Το ερευνητικό ταξίδι μιας παθιασμένης επιστήμονα
Στην πρώτη σελίδα ένας χάρτης του Βόρειου Πόλου ώστε να αντιληφθούμε τον μεγάλο πλούτο νησιών, χερσονήσων, κόλπων και κολπίσκων της κατάλευκης αχανούς έκτασης· στην επόμενη το πλήρωμα και δίπλα ο εξοπλισμός τους από αντικείμενα το μικρότερο έως το μεγαλύτερο αντικείμενο αλλά τα ρούχα τους. Πρωταγωνίστρια είναι η δρ Μόρλεϋ, λάτρης των μεδουσών, με όνειρο να βρει την γιγάντια μέδουσα της Αρκτικής, που κανείς δεν έχει ποτέ δει. Όπως κάθε σχετικός επιστήμονας, έχει την ομάδα της και για χρόνια ερευνούν αλλά και σχεδιάζουν το ταξίδι προς την βορειότερη άκρη της γης, να την συναντήσουν.
Ακολουθεί μια από τις προσφιλέστερές μου απεικονίσεις, που αναζητούσα από μικρός· αναφέρομαι στην τομή ενός κτίσματος, πλοίου ή οιουδήποτε οργανωμένου χώρου. Έτσι κι εδώ, χάρη σε αυτό το κάθετο άνοιγμα, βλέπουμε σε κατατομή τα δωμάτια, τους κοιτώνες και τους ειδικότερους χώρους του πλοίου και θαυμάζουμε την επιδέξια εξοικονόμηση χώρου. Κι όμως, σε αυτό το πλοίο θα περάσουν για μήνες, χιλιόμετρα μακριά από την ζεστασιά και τις ανέσεις του σπιτιού τους, και όπως είναι ευνόητο, μια τέτοια ερευνητική επιχείρηση απαιτεί πολλές θυσίες· είναι ενδεικτικά όσα βλέπουμε και πάλι χάρη σε μια κατατομή του πλοίου λίγες σελίδες αργότερα: το πλήρωμα να περιμένει στη σειρά να κάνει μπάνιο και να μοιράζεται το πενιχρό γεύμα, να γεύεται μικρές χαρές – το μαγείρεμα, έναν χιονάνθρωπο στο κατάστρωμα, μια πολυώροφη τούρτα από τον μάγειρα. Είναι, πράγματι, τόσο μεγάλη αυτή η αντίθεση: από την μία τα αχανή τοπία της Αρκτικής, από την άλλη τα λιλιπούτεια δωμάτια του σκάφους, τόσο αυστηρά οργανωμένα!
Στο Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό ταξιδεύουν παρέα μ’ ένα εντυπωσιακό κοπάδι από φάλαινες μονόκερους και αργότερα συναντούν λευκές φάλαινες και πολικές αρκούδες. Κάθε μέρα ανακαλύπτουν και κάτι καινούργιο – συλλέγουν δείγματα, βουτάνε στη θάλασσα, μελετούν το περιβάλλον, βλέπουν το Βόρειο Σέλας. Μα στο μυαλό τους κυριαρχεί εκείνη, λόγος, αιτία και στόχος της δύσκολης αυτής δοκιμασίας. Και είμαστε εμείς πρώτοι προνομιούχοι θεατές που όπως βλέπουμε και τα πάνω και τα κάτω από την επιφάνεια θάλασσας, όπου η κορυφή των παγόβουνων είναι πράγματι ένα μικρό μέρος τους, εντοπίζουμε την πράγματι πελώρια μέδουσα! Κρύβεται πίσω από τα παγόβουνα, κάτω από την βάρκα τους, πίσω από ένα βράχο με φύκια. Τους κοιτάζει αλλά δεν εμφανίζεται, ποιος ξέρει τι ετοιμάζουν; Ακόμα και στις παγωμένες χιονοθύελλες βρίσκεται κοντά τους αλλά σε σημείο που είναι αόρατη, ακριβώς κάτω από το πλοίο!
Κάποτε οι δυνάμεις και οι ελπίδες εξαντλούνται και η ομάδα αποφασίζει να επιστρέψει στην βάση της. Η δρ. Μόρλεϋ δεν είναι αχάριστη – γνωρίζει πόσο σκληρά δούλεψαν όλοι και είναι ευγνώμων για όσα θαυμαστά είδε στον άγνωστο κατάλευκο εκείνον κόσμο. Καθώς το πλοίο ξεκινάει, τα ματάκια της μέδουσας μόλις ξεπροβάλλουν πίσω από ένα παγόβουνο· και αμέσως μετά εμφανίζεται η ίδια μπροστά τους, βέβαιη πλέον για την αγάπη και το ενδιαφέρον τους για εκείνη.
Βιβλία σαν κι αυτό δεν μας χαρίζουν μόνο μια επιτομή της επιστημονικής ιδιότητας, που χαρακτηρίζεται από μεγάλη αγάπη για το αντικείμενο και επιμονή στην έρευνα παρά τις όποιες απογοητεύσεις. Μας εξοικειώνουν με τα άγνωστα τοπία της Αρκτικής και την απέραντη ομορφιά του «άγριου» κόσμου της, αλλά και την ιδέα πως η ηρωίδα (ένα ακόμα μείζον στοιχείο της ιστορίας, μια υπόμνηση ότι οι γυναίκες γίνονται κάλλιστα αρχηγοί των δύσκολων αποστολών) έμεινε πιστή στον στόχο της ως το τέλος και αμείφθηκε γι’ αυτόν. Άλλωστε, ακόμα κι αν δεν έφτανε ως την ανακάλυψη, το ταξίδι θα άξιζε σε κάθε περίπτωση.
Πλήρης τίτλος: Αναζητώντας τη γιγάντια μέδουσα της αρκτικής. Ποια μαγεία κρύβεται πίσω της;
Εκδ. Πατάκη, 2023, σελ. 32, μτφ. Μαρία Παπαγιάννη [Chloe Savege, The search for the giant arctic jellyfish. What magic lies beneath?, 2022]
Ηλικίες: 4+
Ιστοσελίδα της συγγραφέα και εικονογράφου, εδώ.
Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.
