Υπάρχουν βιβλία που έχουν δυο αναγνώσεις, μια που αφορά την ιστορία όπως ξετυλίγεται αυτή καθεαυτή, και μια που την διαβάζει ως μια παραβολή με μια ευρύτερη σημασία. Υπάρχουν, επίσης, βιβλία που μας συστήνουν σε οικογένειες ιδιαίτερες και θεότρελες, που όμως καταφέρνουν παρά το πολυπληθές των μελών τους και την εκκεντρικότητα του καθενός, κατορθώνουν να ζουν μια γεμάτη καθημερινότητα και να βρίσκουν λύσεις για τα πάντα. Και υπάρχουν και βιβλία σαν κι αυτό, που περιέχει όλα τα παραπάνω.
Τα παιδιά της οικογένεια Βασιλένκο έχουν το καθένα και την προτίμησή του, όπως μας αποκαλύπτεται αρχικά από το συστατικό δελτίο τους. Η Οξάνα, για παράδειγμα, φωτογραφίζει τα πάντα στη φύση, ενώ η Ολένα με ακουστικά και μικρόφωνο αφουγκράζεται κάθε ήχο αυτής. Η Ξένια λατρεύει να κολυμπάει στη λάσπη ενώ η Γκαλίνα την αποφεύγει αηδιασμένη. Ο Μαρίσκα λατρεύει τα ζώα, η Ιρίνα εξειδικεύεται στις πεταλούδες και πέντε ακόμα παιδιά απαρτίζουν την θορυβώδη κουστωδία υπό την καθοδήγηση μαμάς και μπαμπά. Και όπως γίνεται εξαρχής φανερό, όλοι ζουν στο μέσο της φύσης και καθημερινά κάνουν βόλτες στο αστείρευτο περιβάλλον της. Όμως…
… ένα ακόμα παιδί προτιμά να κάθεται σπίτι και να τους περιμέμνει. Ονειρεύεται κι αυτός, όπως όλα τα αδέλφια του, να γίνει μεγάλος εξερευνητής αλλά η δική του πείρα προέρχεται αποκλειστικά από τα βιβλία – όπως το 101 τρόπου να μη χαθείς στην άγρια φύση ή 102 τρόποι για να μη σε φάνε ζωντανό! Και όταν το βράδυ τα παιδιά σωριάζονται στις τέσσερις τριπλές κουκέτες τους, εκείνος μένει ξύπνιος και μόνο με την σκέψη πως το αγριότερο πλάσμα του κόσμου ζει στο αγριότερο μέρος του κόσμου, στο Άγνωστο. Πώς είναι δυνατό να θέλει να ακολουθεί την οικογένεια στις εξορμήσεις της όταν μπορεί να βρεθεί απέναντί του; Όταν τελικά τον παίρνουν μαζί, ο πατέρας του επιμένει στην φυσιολογικό του τρόμου και στο αντίδοτό του, την γενναιότητα, ενώ η μητέρα του δοκιμάζει την μαγική φράση «Όσο περισσότερο γνωρίζουμε αυτό που υπάρχει γύρω μας, τόσο λιγότερο θα μας φοβίζει».
Ήδη καθώς περπατάμε μαζί τους βλέπουμε πλήθος κινούμενων πλασμάτων, ανθρωπόμορφους βράχους, καστροπολιτείες στα σύννεφα, παντού κρυμμένους ή ορατούς θησαυρούς, που όμως η ματιά του Αρτέμ μεταφράζει ως απειλές μέχρι την στιγμή κατά την οποία πράγματι σωριάζεται σε έναν λόφο πολύχρωμα φύλλα κι εκεί, ακριβώς σχηματισμένο από αυτά, το Άγνωστο τέρας, θεόρατο και επιβλητικό, τον κοιτάζει. Κι όπως στριφογυρίζει σαν σίφουνας από τον αέρα, ένας σωρός φύλλα σε κυκλώνα, ο Αρτέμ αντιλαμβάνεται πως αυτό το «πλάσμα» όχι μόνο δεν είναι τέρας, αλλά κάτι πολύ φοβισμένο, και τότε κάνει κάτι πολύ γενναίο: χαιρετάει το τέρας κι εκείνο ανταποκρίνεται με τον δικό του χαιρετισμό. Ο Αρτέμ εκπλήσσεται για την βεβαιότητα του τέρατος πως αυτός έχει χαθεί, ενώ το ίδιο όχι, γιατί πάει όπου το πάει ο άνεμος, κι έτσι «μόνο κάποιος που έχει χαθεί μπορεί να το βρει». Και τον βοηθάει, καθώς τον ανεβάζει πάνω του, να δει από ψηλά όλο το τοπίο και να εντοπίσει το σπίτι της οικογένειάς του, στην οποία τελικά επιστρέφει, ατρόμητος εξερευνητής! Φυσικά, ανοίγει άμεσα ένα βιβλίο, όχι όμως να διαβάσει, αλλά λευκό, για να γράψει τις δικές του περιπέτειες, στο Άγνωστο – όπως άλλωστε θα είναι και ο τίτλος του.
Ο φόβος απέναντι στο άγνωστο και ιδίως σ’ εκείνο που πάντα αποτελούσε η φύση, η αντιμετώπιση αυτού του φόβου με λογική, θάρρος και τόλμη, η εξοικείωση με τα αδιανόητα θαυμαστά που μας περιμένουν σε κάθε ανάλογη εξόρμηση, η διαπίστωση πως όσα φαίνονται απειλητικά και τερατώδη, παίρνουν την μορφή που ίσως εμείς τους προσδίδουμε και δεν είναι κι αυτά παρά μέρη του ανεξάντλητου φυσικού περιβάλλοντος. Και φυσικά πρέπει με διακριτική μεν παρακολούθηση, ο ίδιος ο μικρός εξερευνητής να τα διακρίνει και να βαδίσει στο δικό του μονοπάτι προς την Φύση που πάντα διδάσκει και πάντα προσφέρει. Και για να μην ξεχνιόμαστε, στο αρχικό και στο τελευταίο διπλό εσώφυλλο, μια σειρά παράξενα πλάσματα με εξίσου παράξενες ονομασίες μας υποδηλώνουν τον ανεξάντλητο πλούτο της ή έστω μια λογοτεχνική υπέρβαση αυτού, από το Θορυβόχορτο, το Ταρακουνοβότανο και τα Ζογκλερίνια, μέχρι την Τρεχόριζα, το Κλαψόδεντρο και το Σφυριχτάγκαθο.
Εκδ. Πατάκη, 2023, σελ. 40, μτφ. Φίλιππος Μανδηλαράς [Steve McCarthy, The wilderness, 2022]
Ηλικίες: 4+
Ιστοσελίδα του συγγραφέα και εικονογράφου, εδώ.
Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.
