Sonia Coudert – Ε, και λοιπόν;

Οι δυο λέξεις που είναι αρκετές

Πού βρίσκομαι; Σ’ ένα πρωτότυπο, ολόχρωμο σχολείο, με μεγάλη αυλή, περιτριγυρισμένη από πρωτότυπα κτίσματα, καταμεσίς μιας εξίσου αρχιτεκτονικά πρωτότυπης συνοικίας. Τι μαθητές βλέπω; Δεκάδες διαφορετικά ζωάκια, έντεχνα καμωμένα, το καθένα με την ιδιαίτερη μουτσούνα του. Όλες αυτές οι φάτσες όμως σκοτεινιάζουν όταν καταφτάνει ο Μπαζίλ, ένας κροκοδειλάκος με βλοσυρό ύφος, ο φόβος και ο τρόμος του σχολείου, που κάθε μέρα βάζει στόχο κι έναν διαφορετικό μαθητή. Η ανησυχία στο βλέμμα όλων είναι ολοφάνερη. Ο Λεό το λιονταράκι κατηγορείται με δυνατή φωνή πως … βρωμάει το στόμα του, η Μαρλέν η ελεφαντίνα για τα κοτσιδάκια που της έφτιαξε ο μπαμπάς της, ο Γκαμπριέλ ο αρκούδος που δεν έχει μάθει να δένει τα κορδόνια του, η Ζορζέτ η αλεπουδίνα για τα «γελοία» της γυαλιά. Οι προσβολές του Μπαζίλ καθορίζουν όλη την στάση του εκάστοτε θύματος για ολόκληρη την ημέρα. Πέρα από την αμηχανία και την ντροπή τους, ο Λεό δεν τολμάει να ανοίξει το στόμα του ακόμα και όταν του απευθύνεται η δασκάλα, η Μαρλέν λύνει τα κοτσιδάκια της, ο Γκαμπριέλ μένει μέσα στο διάλειμμα και δεν τολμάει να ξαναφορέσει παπούτσια με κορδόνια, ο Ζορζέτ κρύβει τα γυαλιά της και δεν μπορεί να διαβάσει τον πίνακα

Μέχρι την ημέρα που έρχεται μια καινούργια μαθήτρια στο σχολείο, η Πολίν η λεοπαρδαλίνα. Ο Μπαζίλ, πάντα ακολουθούμενος από δυο φίλους, γιατί ζωάκια του είδους του έχουν πάντα τους υποτακτικούς υποστηρικτές τους, της φωνάζει πόσο αηδιαστικές είναι οι κηλίδες της. Όλοι κρατούν την αναπνοή τους – πώς θα αντιδράσει η καινούργια; Και εκείνη, κοιτώντας τον ευθεία στα μάτια, εκτοξεύει την μαγική φράση «Ε, και λοιπόν;». «Εμένα μου φαίνονται μια χαρά!». Ο Μπαζίλ αιφνιδιάζεται, αν δεν σοκάρεται. Δεν βλέπει συντριβή, δεν βλέπει σκύψιμο του κεφαλιού. Και σα να μην έφτανε αυτό, η Πολίν του στρέφει την πλάτη και προχωρά προς την τάξη της. Όταν την επομένη ο Μπαζίλ στραφεί στον σκυλάκο Αντουάν για το μπουφάν του, η Πολίν του σερβίρει την ίδια ξεγυρισμένη απάντηση. Και ο Αντουάν δεν βγάζει το μπουφάν του. Και όταν την μεθεπόμενη στραφεί στην καμηλοπαρδαλίνα Σιλβί, είναι η ίδια που του λέει την φράση και τον ρωτά «Εσένα τι σε πειράζει που είμαι αδύναμη». Και σύντομα, στην παραμικρή παρενόχληση του Μπαζίλ, όλο το προαύλιο θα του φωνάξει «Ε, και λοιπόν;».

Το λογικότερο δυνατό ερώτημα, αποστομώνει μια για πάντα τον Μπαζίλ. Γιατί το ισχυρό του όπλο, να βάλει σε δύσκολη θέση το θύμα του και μάλιστα ενώπιον όλων, είναι πλέον άσφαιρο. Κανένα θύμα δεν αισθάνεται άσχημα, όλοι υποστηρίζουν αυτό που είναι, και ο περίγυρος συμφωνεί και επαυξάνει. Γιατί όμως ο ίδιος συμπεριφέρεται έτσι; Προφανώς δεν γεννήθηκε με την διάθεση να επιτίθεται και να προσβάλλει. Τι συμβαίνει λοιπόν; Η επιστροφή του στο σπίτι δίνει την απάντηση: ο Μπαζίλ υφίσταται τα ίδια από τον μεγαλύτερο αδελφό του και ιδίως χαρακτηρισμούς για την εμφάνισή του. Τότε αντιλαμβάνεται τον φαύλο κύκλο, την ατέλειωτη αλυσίδα. Τότε στρέφεται στους γονείς του για την αγκαλιά της αποδοχής και παίρνει την απόφαση την επομένη όχι μόνο να είναι αληθινός και να ζητήσει συγνώμη από όλους, αλλά και να τους κάνει όλους φίλους του!

Σε μια εποχή όπου οι λεκτικές επιθέσεις αλλά και οι κινήσεις εκφοβισμού είναι πανταχού παρούσες, ιδίως στους σχολικούς χώρους, το κάθε παιδί μπορεί να τις αντιμετωπίσει ακριβώς με τον τρόπο των συμμαθητών του Μπαζίλ: να αρνηθεί την ιδιότητα του θύματος· να αποκρούσει τις όποιες εναντίον του λέξεις με αυτή την απλή, διόλου προσβλητική φράση, να παραμείνει ήρεμο, ψύχραιμο αλλά και ετοιμόλογο, χωρίς επιθετικές αντιδράσεις και χωρίς ανταπόδοση· να εκφράσει ρητά την δική του αποδοχή για οτιδήποτε αφορά το σώμα και την εμφάνισή του· να κατανοήσει πως ο θύτης έχει πίσω του μια ανάλογη ιστορία. Οι σχέσεις μεταξύ παιδιών είναι ένα δύσκολο πεδίο και η θωράκιση με ανάλογη ετοιμότητα αλλά και την απαραίτητη αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση είναι απολύτως απαραίτητη. Και να που ακόμα και σε τόσο δύσκολες περιπτώσεις, δυο λέξεις μπορεί να είναι αρκετές!

Εικονογράφηση Gregoire Mabire

Εκδ. Δεσύλλας, 2024, σελ. 32 , μτφ. Φίλιππος Μανδηλαράς [Et alors, 2024]

Ηλικίες: 5+

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ