Κανόνες και εξαιρέσεις

Το συναρπαστικό με τα βιβλία – ιδίως τα παιδικά – είναι πως τα πάντα μπορούν να συμβούν. Αυτό αποτελούσε για χρόνια την επωδό μου στις αναγνώστριες κόρες μου και σύντομα και την δική τους προς εμένα, όταν διατύπωνα αντιρρήσεις για την υπερβολική εξέλιξη κάποιας ιστορίας. Νομίζω όμως πως η φράση πρέπει να συμπληρωθεί: το συναρπαστικό με τα παιδικά βιβλία είναι πως τα πάντα μπορούν να συμβούν αλλά να φαίνονται πλήρως πειστικά, σαν κάτι που γίνεται καθημερινά. Κάπως έτσι, ασκημένοι πια, δεν εκπλησσόμαστε που στον προσφιλέστατο χώρο κάποιας βιβλιοθήκης μια μέρα μπαίνει ένα λιοντάρι. Φυσικά τα παιδιά και οι υπάλληλοι εκπλήσσονται – ας κρατήσει κάποιος τα προσχήματα. Η ιστορία αρχίζει, μοιρασμένη εναλλασσόμενη μεταξύ ολοσέλιδου κειμένου και ολοσέλιδης εικόνας.

Ο υπάλληλος κύριος ΜακΜπι τρέχει να ειδοποιήσει την βιβλιοθηκονόμο κυρία Μεριγουέδερ αλλά εκείνη ατάραχη στο γραφείο της προκρίνει την τήρηση των κανόνων. Αν το λιοντάρι δεν τους παραβαίνει, κανένα πρόβλημα· αντίθετα το τρέξιμο του κυρίου ΜακΜπι δεν επιτρέπεται. Το λιοντάρι κάνει αυτά που ξέρει καλά να κάνει: θα μυρίσει (τις κάρτες του ευρετηρίου), θα τρίψει το κεφάλι του (στα νέα βιβλία), θα αποκοιμηθεί (πάνω στο πουφ της γωνιάς διαβάσματος). Όμως στην αφήγηση παραμυθιού έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην καθαρή φωνή της αφηγήτριας και όταν τελείωσαν όλες οι ιστορίες βρυχήθηκε δυνατά, μια εμφανέστατη διαμαρτυρία! Ο κανόνας της ησυχίας παραβιάστηκε και η βιβλιοθηκονόμος το μάλωσε και του έθεσε αυστηρό όρο να μην ξανασυμβεί. Τα παιδιά, άλλωστε, το είχαν ήδη αγαπήσει.

Την επομένη το νέο μέλος φτάνει νωρίτερα και η κυρία Μεριγουέδερ βλέπει την προθυμία του συνεπώς το επιστρατεύει σε διάφορα καθήκοντα: η ουρά του μπορεί να ξεσκονίσει τα ράφια, η γλώσσα του να σαλιώσει τους φακέλους με τις ειδοποιήσεις των δανεισμών, τα δόντια του να κουβαλούν το καλάθι με τα βιβλία. Σύντομα μπορεί να εκτελεί και χρέη σκάλας για τα ψηλότερα ράφια αλλά και αναπαυτικής ράχης καθίσματος. Όσο για το περπάτημά του, τι πιο αθόρυβο από τις λιονταρίσιες πατούσες; Όταν όμως η κυρία Μεριγουέδερ γκρεμοτσακιστεί από την σκάλα, εκείνο όχι μόνο θα τρέξει γρήγορα για βοήθεια στον κύριο ΜακΜπι αλλά και θα βρυχηθεί – καταπατώντας όχι έναν αλλά δυο κανόνες, με αποτέλεσμα την αποβολή του.

Η κυρία Μεριγουέδερ την γλίτωσε μόνο με ένα σπασμένο χέρι αλλά το λιοντάρι έχει εξαφανιστεί. Τα παιδιά το αναζητούν και μελαγχολούν. Κάτι λείπει από την ώρα της αφήγησης, οι αναγνώσεις και τα ξεφυλλίσματα δεν ήταν πια όπως πριν. Ο κύριος ΜακΜπι αντιλαμβάνεται το λάθος του, ίσως είχε κιόλας ζηλέψει που δεν κάποιος άλλος «εργαζόμενος» στην βιβλιοθήκη έπαιρνε όλα τα εύσημα. Το αναζητά παντού υπό βροχή αλλά τίποτα – επιστρέφοντας, όμως, λυπημένος, το βρίσκει στην πόρτα. Ίσως εκείνο είχε αντιληφθεί πως το ψάχνουν; Πάντως του ανακοινώνει επίσημα τον νέο κανόνα – τον βρυχηθμό υπό όρους, και ιδίως για έκτακτες περιπτώσεις. Το λιοντάρι επιστρέφει την άλλη μέρα και η βιβλιοθήκη ζει σε απόλυτη γιορτή.           

Σύμφωνοι, λοιπόν, η βιβλιοθήκη είναι ένας ιερός χώρος, όπου η αναζήτηση, το ξεφύλλισμα, η ανάγνωση και ο δανεισμός των βιβλίων υπόκεινται σε κανόνες και κανονισμούς. Οπωσδήποτε δεν της ταιριάζουν οι φωνές ή το τρέξιμο, όμως, οποιαδήποτε διάταξη που έχει ως σκοπό την εύρυθμη λειτουργία του εκάστοτε αντικειμένου της, δεν εφαρμόζεται πάντα και ανεξαιρέτως αυστηρά και απαρέγκλιτα. Υπάρχουν πάντα οι εξαιρέσεις, το «πνεύμα» του «νόμου», η κατάσταση έκτακτης ανάγκης, το σπουδαιότατο αγαθό της υγείας, το ζύγισμα των δεδομένων. Από την άλλη, ήδη η μέγιστη εξαίρεση έχει ήδη συμβεί από την αρχή του βιβλίου: η υποδοχή του ζώου σε έναν κατεξοχήν «ανθρώπινο χώρο», η οποία, αν μη τι άλλο, εκφράζει την αγάπη για τα ζώα, την έγνοια για τα άγρια ζώα, την αντίληψη πως έχουν τα δικά τους συναισθήματα, την αποδοχή τους με βάση την δική τους «ιδιοσυγκρασία». Όλοι χωράνε στους χώρους όπου, έτσι κι αλλιώς, λάμπει ο πολιτισμός, όπως είναι μια βιβλιοθήκη!

Εικονογράφηση: Kevin Hawkes

Εκδ. Παπαδόπουλος, 2023, 48 σελ., μτφ. Μάνος Μπονάνος [Library lion, 2006]

Ηλικίες: 4+

Ιστοσελίδα της συγγραφέως: εδώ

Ιστοσελίδα του εικονογράφου: εδώ

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.