Αν η Σουηδία βρισκόταν στον Ηλιόλουστο Νότο, στη Σαρδηνία ας πούμε, θα είχα ήδη μεταναστεύσει στη γη της, μια γη όπου ευημερούν τα καλύτερα ποπ φρούτα. Εκτός αν τελικά είναι τα βόρεια κλίματα που εμπνέουν για τέτοιες ζεστές, φρεσκοφουρνισμένες μελωδίες, οπότε πάλι καταλήγουμε εμείς εδώ κι αυτοί εκεί. Άλλος ένας πανάξιος προσοχής περσινός δίσκος ενός σχήματος που εμψυχώνει, πληκτρολογεί και παραγωγάγει ο André Brorsson, στελεχώνεται από μια μπασοκιθαρίστρια, έναν όμοιό της κι έναν ντραμίστα κι έχει καλεσμένους την Linda Anderson (Elfi) και τον Alexis Hall (The Motifs).

Ο ήχος είναι αστραφτερός, εκείνο το είδος της «ανεξάρτητης ποπ» που σου φαίνεται εύκολο να συντεθεί αλλά απορείς γιατί σπανίζει, σαν πιο χαμογελαστοί Vitesse, σαν πιο γρήγοροι Magnetic Fields, σαν λιγότερο μηχανικοί Postal Service και ακόμα πιο ποπ Maps. Θαυματουργούν σε εύηχες μελοδραματικές στιγμές όπως το Amelie (με δύο διαφορετικά τραγούδια σ’ ένα) και το Blame The Boys For Once, αντηχούν από Field Mice έως ηλεκτρονικούς Abba (σίγουρα στο Underneath A Fallen Leaf) και φτάνουν και σε βάθη αγνότερης φολκ (Delta 32) που σημαίνει πως θα θυμηθείτε από Roy Harper έως Belle and Sebastian, ανάλογα τις σπουδές του ο καθένας.

Βγάζοντας ένα σωρό EP από το 2005 κι έπειτα σε Popkonst, Cloudberry, Popfabriken, Edition 59 και τις δυο περίοπτες πια νοτιοαμερικάνικες ποπ φάμπρικες, την βραζιλιάνικη Bolinhas και την περουβιανή Pastilina, με πρόσθετες netreleases από την Monokini, συν δυο ολόκληρους δίσκους (My Sunshine Years , You’re Still Frozen in Time), οι Stars in Coma θαρρείς και πλουτίζουν και πλουτίζονται από τον ήχο όλων των παραπάνω εταιρειών που αποτελούν τους ανθούς της ανεξάρτητης ποπ χλωρίδας σήμερα.

O André μαθαίνουμε πως πάει κι αλλού και το δίνει (το πλήκτρο του), στην Lisa Bouvier and the Pop Messengers ενώ πιάνει κονσόλα στους Tiny Tide, Stella By Starlight, Tvivelfront και άλλους, κοινώς αυτοί όλοι κάνουν συνεχώς αλλαγές και τράμπες, στους δε καλύτερους δίσκους του για τα 00ς χώρεσε μέσα The Avalanches, Ed Harcourt, Embassy, Belle, Ladybug Transistor, Wilco, MGMT, Of Montreal επί τρία κι από ομογάλακτους, δυο Håkan Hellström και μια Florence Valentin. Στο δε διασκευολόγιό τους πάνω πάνω βρίσκονται τα Everywhere των Fleetwood Mac και We are the people των Empire of the Sun. Προτιμήσεις, δισκογραφίες, ακουστικές δοκιμές και άλλα πολλά εδώ.

Πρώτη δημοσίευση: εκεί.

 

Άλλη μια περίπτωση όπου η γενέτειρα έλκει και απωθεί, γίνεται βασανιστική και ονειρική μαζί, όπως η Γρανάδα του Λόρκα ή το Πιεμόντε του Παβέζε. Εδώ πρόκειται για μια πόλη της νοτιοανατολικής Τουρκίας (Μαρντίν), αλλοτινό κήπο μειονοτήτων (κούρδων, σύριων, αράβων), αντικείμενο οθωμανικών καθάρσεων αργότερα, κατά την συρρίκνωση του πολυεθνικού οθωμανικού μωσαϊκού σε μια μόνη επίσημη εθνικότητα, την τουρκική. Εκεί o Μουνγκάν (γενν. 1955) πρωτογνώρισε την σκληρότητα των εθίμων και την ασπλαχνία των φυσικών νόμων της ζωής, εκεί περιπλανήθηκε πάνω σε ξεχαρβαλωμένους δρόμους στο πίσω κάθισμα μιας Φορντ του 1958, εκεί είδε τη δύναμη της ποίησης «που κάνει τις νύχτες πιο βαθιές και πιο μεγάλες».

O Μουνγκάν, ένας από τους σημαντικούς λογοτέχνες της σύγχρονης Τουρκίας (αλλά και σεναριογράφος και θεατρογράφος), αντιλήφθηκε νωρίς πως στοιχειωνόταν από «τα αερικά των λέξεων» και κατακλύστηκε από την επιθυμία να μιλήσει εξ ονόματος εκείνων που δεν είχαν την δυνατότητα να το κάνουν. Ο ίδιος γνωρίζει πως η μετουσίωση του βιωματικού υλικού σε λογοτεχνία δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση, πόσο μάλλον όταν οι αναγνώστες αναζητούν συνήθως τον συγγραφέα σε λάθος θέση: τον ταυτίζουν με τον αφηγητή, ενώ διαβάζουν το κείμενο σαν προσωπικό ημερολόγιό του. Όμως το «εγώ» του καλού συγγραφέα δεν βρίσκεται κρυμμένο στους ήρωες αλλά στην ίδια τη γραφή του και είναι ορατό μόνο σ’ εκείνους που ξέρουν να διαβάζουν.

Πρόκειται για μια σειρά κειμένων που γράφτηκαν μέσα σε μια δεκαετία, που κοιτάζουν πίσω στο παρελθόν, σκέφτονται για τον χρόνο και τη μνήμη, θυμούνται τους δυο παραδείσους που όλοι πατήσαμε (της παιδικής ηλικίας και της παλαιότερης εποχής), όχι όμως μελοδραματικά ή νοσταλγικά αλλά σίγουρα συναισθηματικά και ποιητικά, ενίοτε με πικρά καρυκεύματα. Κείμενα – εικόνες μιας ολόκληρης εποχής, τότε που το χάσμα ανάμεσα στην δυτική και την ανατολική Τουρκία άνοιγε ακόμα περισσότερο κι η μετακίνηση στην πολύ σκληρότερη Κωνσταντινούπολη ήταν αναπόφευκτη. Σήμερα βέβαιος πια ότι «οι μειονότητες πετροβολούνται παντού» αλλά και για το «πόση ποικιλία έχει ο κόσμος, πόση σημασία έχει το διαφορετικό», σχολιάζει και συμπληρώνει τις σκέψεις του με μαυρόασπρες φωτογραφίες αφού … Οι φωτογραφίες αποτελούν τεκμήρια χαμένων στιγμών. (…) Χάρη σ’ αυτές αποκτούμε παρελθόν. Θαρρείς πως τους οφείλουμε την πρώτη μας συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο με το θάνατο, αποκτούμε συνείδηση του εφήμερου…Κι όσο μεγαλώνουμε τόσο εκείνες προσλαμβάνουν νέα νοήματα, πλουτίζουν με νέες ιστορίες. (σ. 43-44)

Εκδ. Scripta, 2007, μτφ. Ανθή Καρρά, 131 σελ. (Murathan Mungan, Paranιn Cinleri, 1996)

Πρώτη δημοσίευση: εδώ.