόν αυτονόητα μέσα από το ξετύλιγμα του λαβυρινθώδους μίτου της σκέψης του. Αν ο Θεός, όπως διδάσκει η θεολογία, είναι το πιο πραγματικό από τα όντα, συνεπώς πρέπει να βρούμε ποια είναι τα πλέον πραγματικά πράγματα και εύκολα διαπιστώνουμε ότι το Χρήμα εκπληρώνει τις πιο αυστηρές προϋποθέσεις ώστε να το αναγνωρίζουμε ως το πρόσωπο του Θεού ή ως την κυριότερη επιφάνειά Του ανάμεσά μας: είναι ασφαλώς το πράγμα τα το οποίο μιλάμε περισσότερο.

Η παρουσία Του και η λειτουργία Του Θεού στον κόσμο πρέπει να συνίσταται στην Πίστη που Του αποδίδεται, η οποία στην περίπτωση του Χρήματος ονομάζεται Πίστωση, αντικείμενο της οποίας είναι το Μέλλον, δηλαδή η Ελπίδα. Βρίσκεται, παντού εγγενής η αναμεμειγμένος μέσα στην καθημερινή ζωή, όπως και το χρήμα. Ο μονογενής υιός του είναι ο Άνθρωπος, τουτέστιν το Ιδιωτικό Άτομο που θριαμβεύει στην εποχή μας, ενώ ο Πατέρας του είναι ο Υπέρτατος Κριτής, ο οποίος προσδίδει μια μελλοντική αιώνια Δόξα σε όσους έχουν Πίστη, και καταδικάζει όσους έχασαν τη Πίστη του στην άβυσσο της εξαθλίωση – ίδια μοίρα περιμένει αντίστοιχα έχοντες και μη έχοντες. Και δεν χρειάζεται να αναφερθούμε περισσότερο στα εξωτερικά χαρακτηριστικά της λατρείας Του…

AGUSTIN GARCIA CALVO

Οι καθεδρικοί των μητροπολιτικών Υποκαταστημάτων, οι Τραπεζικές τελετουργίες που γίνονται, οι ουρές των πιστών μπροστά στα εξομολογητήρια για τη Φορολογική Δήλωση ή τα παρεκκλήσια της είσπραξης Τόκων ή Συντάξεων, η άφεση χρεών του αμαρτήματος μέσω της προφορικής εξομολόγησης και της πρόθεσης για έμπρακτη επανόρθωση, οι ψαλμοί που υπόσχονται την Αιώνια Δόξα και ψάλλονται καθημερινώς από τα μεγάφωνα και τις τηλεοράσεις, οι σύνοδοι Κορυφής των θεολόγων και των επισκόπων προκειμένου να γεφυρώσει τις αντιθέσεις μεταξύ των Εκκλησιών ή Χρηματοπιστωτικών Εταιρειών…. [σ. 51]

Μπορεί κανείς άλλωστε να θυμηθεί την γνωστή εξίσωση ανάμεσα στη «λέξη» και το «νόμισμα». Άρα το κριτήριο για τον βαθμό πραγματικότητας ενός πράγματος συνίσταται στην ευκολία ανταλλαγής του με χρήμα. Όπως και με μια σοδειά με αγγουράκια ή σιτάρι: η πραγματικότητα της σοδειάς ως χρήμα είναι ασφαλισμένη, την ίδια στιγμή που καταλήγει να φθίνει έως την ασημαντότητα η πραγματικότητά της ως αγγουράκια ή σιτάρι, σε τέτοιο σημείο που μπορεί κανείς να πει χωρίς υπερβολές ότι είναι εγγυητικές επιστολές αυτό που φυτρώνει στη γη. Το Χρήμα είναι πλέον η πίστωση ή εγγύηση για κάθε μέλλον.

Garcia_Calvo_Agustin

Ακολουθεί η διερεύνηση του Φόβου και της Ελπίδας· ο τρόμος του Θεού και ο φόβος για το εγνωσμένο – Ωστόσο για το άγνωστο δεν ξέρουμε τίποτε (μια κοινοτοπία που ξεχνάμε συνεχώς), ξέρουμε μόνο τον φόβο του Μέλλοντος, ο οποίος βέβαια είναι γνωστός, και γι’ αυτό ακριβώς απειλητικός – οι φόβοι του θανάτου, ο φόβος να ζούμε και να υπάρχουμε, «κούφιοι φόβοι, φόβοι χωρίς περιεχόμενο που όμως κινούν τον κόσμο». Τι μπορεί να κάνει ο απλός άνθρωπος; Μα να γίνει άνδρας! Η Στρατιωτική Θητεία είναι το πρώτο βήμα, γιατί είναι βέβαιο ότι μόνον όποιος ξέρει να υπακούει μπορεί να διατάζει, κι έτσι γίνεσαι άνδρας υπομένοντας τους προπηλακισμούς, τις προσβολές και τις βρισιές του λοχία. Μετά γίνεσαι άνδρας αναγνωρίζοντας, στο στρατόπεδο και στους θαλάμους, ότι είσαι το ίδιο με τους άλλους.

Κατόπιν πρέπει να θέλεις να παντρευτείς, κοινώς να πουληθείς μέσω του γάμου σε κάποιον και να είσαι ιδιοκτησία του, και ύστερα σε περιμένει ένα άλλο κενό που χρειάζεται γέμισμα, αυτό της τακτοποίησης: πρέπει κανείς να φιλοδοξεί να κερδίσει μια θέση σ’ αυτό τον κόσμο, να αποκτήσει έναν τίτλο, ένα δίπλωμα ή άλλη απόδειξη υποταγής και πίστης στον Θεό· πρέπει ο καθένας να παίζει τον ρόλο του και να βρίσκεται στην θέση του. «Κι άλλα μέλλοντα»: σκαλοπάτια ανόδου, διαδοχικές προαγωγές, εμπορικές επεκτάσεις, επαγγελματικές βελτιώσεις, μέχρι την σύνταξη και  τα χιλιάδες πούλμαν συνταξιούχων που γυρίζουν τον κόσμο.  agustin-garcia-calvo

Ο Θεός είναι ένας και αρσενικός. Η αρσενικότητα του Θεού καταλήγει στην κατοχή των γυναικών. Η μετατροπή τους σε αντικείμενο ιδιοκτησίας αποτελεί θεμέλιο της ιστορίας, μια πρώτη μορφή χρήματος. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η λειτουργία του Θεού είναι διαχείριση του θανάτου, ο υποβιβασμός της ζωής σε κενό χρόνο και της ελεύθερης σκέψης σε ιδέες της Πραγματικότητας. Η χάρη όμως των γυναικών βρισκόταν στο γεγονός ότι ήταν ομολογουμένως έξυπνες και ευαίσθητες, και άρα, η υποταγή τους στον κύριο σήμαινε υποταγή του λόγου και του συναισθήματος στην Εξουσία.

Η Εξουσία σε οποιαδήποτε από τις εκδηλώσεις της, οι οποίες είναι όλες αντίγραφα αυτής του Παντοδύναμου Θεού, δεν μπορεί να βασιστεί σε τίποτε άλλο παρά μόνο στο ψέμα. Ο κοινός λόγος, που είναι ο λαός δεν μπορεί να κάνει τίποτα ενάντια στην Εξουσία αν δεν σπεύσει κατ’ αρχάς, ν’ ανακαλύψει το ψέμα της Πραγματικότητας πάνω στο οποίο θεμελιώνεται η Εξουσία· να πει στον Θεό: ή ξέρεις τα πάντα και, άρα, ψεύδεσαι· ή λες και την αλήθεια και, άρα, δεν γνωρίζεις τα πάντα. Και, τι ειρωνεία, να δοκιμάσει μια τελευταία προσευχή:

adios_agustin_garcia_calvo

Εσύ, τον οποίο δεν γνωρίζω, σταμάτα σε παρακαλώ, να με γνωρίζεις. / Για ν’ απελευθερωθείς από το τόσο κακό που έχει γίνει στο όνομά σου, λησμόνησε το όνομά σου. / Ας χαθεί η Εξουσία σου και ας διαλυθεί η Θέλησή σου, οι άνθρωποι ας ζουν όπως μπορούν…/ Άσε ν’ αποκαλυφθεί η ματαιότητα του νόμου του θανάτου / Απελευθέρωσέ με από το Μέλλον και το Χρήμα, για να μπορέσουμε να ξαναγνωρίσουμε το καθημερινό ψωμί / Δεν σου ζητώ, τελικά, τίποτε: ποιος είμαι εγώ για να σου ζητώ οτιδήποτε; / Ποιος εσύ για να μου δώσεις; / Όλο αυτό ήταν μόνο για να γελάσουμε, για να γελάσεις εσύ./ Απελευθέρωσέ με εσύ από εμένα τον ίδιο, σε απελευθερώνω εγώ από το όνομά σου, Θεέ,/ κι εδώ σου δίνω την ελευθερία.

Εκδόσεις των συναδέλφων, 2014, μτφ. Κώστας Παναγιωτίδης, 347 σελ.

04
Φεβ.
15

Συλλογικό – Internationale Situationniste – Το ξεπέρασμα της τέχνης. Ανθολογία κειμένων της καταστασιακής διεθνούς

267

Η βίβλος της αλλαγής του κόσμου κάποτε

Είναι αδύνατο να ξεφορτωθούμε έναν ολόκληρο κόσμο χωρίς ν’ απαλλαγούμε από το γλωσσικό σύστημα που τον κρύβει και τον διασφαλίζει, χωρίς να ξεγυμνώσουμε την, αλήθεια του. […] Οι λέξεις απέχουν από τις ιδέες ένα μόνο βήμα κι αυτό το βήμα πάντα το κάνει η εξουσία και οι στοχαστές της. […] Ο λόγος της εξουσίας εγκαθίσταται στην καρδιά κάθε επικοινωνίας και γίνεται η αναγκαία μεσολάβηση ανάμεσα στο άτομο και τον εαυτό του. Έτσι καταφέρνει να καθυποτάξει την αμφισβήτηση τοποθετώντας την από τα πριν στο δικό το πεδίο, ελέγχοντάς την, υπονομεύοντάς την από τα μέσα. Άρα η κριτική του κυρίαρχου γλωσσικού συστήματος θ’ αποτελέσει σταθερή πρακτική της καινούργιας επαναστατικής θεωρίας…

… έγραφε στο δέκατο τεύχος [1966] της επιθεώρησης των Καταστασιακών Internationale Situationniste ο Μουσταφά Καγιάτι [Mustapha Khayati], ένα από τα πλέον δραστήρια μέλη του κινήματος. Σε αυτό το πάντα επίκαιρο κείμενο με τον τίτλο Οι αιχμάλωτες λέξεις (πρόλογος σ’ ένα καταστατικό λεξικό) προβλεπόταν εκείνο που σήμερα αποτελεί κανόνα: Η νικηφόρα αστική τάξη είχε ονειρευτεί μια παγκόσμια γλώσσα, αυτήν που σήμερα προσπαθούν να κατασκευάσουν ηλεκτρονικά οι οπαδοί της Κυβερνητικής.

Detail of a photograph published in the I.S. n°5, December 1960, p.21. IS London Conference_

Πρόκειται πράγματι για την πληρέστερη παρουσίαση των θεωριών και των πεπραγμένων της I.S., όπως γράφει ο ανθολόγος και μεταφραστής στον πρόλογό του στην ανατυπωμένη έκδοση· πληρέστερη τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, καθώς περιλαμβάνει ένα πλήθος από τις πρωτογενείς πηγές της Καταστασιακής Διεθνούς. Στο ίδιο κείμενο τονίζεται το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί κάποιο εκδοτικό εγχείρημα που να φωτίζει το ιστορικό αυτό τόλμημα ενώ αντίθετα πολλές εκδόσεις αγιογράφησαν και «βεντετοποίησαν» έναν – δυο καταστασιακούς, επιλογή εξαιρετικά ύποπτη για όποιον τουλάχιστον συμφωνεί με όσα έλεγαν οι ίδιοι για το σχετικό ζήτημα ήδη από το 8ο τεύχος της επιθεώρησής τους το 1963· μαζί με τα σχετικά εγκώμια επιχειρήθηκε και η λανθασμένη ταύτιση με τον «Μάη του ’68».

Η πρωτοφανής ριζοσπαστικότητα των θέσεών της Κ.Δ., το στίγμα που την ξεχώρισε ευθύς εξαρχής απ’ όλες τις ομάδες που επικαλέστηκαν την επανάσταση ήταν το γεγονός ότι υπήρξε η πρώτη ιστορικά οργάνωση που θέλησε συνειδητά να είναι ο τόπος σύντηξης των πιο εξτρεμιστικών απαιτήσεων τριών μεγάλων ιστορικών ρευμάτων της ανθρώπινης δραστηριότητας που μέχρι εκείνον τον Σεπτέμβρη του 1956 όδευαν ανεξάρτητα το ένα από το άλλο: του στοχασμού πάνω στην Ύπαρξη και της απαίτησής του για ενότητα βιώματος και αναπαράστασης· της Τέχνης και της απαίτησης για άμεσο ποιοτικό μετασχηματισμό της ζωής· της Πολιτικής ως οχήματος για πρακτική επίδραση πάνω στην ιστορία και τα απαίτησης για κατάργηση της διαχωρισμένης εξουσίας. Οι πρώτοι καταστασιακοί είχαν και την στρατηγική ευφυία να δώσουν στην βούλησή τους μια συγκεκριμένη αιχμή: την κριτική της καθημερινής ζωής.

debord 1

Μετά το 1967 και ιδιαίτερα μετά τον Μάη του 1968 μια βαθιά κρίση άρχισε να παραλύει προοδευτικά το κίνημα, εξαιτίας της σταδιακής έκλειψης του διαλόγου, ενώ το περίφημο όπλο των διαγραφών αποδείχτηκε αναποτελεσματικό μέσο θεραπείας. Σε κάθε περίπτωση η μελέτη των πηγών θα φωτίσει και τα δυο μείζονα ερωτήματα: γιατί τελικά αυτή η πρώτη ρητά αντιθεαματική οργάνωση ηττήθηκε από το θέαμα; Και τι παραμένει ζωντανό μέσα από το καταστασιακό στοίχημα;

Αντί προλόγου δημοσιεύεται πρώτα ένα λεττριστικό κείμενο του 1953 για την πολεοδομία [Βαριόμαστε στην πόλη, πρέπει να βρεις κάποια μυστήρια στις επιγραφές των δρόμων, αυτό το έσχατο στάδιο του χιούμορ και της ποίησης…] και η Πλατφόρμα της Άλμπα, το κείμενο δηλαδή που ακολούθησε την συνάντηση μερικών ευρωπαϊκών πρωτοποριακών ομάδων που συναντήθηκαν το 1956 στην Άλμπα της Ιταλίας για να συζητήσουν τις προοπτικές μιας ενιαίας δράσης ενάντια στην πολιτιστική αποσύνθεση και για την αναζήτηση ανώτερων κατασκευών της ζωής. Ακολουθεί μια σύντομη έκθεση της πορείας του Κινήματος για ένα Φαντασιακό Μπαουχάους από τον Άσγκερ Γιορν και η Έκθεση για την κατασκευή καταστάσεων του Γκυ Ντεμπόρ, όπου αναλύονται οι προσανατολισμοί του καταστασιακού ρεύματος στη γέννησή του, το περίφημο κείμενο που ξεκινάει με την φράση: Πριν απ’ όλα πιστεύουμε πως πρέπει ν’ αλλάξουμε τον κόσμο.

arton2548

Ορίζουμε κουλτούρα ένα σύμπλεγμα αισθητικής, συναισθημάτων και ηθών, που εκφράζει την αντίδραση μιας εποχής στην καθημερινή ζωή. / Στην κουλτούρα οι αντεπαναστατικές μέθοδοι της σύγχυσης είναι η μερική προσάρτηση καινούργιων αξιών και παράλληλα μια συνειδητά αντιπολιτιστική παραγωγή που χρησιμοποιεί τα μέσα της μεγάλης βιομηχανίας (μυθιστόρημα, κινηματογράφος) και αποτελεί φυσική συνέχεια της αποβλάκωσης της νεολαίας στα σχολεία και την οικογένεια. Η άρχουσα ιδεολογία οργανώνει τον εκδυχαϊσμό των ανατρεπτικών ανακαλύψεων και τις διαδίδει πλατιά, αφού πρώτα τις αποστειρώνει. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να χρησιμοποιεί και ορισμένα ανατρεπτικά άτομα: τους νεκρούς, πλαστογραφώντας το έργο τους…Γι’ αυτό ακριβώς και ο όρος «πρωτοπορία» (που τελικά πάντοτε τον χειρίζεται η αστική τάξη) έχει κάτι το ύποπτο και το γελοίο. [Έκθεση κλπ., 24-25]

Στην ίδια έκθεση παρουσιάζεται το έργο των προγενέστερων κινημάτων, της Διεθνούς των Πειραματικών Καλλιτεχνών που δημοσίευε την επιθεώρηση Cobra και του Λεττρισμού και ορίζεται ως κεντρική ιδέα η κατασκευή καταστάσεων, δηλαδή πρόσκαιρων χώρων (ambiances) ζωής και ο μετασχηματισμός τους σε μια ανώτερη ποιότητα γεμάτη πάθος καθώς και η πραγμάτωση της καθολικής τέχνης στο επίπεδο της πολεοδομίας.

New Babylon Paris 1963, Situationist International

Οι Καταστασιακοί εστίασαν στην ιδέα της ψυχογεωγραφικής έρευνας – της μελέτης των συγκεκριμένων νόμων και επιδράσεων του περιβάλλοντος το οποίο επιδρά άμεσα στη συναισθηματική συμπεριφορά των ανθρώπων – και του παιχνιδιού, που διακρίνεται όμως από την κλασική του αντίληψη καθώς αρνείται ριζικά τον ανταγωνιστικό του χαρακτήρα και τον διαχωρισμό του από την καθημερινή ζωή· εδώ τονίζεται το γεγονός ότι η άρχουσα τάξη κατάφερε να χρησιμοποιήσει για λογαριασμό της τις δραστηριότητας του ελεύθερου χρόνου, αναπτύσσοντας έναν τεράστιο βιομηχανικό τομέα παραγωγής διασκεδάσεων προς αποκτήνωση της κοινωνίας. Προτείνεται ακόμα μια μορφή ενός νέου τρόπου συμπεριφοράς, της περιπλάνησης, δηλαδή μιας συναρπαστικής αποκλίνουσας πορείας που βασίζεται στην βιαστική αλλαγή ατμοσφαιρών.

Κάθε επαναστατική θεωρία χρειάστηκε να εφεύρει τις δικές της λέξεις, να καταστρέψει την κυρίαρχη έννοια των υπόλοιπων λέξεων και να ορίσει καινούργιες θέσεις μέσα στον «κόσμο» των νοημάτων – θέσεις που αντιστοιχούν στην καινούργια πραγματικότητα, η οποία μόλις μετασχηματίζεται […] Κάθε επαναστατική πράξη βρέθηκε στην ανάγκη να συγκροτήσει ένα καινούργιο πεδίο σημείων και να εκφράσει μια καινούργια αλήθεια. Από τους Εγκυκλοπαιδιστές μέχρι την «κριτική της σταλινικής ξύλινης γλώσσας» από τους πολωνούς διανοούμενους το 1956, αυτή η απαίτηση έμεινε σταθερή γιατί το γλωσσικό σύστημα είναι η κατοικία της εξουσίας. [Οι αιχμάλωτες λέξεις]

debord 2-

Το κύριο μέρος της ανθολογίας είναι μια επιλογή κειμένων από τα 12 τεύχη της επιθεώρησης Internationale Situationniste [Γαλλία, 1958 – 1969], που αποτέλεσε το κύριο όργανο της οργάνωσης. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά σε κάθε τεύχος της συλλογικής σύνταξης των κειμένων και της ελευθερίας αναδημοσίευσης και μετάφρασης ακόμα και χωρίς ένδειξη της προέλευσής τους. Τι να πρωτοδιαλέξει κανείς από εδώ;

Στο πρώτο τεύχος [Ιούνιος 1958] δημοσιεύεται το βασικό κείμενο Η πάλη για τον έλεγχο των καινούργιων τεχνικών μέσων της εξάρτησης που αναφέρεται στην αόρατη διαφήμιση και στην πειραματική μελέτη της πλήξης από το κράτος αλλά και στην διαπίστωση της ολέθριας επίδρασης ενός πληκτικού περιβάλλοντος στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Πιο κάτω, το κείμενο για έναν καταστασιακό ορισμό του παιχνιδιού ορίζει την αναγκαιότητα να εξαφανιστεί κάθε στοιχείο άμιλλας από το παιχνίδι τονίζοντας ότι το ζήτημα «κέρδος» ή «χάσιμο» που ήταν μέχρι σήμερα ταυτόσημο με το παιχνίδι συνδέεται μάλλον με όλες τις άλλες εκδηλώσεις της έντασης που δημιουργείται στα άτομα που αγωνίζονται για την ιδιοποίηση αγαθών. Υπογραμμίζεται ακόμα ο σύγχρονος περιορισμός του παιχνιδιού σ’ έναν περιορισμένο χώρο και χρόνο και βέβαια η σημασία του Johan Huizinga [Homo Ludens] στην σχετική σκέψη.

Rene Vienet, Guy Debord, Claudio Pavan, Paolo Salvadori, Mustapha Khayati, Rene Riesel, and Alain Chevalier

Στο δεύτερο τεύχος [Δεκέμβριος 1958] υπάρχει το περίφημο κείμενο για την Θεωρία της Περιπλάνησης· στο τρίτο [Δεκέμβριος 1959] αναλύεται η έννοια της μεταστροφής στην τέχνη, δηλαδή η χρησιμοποίηση των υπάρχοντων καλλιτεχνικών στοιχείων σε μια καινούργια οντότητα, με βασικές αναφορές στη μελέτη του Άσγκερ Γιορν Μετεστραμμένη ζωγραφική· στο τέταρτο [Ιούνιος 1960] παρουσιάζεται η συλλογιστική για την χρήση του ελεύθερου χρόνου, σε αντιδιαστολή με την «φθαρμένη κοινοτοπία των αριστερών κοινωνιολόγων» που θεώρησαν τον ελεύθερο χρόνο ως παθητική κατανάλωση κ.ο.κ.

Εκτός από τα σημαντικά γραπτά του κινήματος, περιλαμβάνονται ακόμα μανιφέστα και διακηρύξεις, συζητήσεις και ερωτηματολόγια, πρακτικά συναντήσεων και παρουσιάσεις εκθέσεων, σημειώσεις, «καταστασιακές πληροφορίες» και ανακοινώσεις, παρεμβάσεις σε σύγχρονα πολιτικά και οικονομικά ζητήματα. Πολλές σελίδες είναι δίστηλες καθώς τα κείμενα είναι δεκάδες. Στο τέλος του νόμου δημοσιεύονται δυο εσωτερικά κείμενα της τελευταίας περιόδου της Κ.Δ. [1970 – 1971]: μια βιβλιογραφία με όλα τα κείμενα, βιβλία και προκηρύξεις που δημοσίευσε η Κ.Δ. κι ένας πίνακας με τα περιεχόμενα των 12 τευχών της I.S.

Guy Debord with knife

Επειδή οι Αρχές αποκαλούν διαστρέβλωση κάθε καινούργιο νόημα, οι καταστασιακοί θα επιβάλουν τη νομιμότητα της διαστρέβλωσης και θα καταγγείλουν την απάτη του νοήματος που εγγυάται η εξουσία. Επειδή το λεξικό είναι ο φύλακας του υπάρχοντος ονόματος, σκοπεύουμε να το καταστρέφουμε συστηματικά. Στο εξής η αθωότητα των λέξεων καταγγέλλεται συνειδητά και το γλωσσικό σύστημα φανερώνεται ως η χειρότερη απ’ όλες τις συμβάσεις» [Οι αιχμάλωτες λέξεις]

Εκδ. Ύψιλον/βιβλία [Δοκίμια – Μελέτες, 9], Α΄ έκδ. 1985, Β΄ έκδ. 1999, Μετάφραση – Επιλογή κειμένων: Γιάννης δ. Ιωαννίδης, 415 σελ.

[Τα παραθέματα από το κείμενο Οι αιχμάλωτες λέξεις: σ. 340 – 347] 

Πρώτη δημοσίευση: mic.gr / Βιβλιοπανδοχείο, 176.

Στις εικόνες: Λεπτομέρεια από φωτογραφία δημοσιευμένη στο I.S., τεύχος 5 [Δεκέμβριος 1960] [IS London Conference] / Ψυχογεωγραφημένο Παρίσι [1963] / Rene Vienet, Guy Debord, Claudio Pavan, Paolo Salvadori, Mustapha Khayati, Rene Riesel, and Alain Chevalier / Guy Debord οπλοφορών.

ΥΓ. Eπίκαιρο, πάντα επίκαιρο. Ειδικά ως προς την χρήση της γλώσσας από την εκάστοτε εξουσία. Ποιο περιεχόμενο είχε η λέξη μεταρρύθμιση πριν λίγους μήνες και ποιο τώρα….




Φεβρουαρίου 2015
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιαν.   Μαρ. »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
232425262728  

Blog Stats

  • 991.409 hits

Αρχείο

Advertisements