Οι καλεσμένοι εντός μας

«Δεν γίνεται να καταπιέσεις τα συναισθήματα. Έρχονται και φεύγουν όταν εκείνα θέλουν»

Είναι νύχτα αλλά ένα διώροφο κόκκινο ξενοδοχείο λάμπει μέσα στο σκοτάδι κάτω από τον έναστρο ουρανό. Είναι απομονωμένο σε κάποιο δάσος αλλά διόλου έρημο· παρατηρείται κινητικότητα καταρχήν έξω από αυτό, καθώς επισκέπτες φτάνουν με διάφορους τρόπους: με αυτοκίνητα, αερόστατα, αεροπλάνα, ιστιοφόρα, πλοία, υποβρύχια, ουράνιες άμαξες και με τα πόδια. Και καθώς χάρη στην πρόσκληση της Διευθύντριας του Ξενοδοχείου των Συναισθημάτων πλησιάζουμε όλοι και περισσότερο, διακρίνουμε μορφές ποικίλες σε μέγεθος, σχήμα, ύψος και εμφάνιση – τα ίδια τα συναισθήματα ως προσωποποιημένες φιγούρες. Έτσι εξηγείται λοιπόν γιατί έρχονται με διάφορα μέσα· γιατί τα ίδια είναι απολύτως διαφορετικά μεταξύ τους, το καθένα ξεχωριστό παρά τις πλείστες ομοιότητες, συνεπώς θα διαμείνουν και σε χωριστά δωμάτια για την αυτονόητη αυτονομία.

Ποτέ δεν ξέρουμε ποιο θα μας επισκεφτεί, λέει η Διευθύντρια, μα είναι όλα καλοδεχούμενα και το καθένα έχει τις δικές του απαιτήσεις. Η Λύπη μιλά ψιθυριστά και θέλει να ακουστεί, διαφορετικά θα μείνει πολύ χρόνο στο δωμάτιο. Ο Θυμός χρειάζεται πολύ χώρο να ξεσπάσει και δεν πρέπει να αποφευχθεί, διαφορετικά θα μεταμορφωθεί σε Ενοχή, Θλίψη ή Ντροπή. Η Γαλήνη ξέρει να εκτιμά τις καταστάσεις, ενώ το Άγχος καταφτάνει όταν πολλά συναισθήματα απαιτούν κάτι διαφορετικό και θέλει να τραβά την προσοχή. Η Ευγνωμοσύνη εμφανίζεται όταν η αντοχή φτάνει στα όριά της, η Αυτοπεποίθηση την βοηθά να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες και η Αυτοεκτίμηση δίνει σιγουριά σε ό,τι κάνει. Η Αγάπη μεταμορφώνει τον χώρο σε ένα μαγικό τόπο, η Χαρά προκαλεί κάθε είδους διασκέδαση. Η Ικανοποίηση, η Πληρότητα και η Ελπίδα ολοκληρώνουν την ωραιότερη δυνατή αίσθηση. Όλα έχουν την δική τους κοινωνικότητα και επικοινωνούν – με τι άλλο; – με συναισθήματα

Η Διευθύντρια είναι πάντα φιλική και σπεύδει να ικανοποιήσει κάθε τους ανάγκη. Σέβεται την ύπαρξή τους, αναζητά τις επιθυμίες τους, θα φροντίσει για τις ανάγκες του – ακριβώς όπως οφείλει να κάνει ο καθένας. Ενδιαφέρεται να τα αναγνωρίσει, να τα γνωρίσει, να τα κατανοήσει, να τα αποδεχτεί. Διακρίνει την σημαντικότητα και την αναγκαιότητά τους. Όλα τα συναισθήματα είναι καλοδεχούμενα, χωρίς να διακρίνονται όπως κάποτε σε «καλά» ή «κακά», με βάση την αξία ή την καλοσύνη· η μοναδική διάκριση που γίνεται έχει να κάνει με την ολιγάρκεια ή τις απαιτήσεις τους. Όσο διαφορετικά κι αν είναι, είναι ίσα ως προς την σημασία τους. Κανένα δεν είναι υποδεέστερο ή αμελητέο και όλα αποτελούν μέλη της μεγάλης οικογένειας των συναισθημάτων και οπωσδήποτε κανένα δεν πρέπει να καταπιεστεί. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει την πλήρη άφεση σε αυτά αλλά μια προσεκτική αντιμετώπιση και διαχείριση.

Και γιατί δεν μένουν σε σπίτι αλλά σε ξενοδοχείο, δηλαδή προσωρινά; Μα επειδή δεν κατοικούν μόνιμα σε κανέναν άνθρωπο για πάντα – δεν θρονιάζονται κατά αποκλειστικότητα εδώ ή εκεί. Είναι μόνιμοι ταξιδιώτες που αλλάζουν ξενοδοχεία όπως και πρόσωπα – και όλα έρχονται σε όλους μας. Και πώς είναι άραγε αυτό το ξενοδοχείο; Η αρχιτεκτονική του μας είναι γνώριμη, όμως η επικράτεια των συναισθημάτων απλώνεται παντού, σε όλες τις τεχνοτροπίες και τα στυλ, από ινδιάνικες καλύβες και δασικές κατασκευές έως κάστρα, παραδοσιακά σπίτια και κινεζικά, ρωσικά και ινδικά κτίσματα, γιατί η καθολικότητά τους είναι δεδομένη στην απανταχού οικουμενική ανθρώπινη κατάσταση.

Μεγαλωμένη στο Κρόιτσμπεργκ του Βερολίνου, η σερβικής καταγωγής Γερμανίδα Λίντια Μπράνκοβιτς αποκτά και με την εικονογράφηση ένα δικό της χαρακτηριστικό ύφος που θα συναντήσουμε και στο επόμενο βιβλίο της, Το τσίρκο των σκιών, το οποίο θα παρουσιάσουμε σε εύθετο χρόνο. Οι πολύχρωμες μορφές της που παίρνουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά μοιάζουν μαλακές, ευκίνητες, μεταβλητές και ευαίσθητες, ακριβώς όπως και οι έννοιες που συμβολίζουν. Η εμφάνισή τους διαφέρει όχι μόνο στα μορφολογικά χαρακτηριστικά αλλά και στον χώρο που καταλαμβάνει το καθένα, σε εικόνες ιδιαίτερα εκφραστικές όσον αφορά ακριβώς το εύρος της δύναμης ορισμένων συναισθημάτων τα οποία πράγματι είναι σα να καλύπτουν τόσο εμάς όσο και οτιδήποτε γύρω μας. Τα πάντα μοιάζουν να συμβαίνουν σε έναν παράλληλο, ονειρικό τόπο όπου έξω είναι νύχτα, γιατί τα συναισθήματα βρίσκονται σε ένα ανάλογο, άγνωστό μας σύμπαν που ενοικεί στον εσωτερικό μας κόσμο.

Τα συναισθήματα έρχονται, παρέρχονται, ξανάρχονται, διαρκούν όσο διαρκούν και αποχωρούν μέχρι να ξανάρθουν. Όμως η αναχώρησή τους δεν σημαίνει λήθη. Προτού φύγουν αφήνουν ίχνη που έχουν και αυτά την σημασία τους. Η περίφημη συναισθηματική νοημοσύνη αφορά τόσο το υποκείμενο κάθε συναισθήματος όσο και τον περίγυρό του. Το ξενοδοχείο ως ο εσωτερικός μας κόσμος, οι Διευθυντές και οι Διευθύντριες είμαστε εμείς.

Εκδ. Διόπτρα, 2024, μτφ. Τζέμα Δεσύλλα, σελ. 40 [The Grand Hotel of Feelings, 2023]

Ιστοσελίδα της συγγραφέως και εικονογράφου, εδώ.

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.