Περιοδικό Πλανόδιον, τεύχος 47 (Δεκέμβριος 2009)

Η ιδέα της απούσας πόλης είναι κάτι πολύ ζωντανό για μένα. Κάθε φορά που περπατώ στο Μπουένος Άιρες ανακαλύπτω κάποιο δρόμο, κάποιο μέρος όπου έχω ζήσει στο παρελθόν, που πια δεν είναι αυτό που ήταν, που συνεχίζει να υπάρχει εκεί, διαφορετικό απ’ αυτό που ήταν. Είναι μια πόλη που πια δεν υπάρχει αλλά συνεχίζει να είναι παρούσα ως μια χαμένη προσωπικότητα.

Ακόμα κι όταν απαντάει σε ερωτήσεις ο Ρικάρντο Πίγλια [Ricardo Piglia, γεν. 1940] ανάβει πολλαπλά φωτάκια σκέψης και συνείδησης, πόσο μάλλον όταν γράφει διηγήματα και μυθιστορήματα. Βέβαια είναι η μικρή φόρμα εκεί όπου έχει θαυματουργήσει αυτός ο υπέροχος Αργεντινός, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς εκείνου του Νότου και οποιουδήποτε Νότου. Στο Πλανόδιο τούτο Αφιέρωμα η Ελένη Κεφάλα συζητά μαζί του, μεταφράζει κείμενά του (όπως το εκπληκτικό Η τρελή και η ιστορία του εγκλήματος) και μας εισάγει στο έργο του, έναν κόσμο όπου δίνεται φωνή στις πιο ετερογενείς και ετερόκλητες παραδόσεις και αφηγήσεις.

Αν ο κάθε συγγραφέας δημιουργεί τους προδρόμους του, όπως είχε πει ο Μπόρχες, τότε αυτός ο Αργεντινός έχει πίσω του ολόκληρη παρέα: Κάφκα, Μεσεδόνιο, Αρλτ, Χέμινγουέι, Μπρεχτ, Ονέτι (Το Ναυπηγείο του οποίου σεναριακά μετέπλασε για ταινία) και πολλούς ακόμα. Με μια προσωπική αισθητική συγκρητιστική δυο αντίρροπων πόλων (Χόρχε Λουίς Μπόρχες – Ρομπέρτο Αρλτ) οι σύντομες φόρμες του ή αλλιώς κείμενα μικρού μήκους ή αλλιώς μικροαφηγήσεις εκφράζουν «τις εναλλακτικές φωνές που θέτουν σε αμφισβήτηση τις ολοκληρωτικές αφηγήσεις». Για τον Πίγλια η έμφυτη σε όλους τους ανθρώπους αφήγηση ιστοριών, η λανθάνουσα προφορικότητα του είδους (το διήγημα ως μια εφήμερη εκδοχή σε μια σειρά άπειρων δυνάμει παραλλαγών), η αφηγηματική οικονομία και η αριστοτελική αντίληψη περί αναγκαίου καθιστούν το διήγημα «ανώτερο» του μυθιστορήματος στον συλλογικό ψυχισμό. Και διατηρείται πάντα το ερεθιστικό ερώτημα: Μέχρι ποιό σημείο μπορεί να συμπυκνωθεί μια ιστορία;

Κατά τα άλλα, ο Σλοβάκος γείτονας Jan Zambor γίνεται πλέον και ψυχικός μας πλησιαστής χάρη στα εννέα ποιήματα που μεταφράζει ο Κάρολος Τσίζεκ και σε υπέροχες συνθέσεις όπως το «Μια γυναίκα απ’ τον ανώνυμο κόσμο» από την συλλογή Ένα άλογο στον οικισμό (1983), οι Τάσος Πορφύρης και Βασίλης Μανουσάκης καταθέτουν διηγήματα και όπως πάντα το κύριο σώμα βρίθει ποιημάτων (Γιάννης Δάλλας, Ιωάν. Σ. Ρώσσης, Αγγελική Σιδηρά, Γρηγορία Πούλιου κ.ά.). Ο Φώτης Τερζάκης περιδιαβαίνει Κένυα και Τανζανία στα κειμενο-φωτογραφικά Υποσαχάριά του και στο τέλος του διαδρόμου και πάντα στη θέση του ο Αρχιληξίαρχος. Αυτή τη φορά έχει εντοπίσει ένα κείμενο του Βασίλη Βασιλικού για τους μπίτνικς εν έτει 1962 και επ’ ευκαιρία ανασκοπεί τις πρώτες αντιδράσεις της ελληνικής περί αυτών κριτικής.

-Γράψε μας κάτι ακόμα, Ρικάρντο. –Ένα διήγημα πάντα διηγείται δυο ιστορίες. Η αλήθεια μιας ιστορίας εξαρτάται πάντα από ένα συμμετρικό επιχείρημα που αναπτύσσεται κρυφά. Το να τελειώνεις ένα διήγημα σημαίνει να ανακαλύπτεις το σημείο τομής που σου επιτρέπει να μπεις στην άλλη πλοκή.[238 σελ.]

Εκδότης: Γιάννης Πατίλης, planodion@otenet.gr

Πρώτη δημοσίευση: mic.gr

33 τίτλοι και ένα κείμενο για το 2009

 

ΔΙΣΚΟΙ

  1. Bike For Three! – More heart than brains 
  2. The Soundtrack Of Our Lives – Communion
  3. Dan Deacon – Bromst 
  4. Jason Lytle –   Yours truly, the commuter
  5. The Maps – Turning the mind
  6. Scott Matthew – There is an ocean that divides
  7. The Mummers – Tale to tell
  8. Edward Sharpe and The Magnetic Zero – From Below
  9. Gustaf Spetz – Good Night Mr. Spetz
  10. Fuck Buttons – Tarot Sport
  11. Telephone Tel Aviv – Immolate yourself

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

  1. The Further Adventures Of The Vietnam Veterans As The Gitanes – I Don’t Deserve You
  2. Hidden Cameras – Colour Of A Man
  3. In Flight Safety – Model Homes
  4. Indochine – Little Dolls
  5. Plushgun – Just Impolite
  6. The Lovetones – Memory Lane
  7. Atlas Sound (w/Laetitia Sader) – Quick Canal
  8. John Frusciante – Dark/Light
  9. Melodium -Dark Machine
  10. Dan Auerbach – Mean Monsoon
  11. Sole and the Skyrider Band – Pissing In The Wind

ΒΙΒΛΙΑ [αλφαβητικά]

  1. 1. Γκιγιέρμο Καμπρέρα Ινφάντε – Τρεις ταλαίπωρες τίγρεις [Τόπος]
  2. 2. Ρίτσαρντ Καπισίνσκι –  Έβενος. Ο πόλεμος του ποδοσφαίρου. Ταξίδια με τον Ηρόδοτο [Συγκεντρωτική έκδοση] [Μεταίχμιο]
  3. 3. Χανίφ Κιουρέισι – Κάτι έχω να σας πω [Καστανιώτης]
  4. 4. Χούλιο Κορτάσαρ – Αξολότλ και άλλα διηγήματα [Πάπυρος]
  5. 5. Ρομπέρτο Μπολάνιο – Οι άγριοι ντετέκτιβ [Καστανιώτης]
  6. 6. Κλαούντιο Μάγκρις – Στα τυφλά [Διήγηση]
  7. 7. Φίλιπ Ροθ – Φεύγει το φάντασμα [Πόλις]
  8. 8. Γιόζεφ Ροτ – Το εμβατήριο Ραντέτσκυ [Ροές και Άγρα]
  9. 9. Ισαάκ Μπασέβις Σίνγκερ – Εχθροί. Μια ερωτική ιστορία [Καστανιώτης]
  10. 10. Κάρλος Φουέντες – Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες [Καστανιώτης]
  11.  Δανιήλ Χαρμς – Περιστατικά [Νεφέλη]

και τέσσερα του 2008 που απολαύσαμε φέτος:

12. Ρομπέρτο Αρλτ – Οι 7 τρελοί [Ροές]

13. Christopher Hitchens – Ο Θεός δεν είναι μεγάλος. Πώς η θρησκεία δηλητηριάζει τα πάντα [Scripta]

14. Εμίλ Καντούρ – Βάλτενμπεργκ [Πατάκης]

15. Ράσελ Μπανκς – American Darling [Πόλις]

Η ετήσια συγκομιδή στα μουσικά δεν ήταν τόσο καλή ή κακή, όσο ήταν κωμικότατη. Μιλάω για τα δήθεν ηλεκτρονικά πεδία όπου το κακό παράγινε. Ένας χαμός ονόματα, κι ένας σκασμός μπαρούφες. Μια λίμνη γεμάτη τρύπες στο νερό. Το ξεκαρδιστικό δεν είναι τόσο ότι όλοι αυτοί οι κυκλοφορούντες απλώς πατούν όποια πλήκτρα τους κατέβει, ηχογραφούν 3-4 στρώματα, τα βάζουν το ένα πάνω στο άλλο και ονομάζουν αυτό το πράμα ηλεκτρονική μουσική. Οι πιο έξυπνοι προτιμούν τον όρο experimental, γιατί δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που να μη νοιώθει τουλάχιστο αποδεκτός όταν δηλώνει πειραματικές προτιμήσεις. Άλλοι αφήνουν τον αυτόματο πιλότο και αυτό βαφτίζεται ambient. Άλλοι πατούν τα πλήκτρα στο repeat κι αυτό καταχωρείται ως drone. Το αστείο είναι πως όλη αυτή η βιομηχανία έχει ένα μάτσο καταναλωτίσκους, πολύ περισσότερους απ’ όσο και η ίδια φανταζόταν. Ίσως ποτέ άλλοτε μια μουσική μπίζνα δεν είχε στηριχτεί σε τόσο μη – μουσική. Σε ένα μάτσο ήχους που βαφτίζονται με χίλιους δυο όρους για να αισθάνονται τα κοινά πως εδώ τρέχει κάτι. Για άλλη μια φορά κάποιοι μας δουλεύουν κανονικά και κάποιοι άλλοι μαζεύουν χοντρά λεφτά.

Το Wire συμπορεύτηκε ιδιαίτερα έξυπνα με όλη αυτή την επιχείρηση κατασκευής προτιμήσεων, νομιμοποιώντας ένα σύμπαν όπου όλοι αυτοί νοιώθουν πως ανήκουν σε μια ακουστική ελίτ. Τουλάχιστον αντιλήφθηκαν έγκαιρα το μάταιο κι έκτοτε βάζουν στο ίδιο πανέρι Laibach, Pan American, Pan Sonic και φυσικά κάθε νεόκοπο μιμητή του Eno, του Branca, του Ralf και του Florian. Α, και του …. Gahan. Εδώ ο Basinski, εδώ και ο O’ Rourke, μαζί με τους νέο χιπχόπερς και τους beck-ετιστές. Οκ ως εδώ, σου λέει αγκαλιάζουμε όλες τις μη ορθόδοξες ή mainstream προτάσεις (συζητήσιμο κι αυτό). Αλλά για μπείτε να ακούσετε τις εκάστοτε προτάσεις και προτιμήσεις του Boomkat. Αν αυτό λέγεται μουσική πρόταση, τότε κακώς όλοι καθόμαστε εδώ πέρα, γράφοντες και διαβάζοντες. Ας πάρουμε τα σύνθια κι ας βαράμε ό,τι μας κατέβει. Θα μας το βγάλουν και σε σιντί και σε βινύλιο, και σε mp3. Φτηνό κατεβαστήρι από δω, λίγο καλύτερο κατεβαστήρι από δίπλα. Και θα γράφουν οι άλλοι για μας. Ζήτω ο εναλλακτικός καπιταλισμός. Αλλά μουσική μηδέν. Όσο αυτοί οι τύποι δεν είναι ικανοί να φτιάξουν μια σύνθεση, εμείς θα τους βαριόμαστε θανάσιμα. Οτιδήποτε έχω ακούσει απ’ τους εγχώριους μουσικούς σε συγκεντρώσεις τύπου Yuria είναι πολυκατοικίες ανώτερο απ’ όλα αυτά. 

Άλλο μανίκι πάλι στις «πρωτότυπες» μουσικές που εξίσου προτείνονται ως μοντέρνες: τόνοι ηλεκτροπόπ της συμφοράς. Οποιοσδήποτε είχε ανοιχτά τα αυτιά του στα 80ς (για να μην πω οποιοσδήποτε άκουγε ακόμα και το μιζαδόρικο ελληνικό ραδιόφωνο, με τους απατεώνες διαμορφωτές του κοινού γούστου που τα τσέπωναν από τις εταιρείες στις οποίες άλλωστε δούλευαν) θα αισθάνεται πως είναι ξαναζεσταμένες σούπες και πως από την κλειστή τηλεόραση θα ξεπηδήσει ο Γκούτης με τον Παπούλια να μας πουν καλωσορίσατε στο Μουσικόραμα. Τουλάχιστον αυτοί ήταν αυθεντικοί,  ή έστω πρώτης γενιάς μιμητές. Οι διάφοροι Burn the Negative και Neon Indian ποιανής γενιάς αντιγραφείς είναι;

Κι ένα τελευταίο καπέλο που παρατηρώ στις προτιμήσεις των σκορπισμένων ατομικοτήτων που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ως bloggers (σύντομα οι ψυχαναλυτές θα φαλιρίσουν: ο καθένας θα φτιάχνει ένα ιστολόγιο και θα στέλνει στους άλλους τα ποστ του (δες τι έγραψα, δες κι εκείνο), πρόσθεσε και τους δεκάδες ανώνυμους αναγνώστες – θα του βγαίνει και τσάμπα). Είναι φανερό πως όσοι αγάπησαν πολύ κάποια ονόματα, δυσκολεύονται να δεχτούν την ποιοτική τους κατάπτωση. Φαίνεται λοιπόν πως και το 2033 στις λίστες με τα καλύτερα θα έχουν Sonic Youth, Manic Street Preachers, Anthony & The Klapsa-sons, Yeah Yeah Yeahs, Kasabian, Muse, Arctic Monkeys, Archive. Όσο για μερικούς υπερευαίσθητους: μην ντραπείτε να πείτε στον Richard Hawley, τον Patrick Wolf, τους Flaming Lips, τους Camera Obscura πως έβγαλαν δίσκους του πάτου. Μια φάση τους είναι, θα γυρίσει. Άλλο να τους αγαπάς, κι άλλο να τους κοροϊδεύεις μαζί με τον εαυτό σου.

Η άνωθεν εικοσιδυάδα είναι γεμάτη συνθέσεις, τραγούδια, με την στενή, την ευρεία ή την ξεσκισμένη έννοια. Αλλά τραγούδια που ήρθαν για να μείνουν, όχι για να μπουν στα ίδια ράφια με τους αφόρητους μπλιμπλικάκηδες των 00ς. Και για να κλέψω όπως πάντα και κανά τίτλο, όλοι εκείνοι Δεν Τους Αξίζουμε, όπως τραγουδάει ο πρώτος της λίστας. Αντί να χάσουμε το χρόνο μας, ας ρίξουμε καλύτερα ένα Κατούρημα στον Άνεμο, όπως τραγουδάνε οι τελευταίοι. Καλό 2010.

Πρώτη δημοσίευση: εδώ, όπου για άλλη μια χρονιά συγκεντρώθηκαν οι 11άδες των ιδιότροπων και απαιτητικών πλην πολυδιαβασμένων, πολύπειρων και πολυ-ακροατών συνεργατών του mic.gr. Οι υπόλοιπες λίστες εδώ.

Στις φωτογραφίες: Ο Buck 65 των Bike for Three μοιάζει εξίσου κουρασμένος απ’ όλο αυτό. /Τρία λεπτά αυθεντικού ροκ εντ ρολ ήταν καλύτερα από τους δήθεν μοντερνιστές. / Ο Guillermo Cabrera Infante μόλις έχει κάνει τον δικό του απολογισμό/ Το αγαπημένο μας Wire έχει προωθήσει εξίσου άξιους κι ανάξιους./Ο Dan Deacon και η Ellen Allien, σπάνιες εξαιρέσεις στα ηλεκτρονικά σκουπίδια, αντιμετωπίζουν το θέμα όπως πρέπει.