Περί συγγραφής

Φέτος κυκλοφόρησε το βιβλίο σας Provos & Merry Pranksters. Τα πρωτοποριακά κινήματα της δεκαετίας του ’60 (παρουσίαση από το Πανδοχείο εδώ). Πώς αποφασίσατε να γράψετε την ιστορία των δυο επιδραστικών ομάδων της δεκαετίας του ’60;

Άρχισα να ερευνώ το θέμα για να ικανοποιήσω τη δική μου περιέργεια, και έμεινα εντυπωσιασμένος από το εύρος αυτής της ιστορίας, τον τρόπο που επηρέασαν οι δύο αυτές ομάδες τη σύγχρονη αντικουλτούρα και το πόσο αποσιωπήθηκαν όλα αυτά τα σημαντικά κομμάτια του νεολαιίστικου κινήματος του ’60. Φανταστείτε ότι όλοι γνωρίζουμε πλέον την έννοια των trolls, την κουλτούρα του ποδηλάτου και της ήπιας μετακίνησης μέσα στην πόλη, τις καταλήψεις των άδειων σπιτιών και την επαναδιεκδίκηση του δημόσιου χώρου, τη σημασία κάθε αντιαπαγορευτικής καμπάνιας, τα οικολογικά θέματα. Επίσης όλοι γνωρίζουμε το Magic Bus, την κοινοβιακή ζωή, τα rave πάρτυ, το Woodstock και τις μεγάλες ροκ συναυλίες, τα ηλεκτρονικά gadgets, την διαδραστική πλευρά των πραγμάτων, τον κυβερνοχώρο. Μου φάνηκε λοιπόν περίεργο που δεν γνωρίζαμε σχεδόν τίποτα για τους ανθρώπους που έβαλαν στη ζωή μας όλα αυτά τα καινούρια θέματα.

Αντιμετωπίσατε δυσκολίες στην αναζήτηση και τη χρήση του πρωτογενούς υλικού;

Αντιμετώπισα δυσκολίες στη συλλογή του υλικού για τους Provos. Όταν άρχισα να συλλέγω το υλικό μου δεν υπήρχε σχεδόν τίποτα στην αγγλική γλώσσα. Για τους Merry Pranksters υπήρχε αρκετό υλικό που όμως ήταν απαραίτητο να διασταυρωθεί, προτού χρησιμοποιηθεί.

Τι σας εντυπωσίασε περισσότερο στην κάθε ομάδα;

Στους Provos με εντυπωσίασε η εξυπνάδα, η δημιουργικότητα, η ομαδικότητα, ο τρόπος με τον οποίο έκαναν κριτική στο σύστημα, και ταυτόχρονα πρότειναν πράγματα μιας άλλης αντίληψης και κουλτούρας. Στους Merry Pranksters με εντυπωσίασε η πίστη τους και η αφοσίωσή τους σ’ αυτήν την καινούρια εμπειρία, και η ανάγκη τους να μοιραστούν την εμπειρία τους με άλλους ανθρώπους, χωρίς κερδοσκοπικά οφέλη.

Αν μπορούσατε να επιλέξετε να συμμετάσχετε σε μια από αυτές ποια θα ήταν και γιατί;

Θα προτιμούσα τους Provos, καθώς είναι πιο κοντά στην κουλτούρα μου!

Θα συνεχίσετε με την καταγραφή κινημάτων ή άλλων σπουδαίων και συχνά άγνωστων ιστοριών;

Ελπίζω να έχω το κουράγιο και τη δύναμη να καταγράψω κι άλλες τυχόν παρόμοιες περιπτώσεις.

Σκεφτήκατε ποτέ το ενδεχόμενο της συγγραφής μυθοπλασίας;

Το σκέφτηκα, αλλά ακόμα δεν έχω βρει τον τρόπο ή τη δύναμη να κάνω αυτό το βήμα.

Περί εκδόσεων

Εκδόσεις Σοφίτα. Θα μας δώσετε ένα γενικό διάγραμμα της δημιουργίας του εκδοτικού οίκου; Έχετε κάποιο προσωπικό σχέδιο ή επιθυμία;

Η «Σοφίτα» έχει στόχο να κάνει κάποια ενδιαφέροντα – για μας – βιβλία που πιθανότατα δεν θα έκανε κάποιος άλλος. Βιβλία «χειροποίητα», με την έννοια ότι παρουσιάζουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο θεματολογικά, όσο και στην πραγματοποίησή τους.

Είχατε ή έχετε άλλη σχέση με το χώρο της λογοτεχνίας πλην της αναγνωστικής;

Εκτός από αναγνώστης, έχω και κάποιες γνώσεις πάνω στη μετάφραση και την επιμέλεια των κειμένων. Θέλω να πω ότι έχω και μια «επαγγελματική» ματιά.

Πως επιλέξατε ή καταλήξατε στο όνομα;

Έχω μια ιδιαίτερη αγάπη για τις σοφίτες! Έχω ζήσει αρκετά χρόνια της ζωής μου σ’ αυτές. Η σοφίτα αντιπροσωπεύει για μένα έναν μικρό χώρο γεμάτο βιβλία, έρωτα και μουσικές, έναν χώρο προσωπικής δουλειάς και ανάγνωσης. Είναι ένας χώρος που συνδυάζει το «ευτελές» και το «υψιπετές». Ακόμα και η ιδέα για το εκδοτικό αυτό εγχείρημα, συνελήφθη σε μια σοφίτα. Έτσι το θεώρησα σαν ιδανικό όνομα για το σκοπό αυτό, και είμαι πολύ χαρούμενος που κατορθώσαμε να το απεικονίσουμε και στο λογότυπο των εκδόσεων.

Ποια βιβλία έχετε εκδώσει ως τώρα;

Έχουμε εκδώσει τρία βιβλία: τους Provos & Merry Pranksters, Τα ποιήματα του Καλοκαιριού / Summer Poems, και Τα Ποιήματα του Χειμώνα / Winter Poems, δύο δίγλωσσες ανθολογίες (αγγλικά-ελληνικά) με ποιήματα κορυφαίων ποιητών της αγγλοσαξονικής λογοτεχνίας που ανασυνθέτουν την αίσθηση του Χειμώνα και του Καλοκαιριού αντίστοιχα.

Ποια βιβλία περιλαμβάνονται στα άμεσα εκδοτικά σας πλάνα;

Βγαίνει αυτές τις μέρες το βιβλίο του Γιάννη Λογαρά, TAXI: Ιστορίες της κίτρινης φυλής. Ένα βιβλίο στο οποίο οι ταξιτζήδες της Αθήνας αφηγούνται τις πιο παράξενες ιστορίες που διαδραματίστηκαν μέσα στο ταξί τους. Πρόκειται για μικρά διηγήματα δρόμου, με αγοραία γλώσσα, που «μυρίζουν» Αθήνα.

Ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ένας εκδοτικός οίκος;

Τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας εκδοτικός οίκος, είναι η έλλειψη ρευστότητας και η έλλειψη προσανατολισμού.

Υπάρχουν άλλοι τίτλοι που επιθυμείτε να εκδώσετε; Κάποιοι ήδη εκδοθέντες που θα θέλατε να έχετε εκδώσει εσείς;

Επιτρέψτε μου να μην σας απαντήσω σ’ αυτό. Είμαι σε μια συνεχή αναζήτηση και δεν μπορώ να σας δώσω ένα ακριβές στίγμα.

Πως κρίνετε την σύγχρονη εκδοτική κατάσταση; Σε ποιο βαθμό επηρεάζουν οι τρέχουσες συνθήκες την παραγωγή και την αγορά των βιβλίων σας;

Η σύγχρονη εκδοτική κατάσταση είναι τελείως ρευστή. Το σχετικά μικρό, αλλά συνεπές ελληνικό αναγνωστικό κοινό, συμπιέζεται οικονομικά. Τα μεγάλα εκδοτικά σχήματα κλυδωνίζονται επικίνδυνα, ενώ τα μικρά εκδοτικά σχήματα απειλούνται με αφανισμό. Αυτό σημαίνει ότι ο εκδοτικός χώρος κινδυνεύει να χάσει το εύρος και την πολυσυλλεκτικότητα του. Φανταστείτε ένα εκδοτικό τοπίο που θα κυριαρχείται από τους εμπορικούς εκδοτικούς «δεινόσαυρους». Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο κομμάτι της ελληνικής σκέψης και λογοτεχνίας, θα μείνει στην αφάνεια, αφού θα προτιμούνται οι εύκολες μεταγλωττίσεις κάποιων «διεθνών εμπορικών» εκδοτικών επιτυχιών. Αποτέλεσμα; Μια λογοτεχνική ομοιομορφία, που δεν θα έχει επιβληθεί από κάποια δημιουργική, αλλά από καθαρά εμπορική φτώχεια.

Περί ανάγνωσης

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς, βιβλία

Αγαπημένοι συγγραφείς, πολλοί και διάφοροι. Φραντς Κάφκα, Τόμας Μαν, Μπορίς Βιάν, Ρεϊμόντ Ραντιγκέ, Πιερ Λουίς, Μαρκήσιος ντε Σαντ, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Ζαν Κοκτώ, Αλμπέρ Καμύ, Τζακ Λόντον, Τσαρλς Μπουκόφσκυ, Νόρμαν Σπίνραντ, Τσακ Παλάνιουκ, Ουίλιαμ Όρτον κ.α.

Αγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

Τα πιο αγαπημένα βιβλία, είναι όσα με ανάγκασαν να τα διαβάσω σχεδόν απνευστί, μην επιτρέποντας στην καθημερινή ζωή να τα κατακερματίσει.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε ή να εκδώσετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;  

Αν έγραφα μια μονογραφία θα ήθελα να ασχοληθώ με την περίπτωση του Έζρα Πάουντ. Μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα της οποίας το ποιητικό έργο δεν έχει κατά τη γνώμη μου ακόμα αποτιμηθεί.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Διαβάζω πολλά πράγματα μαζί. Διαβάζω για τη θεωρία του Χάους, την επέλαση των Τρολς, διαβάζω ποίηση, μικρά διηγήματα ελληνικά και ξένα. Και βέβαια διάφορα χειρόγραφα που κατά καιρούς πέφτουν στα χέρια μου. Προσπαθώ να βρω τη χρυσή τομή -αν υπάρχει- ώστε να μην χάσω την επαφή με το επαγγελματικό διάβασμα και ταυτόχρονα να μην χάσω εκείνη τη φρέσκια αίσθηση που θα μου επιτρέψει να αναγνωρίσω κάτι πραγματικά ενδιαφέρον.

Παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Γ. Μπαζού Provos & Merry Pranksters εδώ.

Στις εικόνες: Το Λεωφορείο του Παραπέρα, τα Τεύχη των Πρόβος, ο Ken Kesey μπροστά στο θρυλικό όχημα, Ezra Pound, Jean Cocteau, Raymond Radiguet.

Περί γραφής

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του βιβλίου σας;

Παρακαλώ, περάστε τη θύρα του οίκου Γαβριηλίδη όπου εκδίδεται το «Σκοτωμένο Νερό». Μη σας τρομάζει ο τίτλος, πρόκειται για ύδωρ, ζείδωρο.

Ο τίτλος είναι παρμένος από έναν καταρράχτη στα πατρώα εδάφη, στο βορειοδυτικότερο άκρο του νομού Κοζάνης, στο όρος Βόιο. Οι κάτοικοι, αν και δεν είναι Ινδιάνοι, επέλεξαν αυτή την ονομασία για το νερό που πέφτει από πολύ ψηλά και γίνεται κομμάτια. Έτσι και οι ήρωες των διηγημάτων μου. Πέφτουν, γίνονται κομμάτια, αλλά ζούνε.

Για ποιο λόγο επιλέξατε την φόρμα του διηγήματος;

Γιατί αμέσως μετά την ποίηση, που θεωρώ την ύψιστη των τεχνών του λόγου κι ο ελάχιστός μου εαυτός δεν είναι σε θέση να την υπηρετήσει, θαρρώ ότι το  περιεκτικότερο είδος είναι το διήγημα.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Το μυαλό μου «γράφει» οπουδήποτε. Το χέρι μου στο γραφείο μου.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

Όχι αυτοί, εγώ τους ακολουθώ και τους συναντώ συνεχώς γιατί είναι ήρωες καθημερινοί.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Παρατηρώ, «κλέβω» όπως λέει μια φίλη εικόνες με το μυαλό και μετά  τις βάζω στο χαρτί.

Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Σσσ, γράφω, σβήνω, γράφω…

Ποιες είναι οι σπουδές σας και πώς βιοπορίζεστε; Διαπιστώνετε κάποια εμφανή απορρόφηση των σπουδών και της εργασίας σας στη γραφή σας (π.χ στην θεματολογία ή τον τρόπο προσέγγισης);

Εκπαιδεύω κι εκπαιδεύομαι.

Γράψατε ποτέ ποίηση – κι αν όχι, για ποιο λόγο;

Εδώ κι αν εκπαιδεύομαι! Αλλά νομίζω θα γηράσκω αεί διδασκόμενη και μάλλον θα παραμείνω μαθητευόμενη.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;  

Οι επιλεκτικές διαδικασίες συχνά είναι άδικες και προσπαθώ όσο μπορώ να μην είμαι άδικη. Δυσκολεύομαι…

Τι γράφετε τώρα; 

Μάλλον γραφήματα κάνω, παρά γραψίματα.

Περί ανάγνωσης

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Πάλι με βάζετε να επιλέξω και με δυσκολεύετε… εξάλλου κανένας έρωτας δεν διαρκεί για πάντα.

Αγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

Ο.π.

Αγαπημένα σας διηγήματα.

Ο.π.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;

Αρκετοί, εξαρτάται απ’ την περίοδο και τη διάθεση.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Ο απροσδόκητος.

Αγαπημένο σας ελληνικό λογοτεχνικό περιοδικό, «ενεργό» ή μη; Κάποιες λέξεις για τον λόγο της προτίμησης;

Η περιοδικότητα μ’ αρέσει, έχει μια αρμονία. Η καθημερινότητα με κουράζει.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Έχω δύο στήλες, μία με ποίηση, μία με πεζογραφήματα… ανάλογα με τη διάθεση.

Διαβάζετε λογοτεχνικές παρουσιάσεις και κριτικές; Έντυπες ή ηλεκτρονικές; Κάποια ιδιαίτερη προτίμηση στις μεν ή (και) στις δε;

Διαβάζω αλλά διαμορφώνω άποψη μόνο όταν διαβάζω το βιβλίο.

Θα μας γράψετε κάποια ανάγνωση σε αστικό ή υπεραστικό μεταφορικό μέσο που θυμάστε ιδιαίτερα;  [μέσο  διαδρομή  βιβλίο  λόγος μνήμης]

Βασανίζομαι.

Περί αδιακρισίας

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

Παρακολουθώ αλλά γοητεύομαι πιο πολύ απ’ τις κρυφές ματιές στο παρασκήνιο και μάλιστα της καθημερινότητας.

Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι;

Διαδικυώνομαι δεν δικτυώνομαι.

Ποιες οι εμπειρίες σας από την σχολική τάξη του 2013; Ποια η σχέση των μαθητών σας με τον λόγο και την λογοτεχνία, ποια τα προσωπικά σας στοιχήματα;

Μ’ αρέσει η αταξία και η πρόκληση, όχι ο τζόγος.

Αν κάποιος σας χάριζε την αιώνια νιότη με αντίτιμο την απώλεια της συγγραφικής ή αναγνωστικής σας ιδιότητας, θα δεχόσασταν τη συναλλαγή;

Πάλι με βάζετε να επιλέξω, αλλά φευ! Τη δέχομαι, εκ του πονηρού βεβαίως, διότι αυτές οι ιδιότητες είναι δύο απ’ τα βασικά ελιξίρια που πάνε με τη νεότητα. Οπότε, μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια.

Κάποια ερώτηση που θα θέλατε να σας κάνουμε μα σας απογοητεύσαμε; Απαντήστε την!

Τραγουδάτε στο μπάνιο;

Δεν μπορώ να κάνω ταυτόχρονα τρία πράγματα. Να τραγουδώ, να σκέφτομαι, να πλένομαι. Συνήθως ξεχνιέμαι με μια σκέψη και μ’ επαναφέρει το παγωμένο νερό. Εκεί συνέρχομαι.