Αρχείο για Ιανουαρίου 2014



18
Ιαν.
14

Δεκατρία Απαντήματα

1080124_10152113141099484_1921687752_nΣυνομιλία στο ιστολόγιο της Ασημίνας Ξηρογιάννη, εδώ.

Πανδοχείο. Σαν δεύτερο σπίτι υποθέτω. Αφιερώνεις χρόνο και ενέργεια. Έχουν εκπληρωθεί οι προσδοκίες σου αναφορικά με αυτήν την ιστορία;

Είναι πραγματικά ένα σπίτι όπου καλλιεργώ την αίσθηση [ή την αυταπάτη] της φιλοξενίας των συγγραφέων που διαβάζω και της συνομιλίας μαζί τους, κάθε φορά που οι φράσεις τους με κάνουν να σκέφτομαι, να διαφωνώ ή να φωτίζομαι ή όταν πράγματι μου απαντούν στις δικές μου αδιάκριτες ερωτήσεις περί των δικών τους γραφών και αναγνωσμάτων (το τελευταίο στην ειδικότερη στήλη Αίθριο).

Σε αυτό το πανδοχείο οι διάδρομοι δεν καταλήγουν πουθενά και οι προσδοκίες δεν εκπληρώνονται ποτέ γιατί οι λόγοι λειτουργίας του [η προσωπική έκφραση, το μοίρασμα της αναγνωστικής απόλαυσης, η αρχειοθέτηση των αναγνώσεών μου, η δοκιμασία σε προσωπικά κείμενα, η αναζήτηση συναρπαστικών ή αξιανάγνωστων βιβλίων, η εξοικείωση με ολόκληρο το λογοτεχνικό σύμπαν] δεν είναι δυνατόν να σταματήσουν ποτέ. Δεν σας κρύβω μάλιστα ότι, ενώ εδώ και χρόνια γράφω τα δικά μου κείμενα, συνήθως τα αφήνω στη μέση για να ασχοληθώ με ένα νέο ή παλαιότερο βιβλίο που είμαι σχεδόν βέβαιος πως θα ερεθίσει τη σκέψη μου.

Expressionist_City_by_l3dav1nc1Ποιά άλλη τέχνη πέρα από την τέχνη του λόγου σε συγκινεί;

Η τέχνη που η τέχνη του λόγου αδυνατεί να περιγράψει: η μουσική. Για χρόνια πειραματιζόμουν στην περί μουσικής γραφή / κριτική, η οποία δεν μπορούσε παρά να χρησιμοποιεί διαρκώς άλλες μουσικές αναφορές για να αποδώσει το περιγραφόμενο – αντιλαμβάνεστε τον αμφίστροφο λαβύρινθο.

Ένα σχόλιό σου για τη σύγχρονη λογοτεχνική πραγματικότητα

Βρίσκεται με το ένα πόδι στην επιθυμία / υποχρέωση να αποτυπώσει τα σύγχρονα δράματα και με το άλλο στην άχρονη – διαχρονική της προβληματική πάνω στα προαιώνια, εκτός πάσης επικαιρότητας και πανταχού παρόντα, θέματα. Και οι δυο πλευρές είναι απαραίτητες και ας μην ζητάμε από τους μεν να απολογούνται γιατί δεν ασχολούνται με τα δε. Χρειαζόμαστε αμφότερα και, ευτυχώς, τα έχουμε.

Διαβάζουν οι νέοι λογοτεχνία;

Δεν έχω ιδέα, γιατί οι κύκλοι μου βρίσκονται εκτός των νεανικών κοινοτήτων. Οι έφηβοι μαθητές μου πάντως διαβάζουν λογοτεχνία – όχι φυσικά αυτή που διδάσκεται στα σχολικά τους βιβλία. Είναι άλλωστε το καθημερινό μου στοίχημα, να τους πείσω πως η λογοτεχνία χρειάζεται το κυνήγι της και πως οτιδήποτε τους καίει έχει ήδη γραφτεί και τους περιμένει να το διαβάσουν. Κι αν δεν έχει γραφτεί, να το γράψουν. Όσον αφορά τους συνομήλικούς μου, τα τελευταία χρόνια βρίσκω ευκολότερα ανθρώπους να συζητήσουμε για βιβλία, χωρίς να παραγνωρίζω το γεγονός ότι ζω σ’ έναν συγκεκριμένο μικρόκοσμο.

AγαGeorge Grosz, John Foerate, Man with Glass Eyes, 1926_πημένος σου λογοτεχνικός ήρωας.

Οι μοναχικοί, απορριφθέντες, απογοητευμένοι, μπερδεμένοι, προδομένοι, έκπληκτοι άντρες των βιβλίων του Κόου, του Ρολέν, του Ταμπούκι, του Όστερ, του Φρις, του Σεπούλβεδα. Πρόσφατα με συγκίνησε ο μυθοπλασμένος αλλά πάντως υπαρκτός σκακιστής Μπόμπι Φίσερ, που κανείς γύρω του δεν τον δέχτηκε στους κόλπους του και τίποτα δεν γέμιζε την ψυχή του, βρήκε την ζωή του στις σκακιέρες και εισήλθε – χωρίς επιστροφή. Βρίσκομαι ακόμα υπό την παραζαλισμένη του επιρροή.

Τα blog έχουν αυξηθεί κατά πολύ τα τελευταία χρόνια. Ο κόσμος τα παρακολουθεί όμως επισταμένα; Tα αποδέχεται; Να αναφέρεις κάποια ιστολόγια που παρακολουθείς και αγαπάς.

Εφόσον τα διαβάζει, ως φαίνεται, υποθέτω αποδέχεται αυτού του είδους την ανάγνωση, εκτός αν πρόκειται για μαζοχισμό. Ποιος μπορεί, άλλωστε, να αρνηθεί πως το ιστολογείν έχει δεκάδες θετικά στοιχεία – πάθος, ποικιλία, υποκειμενικότητα, άμεση και δωρεάν πρόσβαση, έλλειψη αμοιβής άρα και διαπλοκής, εξομολόγηση, ψυχική έκθεση, έναν καθρέφτη έστω και παραμορφωτικό της προσωπικής πνευματικότητας δεκάδων ενδιαφέροντων ανθρώπων;

ΕπισκέπτομαJuarez Machado, Arrivée, 1997ι και απολαμβάνω πλείστα ιστολόγια: Βιβλιοκαφέ, Librofilo, Ναυτίλος, Ανάγνωση, Bookworm, τις ανθολογίες (Αυτόχειρες, Αυτοβιογραφικά κείμενα, Γράμμα σε χαρτί, Ιστορίες Μπονζάι, Umhomemgrego, Taal), συγγραφέων (Πετεφρής), λογοτεχνικών περιοδικών (Εντευκτήριο) και δεκάδες με μουσικό περιεχόμενο, που κυρίως παρουσιάζουν άγνωστους δίσκους ή νοσταλγούν πάνω σε «περασμένες» μουσικές επικράτειες. Είναι πολλά τα αξιανάγνωστα ιστολόγια, τα αναφέρω στη σχετική θέση στο Πανδοχείο.

Πρότεινε στους αναγνώστες του varelaki/notationes κάποια βιβλία που θεωρείς οτι πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσουν.

Αφήνοντας στην άκρη «γνωστά και καθιερωμένα», θα προτείνω βιβλία με συνεπήραν τόσο ως προς την γραφή όσο και ως προς το περιεχόμενο: Υπόθεση Τουλάγιεφ και Αναμνήσεις ενός επαναστάτη του Victor Serge (για την σοβιετική περίοδο), Τα τυφλά ηλιοτρόπια του Alberto Mendez και οι Μέρες και Νύχτες του Andres Trapello (για τον ισπανικό εμφύλιο), Η γυναίκα της άμμου του Κόμπο Αμπέ, o ύστερος Carlos Fuentes– Κρυστάλλινα Σύνορα, Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες, Η θέληση και η τύχη, οι Ελάσσονες Βίοι του Pierre Michon και η Μερόη του Olivier Rolin, το Paradiso του Jose Llesama Lima και η Επιλογή της Σόφι του William Styron, οι  Σκιές στον ποταμό Χάντσον του Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, Ο βιαστικός του Πωλ Μοράν, το American Darling του Ράσελ Μπανκς, ο Ιουλιανός του Γκορ Βιντάλ.

9Αγαπημένοι έλληνες και ξένοι συγγραφείς.

Δια της αυτόματης μνήμης, αυτή τη στιγμή, τρίτη πρωινή, θα καταλογογραφούσα τους Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ, Χουάν Κάρλος Ονέττι, Μπρους Τσάτουιν, Βικτόρ Σερζ, Κάρλος Φουέντες, Ολιβιέ Ρολέν, Μίλαν Κούντερα, Γκορ Βιντάλ, Τζόναθαν Κόου, Πασκάλ Μπρυκνέρ, Αμελί Νοτόμπ, Πιέρ Μισόν, Ντέιβιντ Μάμετ, Γιώργο Ιωάννου, Ν.Γ. Πεντζίκη, Νίκο Μπακόλα, Πάνο Θεοδωρίδη, Ζυράννα Ζατέλη, Γιώργο Βέη, Δημήτρη Καλοκύρη, Νίκο Νικολαΐδη (τον σκηνοθέτη), Χρήστο Χρυσόπουλο. Ας προσθέσω και το κλισέ: σίγουρα ξεχνώ δεκάδες, δεν έχω και το σκονάκι της βιβλιοθήκης, τα βιβλία μου είναι μοιρασμένα στους πέντε δρόμους.

Η γνώμη σου για τα λογοτεχνικά βραβεία.

Από την μία, ένας θεσμός δεκτός και θεμιτός όπως και τόσοι στο χώρο του βιβλίου – φεστιβάλ, εκθέσεις, παρουσιάσεις, εκδηλώσεις, κριτικές, συνεντεύξεις, προωθήσεις. Προσωπικά απλώς μου προτείνουν ονόματα και δεν ορίζουν τις αναγνώσεις μου, οι οποίες έχουν πολλαπλές πηγές, κοινώς με ενδιαφέρει το ίδιο ο βραβευμένος και το ίδιο ο άγνωστος ή πεπαλαιωμένος ή αβράβευτος συγγραφέας που θα ανακαλύψω σε απανταχού «πίσω ράφια».

Τελευταίαcortasar γίνεται μεγάλη προσπάθεια για τη διάδοση του ψηφιακού βιβλίου. Υπονομεύεται έτσι το βιβλίο, πιστεύεις;

Είναι μια πρόσθετη μορφή ανάγνωσης που διευκολύνει σε διάφορους τομείς αλλά δυσκολεύει σε άλλους τόσους. Επιλέγω ένα τυχαίο παράδειγμα από την προσωπική μου ζωή: όταν τόσος κόσμος επιλέγει κατασκηνωτικές διακοπές σε έρημα ή ημιέρημα μέρη, τι πιθανότητες έχει να χαρεί την ανάγνωση από μαραφέτια που απαιτούν ηλεκτρισμό; Προς το παρόν απέχω και για έναν άλλο λόγο: είναι τόσο κακές οι τεχνικές – τεχνολογικές υπηρεσίες στη χώρα μας (από τα καταστήματα και τα σέρβις των συσκευών μέχρι τις διαδικτυακές συνδέσεις) που και μόνο η ιδέα ότι θα πρέπει να τα υποστώ και για την ανάγνωση μου δημιουργεί ρίγη.  Και δεν βλέπω και πλήθη να τολμούν το μεγάλο άνοιγμα.

Διαβάζεις κάτι τώρα;

Jean-Francois MartinΠολλά βιβλία ταυτόχρονα, όπως πάντα, που ικανοποιούν τις διαφορετικές ανάγκες των αλλοπρόσαλλων ημερών μου (ή του χαρακτήρα μου) αλλά και την επιθυμία για διαφορετικά είδη– μυθιστόρημα, δοκίμιο, συνομιλία, αυτοβιογραφία, λογοτεχνικά περιοδικά. Διαβάζω λοιπόν παράλληλα την Καμένη Βάτο του Μ. Σπέρμπερ, την ανθολογία Σκάκι και Λογοτεχνία [ως θερμός σκακιστής], τις Διακηρύξεις Ανεξαρτησίας του Χάουαρντ Ζιν, τον δεύτερο τόμο των συνεντεύξεων του Α. Χρυσοστομίδη, την αυτοβιογραφημένη Τάξη στο Χάος του Κυριάκου Κατζουράκη, το graphic novel για την φωτογράφο Tina Modotti, το τελευταίο τεύχος των (δε)κάτων. Παράλληλα διαβάζω λίγες και πυκνές γραμμές από διάφορα περί μνήμης βιβλία, για ένα προσωπικό γραπτό.

H σχέση σου με την ποίηση.

Τόσο προσωπική που αδυνατώ να την μεταφέρω στο χαρτί, γι’ αυτό και το Πανδοχείο δεν παρουσιάζει ποιητικές συλλογές. Όσες φορές το δοκίμασα διολίσθησα σε παραλήρημα, αυτόματη γραφή, παράθεση εικόνων, ταύτιση στίχων με δικές μου εμπειρίες, αναζήτηση κατάλληλης μουσικής για το κάθε ποίημα. Φυσικά την διαβάζω αλλά ανακαλύπτω αξιανάγνωστα ποιήματα και εκτός βιβλίων, στα πιο απίθανα μέρη – σε λογοτεχνικά περιοδικά, μουσικά φανζίν, διαδίκτυο, σημειώσεις χωρίς ένδειξη, ανθολογίες σε ιστοσελίδες.

Τι ονειρεύεσαι;

joue et dorsΔεν θα επεκταθώ στα όνειρα μιας μεγάλης σκεπτόμενης κοινότητας όσον αφορά την ισοπέδωση της άδικης και ανήθικης ζωή που κανείς άνθρωπος δεν αξίζει. Άλλωστε σήμερα κάθε ευχολόγιο ακούγεται αστείο. Μιλώντας για ανάγνωση, θα ευχόμουν να γέμιζαν οι πόλεις και οι επαρχίες με βιβλιοθήκες, ορθάνοιχτες όλες τις ώρες και γεμάτες με όλες τις εκδόσεις. Είναι o μοναδικός τρόπος να βρει ο καθένας την ανάγνωση που τον ενδιαφέρει, να δει τις άλλες πλευρές της πραγματικότητας και να αλλάξει ως υποκείμενο τον «αντικειμενικό» κόσμο.

Στις εικόνες: δρόμος, ένοικοι, περαστικοί και χώρος του Πανδοχείου.

15
Ιαν.
14

Περιοδικό (δε)κατα, τεύχος 35 (φθινόπωρο 2013)

d35Χρέος. Το γνωστό και το άλλο

Και με το χρέος; Τι γίνεται με το χρέος; ΠΟΙΟ ΧΡΕΟΣ; / Οι Έλληνες φαίνεται να αναγνωρίζουν ΜΟΝΑΧΑ ΕΝΑ ΧΡΕΟΣ. Αυτό του κράτους απέναντί τους. / Όσο οι απαιτήσεις του κράτους θα αυξάνονται, τόσο μεγαλύτερη θα γίνεται η παραβατικότητα των Ελλήνων. / Όσο θα αυξάνεται ο Φόρος Προστιθέμενης Απαξίας, τόσο λιγότερες θα είναι οι αποδείξεις νομιμότητας που θα κόβονται. / Όσο θα σκληραίνουν τα φορολογικά μέτρα, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η φοροδιαφυγή. / Το ελληνικό έθνος πορεύεται σε πείσμα του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, το οποίο ενώ καν δεν το αντιπροσωπεύει, αντιμετωπίζει τη δημόσια περιουσία σαν ιδιοκτησία του. / Και για άλλη μια φορά το ιστορικό ένστικτο, το καταγωγικό συμβάν της αντιπαλότητας με την αλλότρια κεντρική εξουσία, επαναφέρει το ζήτημα της εντιμότητας και της ίδιας της νομιμότητας του κράτους. / Θα συμφωνήσετε νομίζω πως κάθε φορά που νιώθουμε έναν κίνδυνο, στρεφόμαστε προς το 1821. / Γιατί άραγε;/….

…γράφει ο Γιώργος Μπλάνας στο χειμαρρώδες ποίημά του – κατάθεση στο θεματικό τεύχος του περιοδικού για το Χρέος, που εμπνέει διηγήματα [Κατερίνα Ζαρόκωστα, Μάκης Ανδρονόπουλος, Κώστας Χατζηαντωνίου, Άκης Παπαντώνης], αφήγημα [Κωνσταντίνος Μπούρας], ταξιδογραφήματα [Μηνάς Ε. Βιντιάδης, Χρήστος Οικονόμου], ανάλυση [C.J. Polychroniou – για μια περίπτωση νεοϊμπεριαλιστικής λεηλάτισης και την κατάρρευση της κοινωνικής Ευρώπης], άρθρο [Νάνος Βαλαωρίτης], Leonardo Paduraέρευνα [Γιάννης Στρούμπας – περί «Επανανοηματοδότησης της «επαναδιαπραγμάτευσης» – μα τι ωραίες λέξεις!], ιστορικό άρθρο [Δημήτρης Μπασαντής], απόψεις σε μορφή διαφόρων κειμένων [Δέκα συγγραφείς απαντούν στην ερώτηση «Όταν ακούτε τη λέξη χρέος τις σας έρχεται στο νου;»], σχόλια [Affonso Romano de Sant’ Anna]….

…., γράμματα [Ρήγας Καππάτος] και φυσικά ποιήματα [Nazim Hikmet, Αγγελική Σιδηρά, Παναγιώτης Βούζης, Κλαίτη Σωτηριάδου] αλλά και το σκούρο επίγραμμα της ίδιας της Κοινωνίας των (δε)κάτων: Όσο χρωστάμε δάνεια, τόσο θα δανειζόμαστε χρέη. Όσο για τον (δε)κατοδείκτη, ξέρετε, αυτό το δισέλιδο με τις αδιανόητες αριθμητικές πληροφορίες, αυτή τη φορά στέκει και ως αυτόνομο περί χρέους και «χρέους» κείμενο. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας κάθε χρόνο στον κόσμο αυτοκτονούν ένα εκατομμύριο άνθρωποι – που αντιστοιχούν σε μία αυτοκτονία κάθε σαράντα δευτερόλεπτα. Τρεις ανά δίλεπτο δηλαδή. Δεν θα μπορούσα να φανταστώ πιο σκληρή, πιο ανεπιθύμητη πληροφορία απ’ όσες έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια.

04-alvaro-mutisΣτις αχρεώστητες επικράτειες ο Gabriel Garcia Marquez καταθέτει ένα νεκρολογικό αλλά καθόλου νεκρολογικό κείμενο για τον φίλο του τον Άλβαρο Μούτις, με τον οποίο είχαν συμφωνήσει ποτέ να μη μιλούν δημόσια ο ένας για τον άλλο, ούτε καλά ούτε άσχημα, σαν μια προστασία κατά της επιδημίας των αμοιβαίων εγκωμίων. Εδώ πάλι στα καθ’ υμάς, τέτοιες συμφωνίες κατασπανίζουν. Ακόμα αναμνήσεις του Στάθη Γούργουρη πάνω στο τρίπτυχο Καβάφης, Μέριλ, Μετάφραση, διηγήματα από τους Leonardo Padura, Breece D’J Pancake, Κατερίνα Μπαρτζώκα, Συμεών Τσακίρη, Κυριάκο Χαλκόπουλο και άλλα ποιήματα. Στην γαλαρία, μεταξύ άλλων, ένα πυκνό κείμενο της Ελένης Καρρά για το διαρκώς ανοιχτό θέμα της λογοκλοπής και των ορίων της διακειμενικότητας.

Ο Ρόμπερτ Γκρέιβς είχε πει πως δεν υπάρχει χρήμα στη ποίηση αλλά ούτε και ποίηση στο χρήμα. Όμως, συνεχίζει πάνω στον συλλογισμό ο Κύκλος των Ποιητών στο ανασκοπικό του σημείωμά για το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών, η μονεταριστική κοινωνία δεν είναι ο πραγματικός κόσμος. Πραγματικός είναι ο κόσμος της έκφρασης και της δημιουργίας, της ευαισθησίας και της φαντασίας που με τρόπο μοναδικό εκφράζει η ποιητική τέχνη. Κι επειδή κάθε τεύχος μας ταξιδεύει όχι μόνο στα κείμενα αλλά και στους ανά τον κόσμο τόπους, ιδού ένα εικονικό θραύσμα από το ταξιδιωτικό κείμενο του Γιώργου Βέη για το Ανόι:

Statue of Lenin in Pho Tran Nhan Tong ( Lenin Park ) in HanoiΩς συνήθως, εκτός από έναν σχετικά περιορισμένο αριθμό τουριστών, κανείς άλλος δεν μελετά με προσοχή τις επιφάνειες των ανδριάντων, αφιερωμένων σε εγχώριους ή αλλοδαπούς ήρωες. Προφανώς διότι με τον καιρό δεν συνιστούν πλέον τα μεγαλοπρεπή χειροτεχνήματα μιας εύλογης συναισθηματικής έξαρσης, αλλά τα εξαιρετικά βολικά παραρτήματα μιας κατεστημένης εικονοποιίας. Στο παράστημα του απόντος – παρόντος συντρόφου Βλαντιμίρ έχουν ασφαλώς εναποθέσει τις ελπίδες τους πολλοί από τους οραματιστές του απελεύθερου Βιετνάμ. Η παρακαταθήκη αυτής ακριβώς της ελπίδας έχει προσδώσει στον ανδριάντα, πέρα από την ομολογούμενη μουσειακή τους αξία, τη σημασία ενός λάβαρου, που ενώ φθίνει με τον καιρό, επιμένει να αφηγείται νοερώς… [192 σελ.]

Στις εικόνες: Leonardo Padura, Alvaro Mutis και ο Λένιν στο Βιετνάμ.

14
Ιαν.
14

Φρέαρ, τεύχος 4 (Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2013)

φρέαρ 4(1)Υπήρχε ένα παλιό παιγνίδι όπου τα παιδάκια θάβανε μία πέτρα σαν θησαυρό που μόνο τα ίδια γνώριζαν την ύπαρξή του μέσα από μια ομόφωνη απόφαση «να είναι ο θησαυρός τους», με σκοπό να την ξεχάσουν. Γρήγορα τα έπιανε μια μανία να σκάψουν στον τόπο του μυστικού, λες για να βεβαιωθούν πως βρίσκεται εκεί, ακυρώνοντας έτσι την ίδια τη συμφωνία, μόνο και μόνο για τον ενθουσιασμό που τους προκαλούσε η ιδέα της ανασκαφής….

…γράφει η Νατάσα Κεσμέτη, φυτεύοντας μια πέτρα στα ύστερα κείμενα του τεύχους, εκκινούμενη από γραπτά της πολωνής ποιήτριας Άννα Καμιένσκα και από τα ερωτήματα αν μπορεί να υπάρξει ησυχία μέσα στην [τρέχουσα] συντριβή ή αν μπορούμε να δούμε με παρθενικά μάτια συμπάθειας έναν κόσμο που μας προκαλεί τόση απογοήτευση και οδύνη.

Η Λιουντμίλα Πετροσέφσκαγια στο δισέλιδό της διήγημα περιγράφει την αρχή, την μέση και το τέλος μιας ακουστικής γειτονίας μεταξύ μας γυναίκας και του πλημμυρισμένου μουσικής ζευγαριού από την άλλη πλευρά του τοίχου [μτφ. Έλενα Κατσιώλη]. Αλλά το απρόσμενο διήγημα του τεύχους είναι τα Κουνέλια με στοχαστικά μάτια του Ότα Πάβελ. Γεννημένος στην Πράγα το 1930, ο Πάβελ μέχρι τα είκοσί του είχε προλάβει να βιώσει τα δύσκολα προπολεμικά χρόνια, τη ναζιστική θεομηνία και την κομμουνιστική μετάλλαξη της Τσεχοσλοβακίας, όπως γράφει στην εισαγωγή του ο Δημήτρης Νόλλας. Η ανήσυχη ματιά του, ειρωνική και αυτοσαρκαστική, θερμαίνεται διαρκώς από την αγάπη του για τον παράδεισο της παιδική ηλικίας. Και να σκεφτεί κανείς πως τα λογικά του σάλεψαν όταν κάλυπτε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς του Ίνσμπρουκ το 196pavel_ota4, λες και τα σύννεφα και η απανταχού λευκότητα κάλυψαν και εσώτερες περιοχές [μτφ. Κώστας Τσίβος].

Επί υδάτων πολλών, στο εισαγωγικό σημείωμα των κριτικών σημειωμάτων ο Βασίλης Παπαθεοδώρου προβληματίζεται όσον αφορά την σύγχρονη κριτικογραφία, σε διάφορα ζητήματα, ορισμένα ένα εκ των οποίων μας απασχόλησαν και στην προηγούμενη ανάρτηση. Ο συγγραφέας αναρωτιέται, μεταξύ άλλων, αν οι συχνότατες διθυραμβικές κριτικές σημαίνουν πως στην χώρα μας διαρκώς γράφονται αριστουργήματα. Μια ενδιαφέρουσα συνομιλία του προσφέρει και από την συνομιλία με μια blogger που διατύπωσε θετικές απόψεις και παράλληλες ενστάσεις αλλά αποσιώπησε το γεγονός ότι το βιβλίο δεν της άρεσε, δικαιολογώντας με πειστικότατο τρόπο την επιλογή της και ορίζοντας μια νέα πρόταση για την κριτική.

rene char_Στο βασικό σώμα του τεύχους μυρίζουν χαρτί και μελάνι οι ανέκδοτες επιστολές του Γιώργου Σεφέρη [Mάιλα Γκαρθία Αμορός – Για να ταράξουν τα αίματα των ακαδημαϊκών γερούντων και των μπωδελερικών νέων μας], ένας «χαιρετισμός» της Κικής Δημουλά, μια «ανάληψη» του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου (διήγημα – αν μετράω σωστά – μίας σελίδας, δυο συνδαιτυμόνων, αγνώστου αριθμού καλεσμένων και έμφοβου πλην απολαυστικού συναισθήματος), η Νάντια του άλλου έξοχου διηγηματογράφου, Τάσου Καλούτσα, ο ερχομός του ξένου του Μιχάλη Μακρόπουλου και διάσπαρτα ποιήματα (Γιώργος Μπλάνας, Χάρης Βλαβιανός, Γιώργος Βέης, Γιολάντα Πέγκλη, Π.Β. Πάσχος, Κώστας Λιννός, Αλέξιος Μάινας, Ιλύα Καμίνσκι [μτφ. Ούρσουλα Φώσκολου], Ρενέ Σάρ [μτφ. Χριστόφορος Λιοντάκης]. Τα Φύλλα Ύπνου του τελευταίου αποτελούν σημειώσεις στο βουνό κατά τη διάρκεια τς Αντίστασης στη νότια Γαλλία και αφιερώθηκαν στον Αλμπέρ Καμύ.

T. Mantzavinos, Untitled, 08, 50 x 60, 2560Ο Κώστας Χατζηαντωνίου συνεχίζοντας σ’ έναν από τους βασικότερους άξονες προβληματισμού του περιοδικού συλλογίζεται «για ηθική ειλικρίνειας και αγωνίας», ο Κώστας Στεργιόπουλος επανεξετάζει την ποίηση του Κ. Ουράνη και Γιώργο Πινάκουλα μεταφράζει και παρουσιάζει το κείμενο του Μιχαήλ Μπαχτίν Προς τις φιλοσοφικές βάσεις των ανθρωπιστικών επιστημών. Στα δίστηλα του περιοδικού ο Κώστας Κουτσουρέλης ολοκληρώνει τη σειρά κειμένων του για τη μετάφραση, ο Γιάννης Β. Κωβαίος αντιπαρατίθεται με τον Γιώργο Κεντρωτή για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών στα σχολεία, ο Μαριάνος Καράσης συνεχίζει τον πλου προς τις ουτοπικές πολιτείες, ο Μπρουνό Λατούρ γράφει για «Το παγκόσμιο εργαστήρι» που αποτελεί πλέον η γη μας κ.ά. Μια ενότητα κειμένων αναφέρεται στη βία της νεοελληνικής κοινωνίας σε σχέση και με το νεοναζιστικό φαινόμενο και στην ανάγκη για μετριοπάθεια (Σπύρος Γιανναράς, Δημήτρης Ελευθεράκης, Κώστας Βραχνός). Το τεύχος κοσμείται με σχέδια του Τάσου Μαντζαβίνου που παρουσιάζονται για πρώτη φορά. [130 σελ.]

Ας σημειωθεί ότι το τεύχος συνοδεύεται από μικρό βιβλίο 43 σελίδων με τον τίτλο Δύσκολη αδελφοσύνη και το οποίο περιλαμβάνει τρία κείμενα για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη Η αδερφή μου. Πρόκειται για κριτικές αναγνώσεις των Δημήτρη Αγγελή, Μιχάλη Πάγκαλου και Νατάσας Κεσμέτη, μια περίφημη ιδέα που τοποθετεί τα άξια κριτικά κείμενα σε διαρκή αναγνωστική δοκιμασία [Φρέαρ/1].

Στις εικόνες: Ota Pavel, Rene Char και έργο του T. Mαντζαβίνου.

12
Ιαν.
14

Πανδοχείο – Απολογισμός έξι ετών και χιλίων συναντήσεων

poor-thingsΠανδοχείο έξι ετών και χιλίων συναντήσεων

Το Πανδοχείο άνοιξε τον Ιανουάριο του 2008, συνεπώς αυτό τον μήνα κλείνει έξι χρόνια. ενώ πριν λίγες μέρες συμπλήρωσε τις χίλιες αναρτήσεις. Η αφορμή προσφέρεται για την συγκεντρωτική παράθεση των ιδεών του, ορισμένες από τις οποίες έχουν ήδη διατυπωθεί διάσπαρτα σε κείμενα.

1. Πανδοχείο: ιστοσελίδα, όχι ιστολόγιο

α. Μπλόγκερς και μπλόγκερς

Το Πανδοχείο δεν είναι ιστολόγιο, ο Πανδοχέας δεν είναι «μπλόγκερ». Αμφότεροι οι όροι έχουν ευρύτατο περιεχόμενο και δεν σημαίνουν τίποτα ή περικλείουν τα πάντα. Δεν έχει νόημα η επιμονή σ’ έναν όρο που δεν χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένα διακριτά γνωρίσματα παρά εντάσσει στο ίδιο χυλό οποιονδήποτε φτιάχνει μια σελίδα στα blogspot, wordpress, tumblr κλπ.

Υπάρχουν εξαιρετικά μπλογκς που με υποδειγματικό τρόπο ασχολούνται με το αντικείμενό τους, άλλα που αποτελούν συλλογή εξαιρετικών κειμένων. Υπάρχουν και εκείνα που λειτουργούν ως αναψυχή ή ικανοποιούν τις εκφραστικές ανάγκες των ιδιοκτητών τους ή λειτουργούν ως ψυχοθεραπεία. Υπάρχουν μπλογκς με αναρτήσεις τριών γραμμών, άλλα με κείμενα ολόκληρων σελίδων· μπλογκς που μεταφέρουν τις απόψεις του μπλόγκερ περί παντός επιστητού, άλλα που συγκεντρώνουν αναρτήσεις…άλλων μπλογκς. Υπάρχει κάποιο αντικειμενικό, κοινώς διακριτό στοιχείο τα διακρίνει από τις κλασικές ιστοσελίδες com., gr. κλπ.; Όχι, δεν υπάρχει κανένα απολύτως, εκτός ίσως μόνο το γεγονός ότι στα πρώτα ο διαδικτυακός χώρος παραχωρείται δωρεάν ενώ στις δεύτερες καταβάλλεται ένα χρηματικό ποσό.

β. Βιβλιοφιλικά ιστολόγια

borges_cover117_905Το ίδιο ισχύει και για τα «βιβλιοφιλικά» – η γκάμα είναι τεράστια – υπάρχουν εκείνα που διαβάζουν τα βιβλία και επενδύουν χρόνο στην παρουσίασή τους, εκείνα που αφιερώνουν μια δυο σύντομες παραγράφους σε μια ανάγνωση, άλλα που περιγράφουν τις συνθήκες υπό τις οποίες διάβασαν το βιβλίο, περιμένοντας π.χ. κάποιο φαγητό να ψηθεί ή στα διαλείμματα των οικοκυρικών. Μπλογκ(ς) τα μεν, μπλογκ(ς) και τα δε, μπλόγκ(ς) όλα, αλλά η διαφορά χαώδης, άρα εδώ κι αν οι όροι είναι ασαφείς και άχρηστοι.

Μιλώντας για βιβλιοφιλικά ιστολόγια είναι δεκάδες οι περιπτώσεις που όχι απλώς αποτελούν αξιανάγνωστα κείμενα εισαγωγής στα λογοτεχνικά έργα που «διαβάζουν» αλλά και ενδιαφέρουσες προσωπικές ματιές. Είναι γνωστή η ποιότητα των Βιβλιοκαφέ, Librofilo, Ναυτίλος· υπάρχουν σπάνιες θεματικές ή άλλου είδους ανθολογίες που ούτε σε βιβλίο δεν μπορεί να βρει κανείς: Αυτοβιογραφούμενοι Συγγραφείς, Αλληλογράφοι Συγγραφείς (Γράμμα σε Χαρτί), Αυτόχειρες Συγγραφείς, Ιστορίες Μπονζάι. Ιστολόγιο για το μικρό διήγημα (Πλανόδιον), Ολλανδική Πεζογραφία και Ποίηση, Ανθολογία αποσπασμάτων ομοφυλόφιλου περιεχομένου ή συγγραφέα (Umhomemgrego) κ.ά. Και διαρκώς προστίθενται νέες περιπτώσεις, που δεν είναι δυνατόν να αναφερθούν εδώ. Και μόνο η ανάγνωση και οι συνεχείς επισκέψεις στα παρελθόντα κείμενα όλων των παραπάνω αρκούν για πολλαπλά ταξίδια στον κόσμο της γραφής. Και βέβαια ο όρος βιβλιοφιλικά ιστολόγια, όπως έχει διατυπωθεί και αλλού εντός Πανδοχείου, είναι τουλάχιστον αστείος. Δίνει βάρος στο μέσο και όχι στο περιεχόμενο. Είναι σαν να λέμε τα μουσικά περιοδικά π.χ. δισκοφιλικά. Αλλά αυτό έχει ήδη αναπτυχθεί αλλού.

paradisoeraΣυνεπώς δεν είναι δυνατόν όταν έχουμε εκατοντάδες διαφορετικές περιπτώσεις να αποκτήσει η έννοια / ιδιότητα του μπλόγκερ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και μια ενιαία σημασία. Σαφώς βέβαια και η ταμπέλα μπορεί κάποτε να δηλώνει μια έντονη επιθυμία ένταξης σε μια κοινωνική ομάδα, κάποτε μια διακαέστερη διάθεση προβολής του εγώ ή μια ηχηρή δήλωση τύπου «βρίσκομαι κι εγώ εδώ, μιλώ για τις μέρες μου, προσέξτε με». Αλλά είναι κωμικό να βάζουμε ιστολόγους στο ίδιο καζάνι. Είναι σα να λέμε είμαι ιστοσελιδιστής, είναι σα να λέμε είμαι χρήστης του facebook.

γ. Ιστοσελίδα λοιπόν, όχι ιστολόγιο

Ακριβώς για τους λόγους αυτούς, το Πανδοχείο επιλέγει τον ειλικρινέστερο, ευρύτατο και περισσότερο ουδέτερο όρο ιστοσελίδα. Άλλωστε εδώ και χρόνια η διαδικτυακή διεύθυνση είναι (με το αζημίωτο, 15 ευρώ το έτος και άλλα 20 ανά διετία) το pandoxeio.com, ενώ η αρχική διεύθυνση pandoxeio.wordpress.com διατηρείται (και παραπέμπει ευθέως στην προαναφερθείσα) επειδή διατηρείται η φόρμα και οι λειτουργίες της wordpress, ως εταιρείας κατασκευής και λειτουργίας ιστοσελίδων, καθώς τόσα χρόνια εξειδικευτήκαμε σ’ αυτήν, τώρα θα ήταν πολύ κουραστικό να ξοδευτεί ωφέλιμος χρόνος για την εκμάθηση ενός ακόμα τεχνολογικού συστήματος. Ίσως στο μέλλον.

2. Κριτικές, «κριτικές», παρουσιάσεις, «παρουσιάσεις»

la-vida-breve-juan-carlos-onetti_MLA-O-2617608100_042012Ο Πανδοχέας δεν θεωρεί ότι είναι «κριτικός λογοτεχνίας» ή «βιβλιοκριτικός». Αντί για το όρο κριτική θα προτιμούσε τον όρο «παρουσίαση» αν δεν είχε συνδεθεί κυρίως με σύντομα ή γενικά ή πρόχειρα ή απλώς ενημερωτικά και κάποτε διαφημιστικά κείμενα περί βιβλίων. Ας ορίσουμε λοιπόν τα δικά μας κείμενα μας ως συναισθηματικές εκφράσεις μιας απόλυτα προσωπικής πρόσληψης του εκάστοτε έργου.

Γι’ αυτό και σπάνια θα διαβάσει κανείς στο Πανδοχείο κάποια αρνητική παρουσίαση. Η προσωπική μας θέση είναι πως ο χρόνος μας είναι ελάχιστος για να σπαταληθεί σε βιβλίο που δεν μας ελκύει, με έναν από τους δεκάδες τρόπους με τους οποίους μας ελκύει ένα βιβλίο. Όταν λοιπόν ένα λογοτέχνημα είναι ασύμβατο με την προσωπική μας «αναγνωστική» προτιμούμε να το αφήσουμε στην άκρη και να πάμε στο επόμενο – αρνητική κριτική δεν μπορεί να υπάρξει σε μισοδιαβασμένο βιβλίο. Ο χρόνος μας είναι πολύτιμος για να ξοδεύεται σε τέτοια βιβλία. Η ζωή είναι σύντομη, όπως τιτλοφορείται το υπέροχο βιβλίο του Ονέτι, εδώ δίπλα.

Θα ρωτήσει κανείς, και τι συμβαίνει λοιπόν όταν ένα τέτοιο βιβλίο, που τελικώς δεν μας ικανοποιεί, άρα διακόπτεται η ανάγνωσή του, έχει παρθεί υπό τον όρο της παρουσίασής του; Εδώ, κατ’ εξαίρεση της δέσμευσης, ακυρώνεται η ανάρτηση, και θεωρείται δεδομένη η σχετική αρνητικότητα, που εκφράζεται σιωπηρά. Και πάλι, κάτι τέτοιο γίνεται απόλυτα αποδεκτό από τους εκδοτικούς οίκους.

Η συχνότατη και ευVictorSergeFirstEd450ρύτατη χρήση του όρου κριτικός στη χώρα μας είναι αντιστρόφως ανάλογη με την ισχύ του. Τα κριτήρια είναι ασαφή και η συζήτηση τεράστια. Το πρόσφατο βιβλίο του Γιώργου Περαντωνάκη (Η μεταπολιτευτική κριτική στον καθρέφτη), παρουσιάζει με τον πλέον περιεκτικό τρόπο τα σχετικά προβλήματα. Άλλοτε ο όρος χρησιμοποιείται από οποιονδήποτε, άλλοτε αυτός ο οποιοσδήποτε τον πιστώνει αποκλειστικά στον εαυτό του και τον αφαιρεί από τους άλλους, και ούτω καθεξής. Κατά την άποψη του Πανδοχείου ελάχιστοι δικαιούνται να φέρουν τον τίτλο του κριτικού, τόσο από τον έντυπο όσο και από τον ηλεκτρονικό – ιστολογιακό χώρο. Όταν δε ο όρος εκφέρεται σωρηδόν από κάθε «βιβλιοφιλικό» ιστολόγο, η χρήση του μόνο θυμηδία μπορεί να επιφέρει. Σαφώς και υπάρχουν ιστολόγοι με εξαιρετική κριτική ματιά, όπως και [αυτό]τιτλοφορημένοι κριτικοί με διόλου κριτική ματιά, και φυσικά και το ακριβώς αντίστροφο.

Μακριά λοιπόν από το Πανδοχείο η απόδοση οποιασδήποτε κριτικής ιδιότητας – ο Πανδοχέας άλλωστε εξαρχής έχει αποποιηθεί τον όρο· είναι απλώς ένας ιδιότροπος αναγνώστης που γράφει με πλήρως υποκειμενικό, συναισθηματικό και άμεσα εκφραστικό τρόπο τις εντυπώσεις του σε ημερολόγιο προσωπικών αναγνώσεων.

3. Πώς λειτουργεί το Πανδοχείο

24451Όταν λοιπόν ο Πανδοχέας ολοκλήρωσε το επίπονο πλην συναρπαστικό ταξίδι στον Κόσμο των Επιστημών, στη Νομική και την Δικηγορία, στην Ιστορία, στην Διδακτορική και Πανεπιστημιακή Έρευνα και στην Λεξικογραφία του Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών, έκρινε πως έφτασε η στιγμή, έχοντας πλέον κατακτήσει το κατώτερο όριο βιοπορισμού ως καθηγητής στο λειτούργημα της Δημόσιας Εκπαίδευσης, να ασχοληθεί με εκείνο που για χρόνια έκανε σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά όσον αφορά την μουσική: την γραφή κειμένων πάνω στην καθαρά προσωπική, υποκειμενική βίωση – αυτή τη φορά – της ανάγνωσης.

Εδώ υπήρχε το πρακτικό πρόβλημα της προμήθειας των βιβλίων, καθώς ο πενιχρός μισθός, το μηνιαίο ενοίκιο και η έλλειψη κάθε άλλου είδους πόρου ή οικογενειακής βοήθειας καθιστούσε αδύνατη κάθε αγορά. Καθιερώθηκε λοιπόν η στήλη Βιβλιοπανδοχείο στο σχεδόν καθημερινό διαδικτυακό περιοδικό μουσικής, κινηματογράφου και άλλων ωραιοτήτων mic.gr ως μια πιλοτική μορφή εκείνου που θα συνέχιζε μετά ως Πανδοχείο, λίγο αργότερα, και ξεκίνησε η επικοινωνία με τους εκδοτικούς οίκους.

4. Η συνεργασία με τους εκδοτικούς οίκους

Στην επικοινωνία με τους εκδοτικούς οίκους το Πανδοχείο πρότεινε τα εξής:

8814686_1_l_1. Ενδιαφερόμαστε για την πλήρη παρουσίαση μιας συγκεκριμένης ή περισσότερων εκδόσεων. Η επιλογή των τίτλων φυσικά γίνεται πάντα από το Πανδοχείο. Ακόμα και αν κάποιος εκδοτικός οίκος προτείνει ή προσφέρει κάποιο βιβλίο, το Πανδοχείο επιλέγει να μην το δεχτεί ή, αν κρίνει πως μπορεί όντως να το ενδιαφέρει, δεν δεσμεύεται για την παρουσίασή του. Δεν υπήρξε εκδοτικός οίκος που να μη σεβάστηκε και να μην αποδέχτηκε το παραπάνω.

2. Το κείμενο δεν θα είναι αναπαραγωγή του δελτίου τύπου η του οπισθόφυλλου, ούτε δυο παράγραφοι εν είδει περίληψης, αλλά ένα εκτενέστερο κείμενο.

3. Πρόκειται συνεπώς για παρουσίαση βιβλίων με τον τρόπο που αναφέρεται στο λογοτεχνικό περιοδικό (δε)κατα, με το οποίο συνεργαζόμαστε και τακτικά: πρώτα τα διαβάζουμε κι έπειτα τα παρουσιάζουμε. Αυτό εξηγεί την καθυστέρηση – κάποτε μεγάλη – στις παρουσιάσεις.

4. Το σχετικό κείμενο πλαισιώνεται με αισθητικό εμπλουτισμό φωτογραφιών του συγγραφέα και άλλων φωτογραφιών, εικόνων, έργων τέχνης.

5. Το Πανδοχείο αναλαμβάνει να παραλαμβάνει το ίδιο τις προσφερόμενες εκδόσεις, εκτός ελαχίστων ή αναπόφευκτων εξαιρέσεων, ώστε να αποφεύγονται ο κόπος και τα έξοδα αποστολής. Σχεδόν όλοι οι εκδοτικοί οίκοι αποδέχτηκαν άμεσα και αυτή την πρόταση, υποθέτω χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία.

house-of-sleep6. Όταν η παρουσίαση δημοσιευτεί στο Πανδοχείο, αλλά και στις περισσότερες περιπτώσεις στο mic.gr, τότε και μόνο τότε δικαιούμαστε να συνεχίσουμε με επόμενες εκδόσεις. Πρόκειται εδώ για μια επίμονη προσωπική ηθική, που συχνά είχε ως αποτέλεσμα μια εκ νέου μεγάλη καθυστέρηση στις προαναφερθείσες παρουσιάσεις. Μια τέτοια τίμια πλήρωση της συμφωνίας συνήθως δεν ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους εκδοτικούς οίκους – κατά δική τους παραδοχή – ενδιαφέρει όμως το Πανδοχείο, που οφείλει να τιμά την προσωπική του δέσμευση.

Θα μπορούσαμε να ξεμπερδεύουμε με πρόχειρα και σύντομα κείμενα (όπως, για παράδειγμα, τα καθιερωμένα σε ορισμένες εφημερίδες, όπου είναι σαφές πως ο κρίνων έχει διαβάσει τις πρώτες δέκα και τις τελευταίες δέκα σελίδες) και να παίρνουμε συχνότερα και απείρως περισσότερα βιβλία. Θα μπορούσαμε να περνάμε και να παίρνουμε οτιδήποτε, όπως τόσοι εκδοτικοί οίκοι πρότειναν, και να φτιάξουμε την μεγαλύτερη βιβλιοθήκη, όνειρο κάθε αναγνώστη. Αλλά όχι, η προσωπική μας ηθική παρέμεινε αντίθετη στην εκμετάλλευση της καλοσύνης των άλλων, στην μείωση της ποιότητας, στην ακύρωση της συμφωνίας.

Όσον αφορά την τεχνητή διάκριση περί παλαιών και νέων εκδόσεων, οι επιλογές του Πανδοχείου αρκούν από μόνες τους ως θερμή απάντηση κατά οιασδήποτε ανάλογης διάκρισης: όχι απλώς μας αφορούν όλες οι εκδόσεις, ανεξαρτήτως χρόνου κυκλοφορίας, αλλά και πεισματικά αφιερώνουμε εκτενείς αναρτήσεις σε βιβλία περασμένων χρόνων. Ενδεικτικά αναφέρονται οι φετινές παρουσιάσεις βιβλίων του Ε. Αρανίτση (έκδ. του… 1982) του Χ.Κ. Ονέτι (έκδ. του… 1993), του Αλέξανδρου Κοσματόπουλου (εκδ. του …1999), του Y. Μάρκος (εκδ. 2003), του σχεδόν εξαντλημένου Κ. Αμπέ (εκδ. 2005), των Ο. Γιόνζον (2006), Σεπούλβεδα/Απαραΐν (2006), ενώ το 2012 και 2011 των Ε. Μοράντε (2004), Ν. Μανέα (2003), Χ.Λ. Λίμα (2002), Ο. Ρολέν (1999)   και άλλων πολλών. Συνεπώς το Πανδοχείο είναι εκτός εκδοτικής επικαιρότητας.

5. Οι συνεργαζόμενοι εκδοτικοί οίκοι

Oι εκδοτικοί οίκοι λοιπόν που αποδέχτηκαν την πρόταση – πρόσκληση και πρόσφεραν στο Πανδοχείο τις εκδόσεις που το ίδιο το Πανδοχείο επέλεξε και ζήτησε υπό τον όρο της παρουσίασής τους είναι, με απόλυτη αλφαβητική σειρά οι εξής:

Άγκυρα, Άγρα, Αίολος, Αιώρα, Αλεξάνδρεια, Αλήστου Μνήμης, Αλφειός, Αντιγόνη, Αντίποδες, Απόπειρα, Α/συνέχεια, Αρμός, Aσβός, Άσπρη Λέξη, Αστάρτη, Βασδέκης, Βιβλιόραμα, Γαβριηλίδης, Γκοβόστης, Διάπλους, Διαπολιτισμός, Δίαυλος, Διήγηση, Δώμα, Εκάτη, Εκδόσεις του 21ου, Εκδόσεις των ξένων, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Εκκρεμές, Ελληνικά Γράμματα, Ένεκεν, Εντευκτήριο, Εξάρχεια, Επίκεντρο, Έρμα, Εστία, Ευθύνη, Ζήτρος, Ηλίβατον, Ηριδανός, Θύραθεν, Ιανός, Ίνδικτος, Ίκαρος, Ιωλκός, Καλειδοσκόπιο, Καστανιώτης, Κέδρος, Κέλευθος, Κίχλη, Κόκκινη Κλωστή Δεμένη, Κονιδάρης, Κουκούτσι, Κουρσάλ, Κριτική, Κυριακίδης, ΚΨΜ, Λαγουδέρα, Λιβάνη, Μαγικό Κουτί, Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, Μάρτης, Μελάνι, Μεταίχμιο, Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις, Μιχ. Σιδέρη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, Μπαρτζουλιάνος, Νάρκισσος, Nεφέλη, Νησίδες, Νήσος, Νόβολι, Οδυσσέας, Ολκός, Οροπέδιο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Πανοπτικόν, Παπαδόπουλος, Παπαζήσης, Πάπυρος, Παράξενες Μέρες, Πατάκης, Περίπλους, Περισπωμένη, Πλέθρον, Πόλις, Πολύτροπον, Ποταμός, Τόπος, Ροδακιό, Ροές, Ροπή, Σμίλη, Σοκόλης, Στερέωμα, Στοχαστής, Σύγχρονοι Ορίζοντες, Οδός Πανός, Οκτώ, Οξύ, Το Πέρασμα, Τραυλός, Ύψιλον/βιβλία, Χατζηνικολή, Ψυχογιός, Ωκεανίδα, Anubis, Ars Nocturna, Angelus Novus, Athens Voice Books, Bell, Gemma, Gutenberg, Lector, Libro, Opera, Opportuna, S@mizdat, Scripta, Polaris, Printa, University Studio Press, Utopia, Zoobus. Το Πανδοχείο τους ευχαριστεί θερμά, ιδιωτικά και δημόσια.

Εκτόtodas-las-familias-felices-carlos-fuentes_MLA-O-91820818_820ς από τους προαναφερθέντες και, αποδεχθέντες και μη, εκδοτικούς οίκους, το Πανδοχείο έχει ήδη έρθει σε επαφή με κάποιους ακόμα αλλά δεν έχει λάβει απάντηση ή έχει λάβει αρνητική απάντηση ή δεν έχει κατορθώσει να επικοινωνήσει. Μπορεί επίσης και να μην γνωρίζει την ύπαρξη άλλων εκδοτικών οίκων. Συνεπώς οποιοσδήποτε εκδοτικός οίκος επιθυμεί σχετική συνεργασία (γνωστοποίηση των εκδόσεών του και επιλογή τίτλου ή τίτλων από το Πανδοχείο με τους παραπάνω όρους) μπορεί να έρθει σε επικοινωνία.

6. Περί λογοτεχικών κ.ά. περιοδικών

Τα λογοτεχνικά κ.ά. περιοδικά που επίσης πρόθυμα πρόσφεραν τεύχη τους όποτε τους ζητήθηκε είναι, με απόλυτη αλφαβητική σειρά, τα εξής: (δε)κατα, Διαβάζω, Εμβόλιμον, Ένεκεν, Εντευκτήριο, η Κιουρί@, Θέματα Λογοτεχνίας, Κ (Κριτική), Κλήδονας, Κοράλλι, Μανδραγόρας, Νέα Εστία, Νέα Ευθύνη, Νέα Συντέλεια, Νέο Πλανόδιον, Οροπέδιο, Πανδώρα, Πανοπτικόν, Πλανόδιον, Ποιητική, Πόρφυρας, Σκαντζόχοιρος, Στέπα, Το Δέντρο, Το έρμα, Φαρφουλάς, Φρέαρ, Fort Da, Humba!, Poetix. Το Πανδοχείο τα ευχαριστεί θερμά, ιδιωτικά και δημόσια.

Το Πανδοχείο είναι δυστυχώς ο μόνος ιστοχώρος, τόσο μεταξύ των ιστοσελίδων όσο και μεταξύ των ιστολογίων, που όλα αυτά τα χρόνια παρουσιάζει εκτενώς όλα αυτά τα λογοτεχνικά περιοδικά, δηλαδή όχι με αναπαραγωγή του δελτίου τύπου αλλά με προσεκτική ανάγνωση του περιεχομένου τους και παράθεση αντιπροσωπευτικών αποσπασμάτων. [Βλ. πλήρη κατάλογο των σχετικών παρουσιάσεων στην παράπλευρη στήλη.] Αν υπάρχει κάποια άλλη σχετική ιστοσελίδα ή ιστολόγιο που να συμπεριλαμβάνει τα πολύτιμα λογοτεχνικά περιοδικά μας στις αναγνώσεις και στις παρουσιάσεις τους, ας μας γνωστοποιηθεί, ώστε να μην αισθανόμαστε τόσο μόνοι.

7. Η προσφορά των βιβλίων

311D1AHB0YL._SL460_Η προσφορά των βιβλίων, συνεπώς, προφανώς και αυτονόητα είναι απόλυτα θεμιτή και απαραίτητη, ακριβώς όπως γίνεται άλλωστε με την κριτική αλλά και την σχετική δημοσιογραφία. Υπάρχουν όμως και γνώμες σύμφωνα με τις οποίες ο ερασιτέχνης ιστολόγος δεν δικαιούται να παίρνει με τον τρόπο αυτόν τα βιβλία γιατί έτσι δημιουργεί σχέση με τους εκδοτικούς οίκους. Κατά την άποψη του Πανδοχείου, πρόκειται για γνώμες  ενδεχομένως διαποτισμένες από ένα αίσθημα κατωτερότητας που διαχωρίζει το ζήτημα: το επιτρέπουν στους δημοσιογράφους (εκτός αν αφελώς πιστεύεται πως εκείνοι πηγαίνουν και αγοράζουν τα βιβλία που παρουσιάζουν) και το θεωρούν ανήθικη διαπλοκή στους ιστολόγους ή γενικώς «ερασιτέχνες του σπορ», οι οποίοι οφείλουν να αγοράζουν τα βιβλία ή να κυνηγούν τις προσφορές από τα καλάθια. Συνεπώς, – προσπαθώ να ακολουθήσω το νήμα της παρα-λογικής τους – αν έχεις χρήματα να αγοράσεις, μόνο πέντε βιβλία τον χρόνο -, ε ας παρουσιάσεις μόνο αυτά, ώστε να παραμείνεις αγνός και καθαρός «ερασιτέχνης». Πρόκειται φυσικά για μια κωμικοτραγική άποψη η οποία συν τοις άλλοις υποτιμά τους ιδίους αλλά και όλους τους αναγνώστες, καθιστώντας τους ανίκανους να αντιληφθούν πότε ένα κείμενο αποτελεί προϊόν δημοσίων σχέσεων και πότε κάτι άλλο.

8. Η αυθαίρετη σύνδεση της προσφοράς των βιβλίων με την υποχρέωση παρουσίασής τους

Όσον αφορά λοιπόν εκείνους που δηλώνουν έκπληκτοι, σοκαρισμένοι ή τεθλιμμένοι με το γεγονός ότι ένα ιστολόγιο/ιστοσελίδα λαμβάνει βιβλία από εκδοτικούς οίκους, και αντί αυτού θα μας προτιμούσαν εισοδηματίες που μόνο αγοράζουν τα δεκάδες βιβλία που παρουσιάζουν, ας μάθουν αυτό που θα έπρεπε να έχουν ήδη διαβάσει, πως ούτε το Πανδοχείο ούτε και τα 4-5 τακτικά βιβλιοφιλικά ιστολόγια που όλοι γνωρίζουμε δεν έχουν αποκρύψει πως κάνουν ακριβώς το ίδιο και το έχουν δηλώσει και δημόσια, μέσα από τις σελίδες τους. Λαμβάνουν, δηλαδή, βιβλία από τους εκδοτικούς οίκους, ορίζοντας ο καθένας το ποσοστό των βιβλίων που ο ίδιος επιλέγει κι εκείνο που αφήνει στην διακριτική ευχέρεια των εκδοτικών οίκων. Το ποσοστό αυτό στην περίπτωση του Πανδοχείου είναι, το ξαναδηλώνουμε, αφορά αποκλειστικά βιβλία δικής μας επιλογής.

Όμως: τόσο το Πανδοχείο όσο και τα μείζονα βιβλιοφιλικά ιστολόγια δεν υποχρεούνται να παρουσιάσουν τα βιβλία που λαμβάνουν. Αυτό αποτελεί, άλλωστε, συνήθη δημοσιογραφική και βιβλιοκριτική πρακτική ιδίως για όσους από εμάς γαλουχηθήκαμε μέσα στα εραστιτεχνικά φανζίνς και τα αυτοσχέδια περιοδικά: γράφεις μόνο για εκείνα που επιλέγεις ο ίδιος, και, ευρύτερα, για όσα σε ενθουσιάζουν. Συνεπώς η σύνδεση «λαμβάνω βιβλία άρα υποχρεώνομαι να γράψω γι’ αυτά» είναι παιδαριώδης, αν όχι βλακώδης.

25737Καθώς δεν γνωρίζουμε την ειδικότερη πρακτική των άλλων ιστολόγων, παρουσιάζουμε μόνο την περίπτωση του Πανδοχείου, που εδώ έχει μια παραλλαγή: ακριβώς επειδή εμείς ορίζουμε τα βιβλία που λαμβάνουμε, θεωρούμε πως έχουμε ηθική υποχρέωση, σε περίπτωση που μας ενδιαφέρουν και πρόκειται πράγματι να γράψουμε γι’ αυτά, πρώτα να γράψουμε γι’ αυτά, και μετά να πάρουμε κάποια άλλα.

Αυτό δεν σημαίνει όμως πως δεν έχει συμβεί πολλές φορές και το αντίθετο. Είναι μακρύς και ο κατάλογος των εκδόσεων που ζητήσαμε και πήραμε αλλά ουδέποτε παρουσιάσαμε, είτε επειδή δεν μας «βγήκε» το κείμενο είτε επειδή δεν προχώρησε η ανάγνωση του βιβλίου. Συγκριτικά, βέβαια, αυτές οι περιπτώσεις είναι πολύ λιγότερες.

Σε κάθε περίπτωση όμως, επαναλαμβάνουμε, αποτελεί προσωπική ηθική επιλογή, να μην σωρεύουμε βιβλία την αναγνωσιμότητα της ιστοσελίδας μας αλλά να τηρούμε μια αργή πλην απολαυστική σειρά στις προσφορές, στις αναγνώσεις μας και στις παρουσιάσεις μας.

9. Το Αίθριο του Πανδοχείου…

Το Πανδοχείο έχει καθιερώσει τη στήλη Αίθριο όπου συγγραφείς, μεταφραστές και έτεροι εργάτες των λέξεων καλούνται να απαντήσουν σε τυποποιημένες ερωτήσεις όσον αφορά το έργο τους, την συγγραφή, την ανάγνωση, την γενικότερη σχέση τους με την γραφή. Μέχρι σήμερα έχουν αποδεχτεί την πρόσκληση 140 [177 στις 16.4.2017] λογοτέχνες και μεταφραστές. Η επικοινωνία με ακόμα περισσότερους είναι σαφώς χρονοβόρα, συνεπώς αν κάποιος ενδιαφέρεται μπορεί να προτείνει την σχετική συμμετοχή.΄Η πρόταση απευθύνεται τόσο σε συγγραφείς όσο και μεταφραστές και φυσικά και σε εκδότες, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι το έργο τους είναι εντός των ενδιαφερόντων του Πανδοχείου.

Το Αίθριο δεν καθιερώθηκε μόνο λόγω της επιθυμίας να συνομιλήσουμε με τους συγγραφείς που διαβάζουμε ή μας φαίνονται ενδιαφέροντες αλλά και από την επιθυμία να καλυφθεί ένα μεγάλο μέρος πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων που προτείνουν το έργο τους, χωρίς να χρειαστεί να περιμένουν κάποια πρόσκληση ή παρουσίαση από τον καθιερωμένο Τύπο. Άλλωστε δεν είναι λίγες οι φορές που οι ίδιες οι απαντήσεις τους ώθησαν κι εμάς τους ίδιους στην ανάγνωση των βιβλίων τους.

10. … και οι Έλληνες συγγραφείς και γραφείς

Το Πανδοχείο μέχρι τώρα δεχόταν με χαρά από συγγραφείς κάποιο βιβλίο που έχουν εκδώσει, τόσο για το ενδεχόμενο της «παρουσίασής» του, όσο και για χρήση του σε μελέτες που ετοιμάζονται όσον αφορά ειδικότερες θεματικές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Όπως τόνιζε πάντα, για κανένα από τα παραπάνω δεν μπορούσε να δεσμευτεί, συνεπώς αρνηθήκαμε κάθε αποδοχή ενός βιβλίου υπό τον όρο της παρουσίασής του.

Στην πράξη όμως αυτή η ξεκάθαρη συμφωνία και η συχνή μας άρνηση ή louissepulvedapatagoniaexpress1και καθυστέρηση να δημοσιεύσουμε για βιβλίο ορισμένων συγγραφέων τους οδήγησε σε επιθετικές, αρνητικές και κάποτε και ανήθικες συμπεριφορές. Επίσης κατά την διάρκεια της «αναμονής της παρουσίασης» δεν είναι λίγοι οι συγγραφείς που επανέρχονται με ερωτήσεις περί αυτής: αν διαβάσαμε το βιβλίο, αν και πότε θα δημοσιεύσουμε, γιατί καθυστερούμε. Έχουμε ήδη, δυστυχώς, στη διάθεσή μας μια διόλου μικρή συλλογή περιστατικών όπου ακόμα και δια ζώσης, συγγραφείς που εξέφρασαν με παράπονο, ειρωνεία ή επιθετικότητα, το γεγονός ότι τους ξεχάσαμε, τους υποτιμούμε, τους κοροϊδεύουμε και άλλα παρεμφερή. Η σχετική ενέργεια δημιουργεί αρνητική εικόνα για το πρόσωπο του συγγραφέα (καθώς ο ίδιος ακυρώνει την εικόνα που με την επιμονή του επιθυμεί να καλλιεργήσει) αλλά πολύ περισσότερο οδηγεί, ασυναίσθητα και συνειδητά, στην διάρρηξη της αναγνωστικής σχέσης με το έργο τους, στον εμποτισμό της με το δηλητήριο της πίεσης.

Μεγάλο μέρος της παραπάνω συμπεριφοράς σχετίζεται και με μια καθιερωμένη πρακτική, σύμφωνα με την οποία ορισμένες δεκάδες γραφέων και συγγραφέων έχουν συμφωνήσει να εκθειάζει ο ένας την γραφή του άλλου και όλοι μαζί να ευλογούν τα γένια τους. Υποθέτω είναι μια έξυπνη πρακτική ειδικά σε καιρούς όπου κάθε βιβλίο επείγεται να διαφημιστεί από τους ίδιους τους δημιουργούς, για τους γνωστούς λόγους. Συνεπώς εδώ όποιος αμφισβητήσει έναν εκ της εκάστοτε δεκάδες, έχει να αντιμετωπίσει και όλους τους υπόλοιπους.

11. Αλλαγή πλεύσης

Προφανώς, για τους γραφείς που μας διαμαρτύρονται με όλους αυτούς τους τρόπους, ο λόγος του Πανδοχείου κρίνεται απαραίτητος και επιθυμητός. Επειδή όμως το Πανδοχείο δεν επιθυμεί να αποτελέσει μέρος όλης αυτής της αλληλοεκθείασης, όπως και δεν επιθυμεί να αποτελεί παράγοντα κριτικής και απαραίτητο τόπο από τον οποίον οφείλουν απαραίτητα να περάσουν όλες οι σύγχρονες ελληνικές κυκλοφορίες, και για να αποφύγουμε στο μέλλον αντίστοιχες θλιβερές συμπεριφορές, σταματάμε οριστικά τις παρουσιάσεις βιβλίων από ζώντες έλληνες λογοτέχνες, αφού βέβαια πρώτα ολοκληρώσουμε την παρουσίαση των βιβλίων εκείνων που εμείς οι ίδιοι ζητήσαμε για τον συγκεκριμένο λόγο. Φυσικά το παραπάνω δεν περιορίζεται μόνο στους διαμαρτυρόμενους συγγραφείς αλλά και σε όλους, ορθόδοξους και ετερόδοξους, για λόγους ενιαίας εφαρμογής της σχετικής πράξης. Εννοείται βέβαια πως το Αίθριο του Πανδοχείου θα συνεχίσει να φιλοξενεί τον διάλογο με τους νεοέλληνες συγγραφείς.

12. Διαφημίσεις

Εδώ και λίγοbookcoverPaulBowles-TheShelteringSkyυς μήνες η wordpress τοποθετεί μικρές διαφημίσεις κάτω από κάθε ανάρτηση. Η αλματώδης αύξηση των στατιστικών οδηγεί, σύμφωνα με τους ίδιους, στην χρησιμοποίηση του χώρου για σχετικές, κόσμιες όπως αναφέρουν, διαφημίσεις. Η χρήση του χώρου της wordpress και η τεχνική υποστήριξη όποτε ζητηθεί (έστω και με καθυστέρηση λίγων ημερών) σύμφωνα με την «υπογραφόμενη» σύμβαση, δικαιολογούν την σχετική κίνηση. Είναι ανεπιθύμητο, αλλά είναι ο όρος της συμφωνίας. Εννοείται ότι οι διαφημίσεις αυτές δεν αποφέρουν κανένα οικονομικό όφελος στο ιστολόγιο.   Η ακριβής διατύπωση της WordPress έχει ως εξής: The site is one of the free sites hosted on WordPress.com, and we are running ads to cover the costs of operating the site for the user. We run these types of ads sparingly in an attempt to interfere as little as possible with the experience of reading a site and for logged in users we don’t show ads at all.

Η άλλη λύση είναι να φορτωθεί το Πανδοχείο σε άλλη ιστοσελίδα, διακόπτοντας την σύμβαση με την wordpress – σε αυτή την περίπτωση το ίδιο το Πανδοχείο θα κρίνει αν, πόσες και τι είδους διαφημίσεις θα περιλαμβάνει, για ίδιο όφελος. Και πάλι, δεν επιθυμείται ο λιγοστός ωφέλιμος χρόνος να ξοδευτεί στην εκμάθηση ενός ακόμα τεχνολογικού συστήματος.

13. Εκδηλώσεις

Τέλος, ευχαριστούμε θερμά για όλες τις προτάσεις συμμετοχής ως ακροατές αλλά και ως παρουσιαστές σε εκδηλώσεις παρουσίασης βιβλίων, αλλά για ποικίλους προσωπικούς λόγους που κυμαίνονται από τη διαχείριση του ελάχιστου χρόνου μας μέχρι τον κορεσμό από παρόμοιες εκδηλώσεις και την διαφορετική κατανομή της προσωπικής μας ζωής απέχουμε από όλες αυτές τις εκδηλώσεις.

Σημ.: Στις εικόνες: κάποια από τα βιβλία που δεν μας χάρισαν απλώς μια άξια ζωή αλλά και που μας ενίσχυσαν την έντονη επιθυμία να μοιραστούμε την ηδονή τους.  Το πρώτο, τα Χαμένα Κορμιά, ήταν το τελευταίο βιβλίο που διαβάστηκε πριν την έναρξη του Πανδοχείου. Και δεν παρουσιάστηκε, δυστυχώς, γιατί δεν είχε γεμίσει με τις απαραίτητες για κάθε ανάρτηση μολυβένιες σημειώσεις στις σελίδες του.

Προς τους αναγνώστες του Πανδοχείου, εκφρασθέντες και μη: ευχαριστούμε θερμά που μας διαβάζετε.

11
Ιαν.
14

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 140. Γρηγόρης Αζαριάδης

Gr Azariadis_200pxΠερί γραφής

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα των δυο βιβλίων σας;

«ΠΑΛΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ»

Το μυθιστόρημα βασίζεται στην αληθινότατη ιστορία της οκτάμηνης αποχής των σπουδαστών του Αμερικάνικου Κολλεγίου (Deree College Downtown Campus στον πύργο Αμπελοκήπων) από τα μαθήματα, τα πρώτα χρόνια μετά την πτώση της χούντας. Η πρωτοφανής ενέργεια (γιά τον συγκεκριμένο χώρο εκκόλαψης μελλοντικών στελεχών πολυεθνικών) με απώτερο μάλιστα στόχο …την αυτοδιαχείρηση του ιδρύματος, θάβεται στην σιωπή κομμάτων, οργανώσεων και Τύπου της εποχής, με εξαίρεση το «Panderma» του Λ.Χρηστάκη. Ο λόγος είναι βέβαια ότι πίσω από τις διαδικασίες υπάρχει μιά μικρή ομάδα ατόμων προσκείμενων θεωρητικα σε αντιεξουσιαστικές ιδέες. Επάνω σ’αυτή την βάση χτίζεται η μυθοπλασία των «Παλιών λογαριασμών».

Τέσσερις φίλοι, μέλη της προαναφερόμενης ομάδας, συν τω χρόνω μεταλλάσσονται σε επιτυχημένους επιχειρηματίες και συσσωρεύουν πλούτο και εξουσία, χρησιμοποιώντας ακριβώς τα ίδια μέσα, που στην διάρκεια της σπουδαστικής εξέγερσης κατήγγελαν και στόχευαν να ανατρέψουν μεσα από βίαιες επαναστατικές πρακτικές. Έχοντας ανελιχθεί πλέον στα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα, αποτελούν εκλεκτούς εκπροσώπους της διαφθοράς και διαπλοκής. Απέναντι τους όμως βρίσκεται ένας παλιός φίλος από το παρελθόν, που παρέμεινε πιστός στις αρχές της ομάδας. Ο εκδικητής τιμωρός τους έχει δικάσει και καταδικάσει στο μοναχικό του δικαστήριο κι αναλαμβάνει να εκτελέσει την ποινή, αποδίδοντας μιά ιδιότυπη προσωπική δικαιοσύνη.

b183297Μόλις ξεκινάει η σειρά των δολοφονιών των λαμπρών πολιτών της πρωτεύουσας, ο ταξίαρχος Βεργίνης αναθέτει την υπόθεση στον υπαστυνόμο Μίραλη και την ομάδα του. Ο Μίραλης είναι ένας εξαιρετικά ευφυής αστυνομικός με αρκετά ευάλωτη ψυχοσύνθεση. Κατατρύχεται από περίεργες παραισθήσεις και φλερτάρει επικίνδυνα με διαταραχές πολλαπλής προσωπικότητας. Στη πορεία των ερευνών της ομάδας, αντιμετωπίζουν κλειστά μονοπάτια και διαγράφουν ομόκεντρους κύκλους λόγω της έλλειψης συγκεκριμένων στοιχείων. Σ’εκείνο το σημείο, ο Βεργίνης τον παραπέμπει στον «μαύρο βαρώνο». ‘Ενα προικισμένο βετεράνο αστυνομικό, που τα ίχνη του στο Σώμα χάνονται …κάτω από αμφιλεγόμενες συνθήκες.

Οι συζητήσεις του Μίραλη με τον μαύρο βαρώνο αποτελούν μέρος ενός mind game, όπου διαγράφεται καθαρά η προσπάθεια χειραγώγησης του βετεράνου αστυνομικού και επηρεασμού του τρόπου θεώρησης των γεγονότων από την πλευρά του Μίραλη.

Οι σχέσεις και οι ρόλοι θύματος – θύτη, διώκτη – διωκόμενου γίνονται ολοένα και πιό δυσδιάκριτοι (όπως αναφέρει χαρακτηριστικά κι ο Μανσέττ). Το ίδιο και τα σύνορα της φαντασίας με την πραγματικότητα.

Και οι εξελίξεις ακολουθούν απογειώνοντας την πλοκή με κινηματογραφικό τρόπο, μέσα από συνεχείς ανατροπές.

b192684«Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΙΝΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ»

Η μεγάλη ντίβα του θεάτρου Μαρίνα Φιλίππου πάσχει από ανίατη ασθένεια και ετοιμάζει με όση ενέργεια της απομένει το κύκνειο άσμα της. Την παράσταση των «Τρωάδων» στην Επίδαυρο.

Παράλληλα, κάποιοι επιφανείς Αθηναίοι, που απασχολούν συχνά τα ΜΜΕ λόγω της δημόσιας εικόνας τους, δολοφονούνται κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες.

Η ομάδα της αστυνόμου Τρύπη, του Τμήματος Εγκλημάτων κατά ζωής, υπό την καθοδήγηση του ιερού τοτέμ του  Σώματος Βεργίνη, αναλαμβάνει την εξιχνίαση των εγκλημάτων. Στην πορεία των ερευνών, η Τρύπη έχοντας να αντιμετωπίσει το διαζύγιο της και την φροντίδα της εξάχρονης κόρης της, πρέπει ταυτόχρονα  να βουτήξει στα δαιδαλώδη μονοπάτια της διαφθοράς και της διαπλοκής, που λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία συνδέοντας τα θύματα των δολοφονιών. Κι ακόμη περισσότερο να διερευνήσει ενδελεχώς τα πιθανά προσωπικά κίνητρα, που κρύβονται πίσω από αυτές τις δολοφονίες.

Η μεγάλη ικανότητα οργάνωσης από την πλευρά του δολοφόνου οδηγεί στην ανυπαρξία στοιχείων και η έρευνα προχωράει με αργά βήματα. Μέχρι να βρεθεί το πρώτο αξιοποιήσιμο στοιχείο και οι εξελίξεις να  ακολουθήσουν με την μορφή χιονοστιβάδας.

Πότdashiellhammett-272x300ε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν;

Το πρώτο μυθιστόρημα μου «Παλιοί λογαριασμοί» πρωτογράφηκε στα 1977-79, στην διάρκεια της στρατιωτικής μου θητείας στο Πεντάγωνο. Συγκεκριμένα, στον ελεύθερο χρόνο μου μεταξύ σκοπιάς, αγγαρείας και υπηρεσίας γραφείου και πάνω σε μια φορητή μικρή γραφομηχανή Brother.  Όταν έμεινα άνεργος, στα 2010, το τράβηξα από το συρτάρι και το διπλοχτένισα.

Το δεύτερο μυθιστόρημα «Η τελευταία παράσταση της Μαρίνας Φιλίππου» γράφηκε υπό μάλλον φυσιολογικότερες συνθήκες. Στην τραπεζαρία του σπιτιού μου και πάνω σε μια ιδέα που είχα πριν καν την ολοκλήρωση των «Παλιών λογαριασμών».

Γιατί επιλέξατε το είδος του αστυνομικού / νουάρ μυθιστορήματος;

Επέλεξα το αστυνομικό μυθιστόρημα και πιο συγκεκριμένα το νέο πολάρ λόγω της δυνατότητας που προσφέρει για ρεαλιστική περιγραφή των κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν την δεδομένη στιγμή και του πλαισίου που κινούνται οι ήρωες του μυθιστορήματος. Κατ’ αυτή την έννοια, ο συγγραφέας μπορεί να ασκήσει κοινωνική κριτική είτε απλώς περιγράφοντας την διαφθορά και την διαπλοκή, που μαστίζουν την κοινωνία μας είτε, αν προχωρήσει ακόμη περισσότερο, να τοποθετηθεί ανοιχτά και να την καταγγείλει.

Raymond ChandlerΈχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Μπορεί να μου έρθει κάποια σκέψη σε οποιοδήποτε χώρο, οπότε θα την καταγράψω για χρήση στο μυθιστόρημα. Αλλά, κατά 99% γράφω στην τραπεζαρία του σπιτιού μου. Όχι αποκλεισμένος σ’ ένα γραφείο, αλλά στον χώρο όπου κινείται όλη η οικογένεια.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

Δύσκολο! Κάθε ήρωας των βιβλίων μου είναι σύνθεση δύο ή και τριών διαφορετικών προσώπων. Και αντίστροφα κάθε πραγματικό πρόσωπο που με εμπνέει μπορεί να δώσει χαρακτηριστικά του σε δυο ή και τρείς ήρωες του βιβλίου. Αυτό θεωρώ ότι τους κάνει πιο σύνθετους και ενδιαφέροντες.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Philip Kerr_Credit_C_2011_Phil_Wilkinson_-_The_ScotsmanΠολύ απλός και καθόλου μυστηριώδης ! Κάθομαι μπροστά στο λάπτοπ και αυτόματα μια μαύρη αράχνη υφαίνει ένα αραχνοΰφαντο πέπλο, που με τυλίγει και με απομονώνει από τον περιβάλλοντα χώρο. Εκείνη την στιγμή δεν υπάρχει τίποτε άλλο πέρα απο τον συγγραφέα και το μυθιστόρημα. Μ’ ένα μαγικό τρόπο, όλες οι ιδέες που αρχικά φαίνονται να παλεύουν για λίγο χώρο στο μυαλό σου, αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν και να μπαίνουν σε μια σειρά.

Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

MVMontalbanΑν θεωρήσουμε τελετουργία τον καφέ, το τσιγάρο, κάποιο κέικ … τότε ναι. Άντε κι ένα  παλιό κιτρινισμένο λαμπαντέρ. Οι ήχοι από το περιβάλλον δεν με αποσπούν, μιας κι είμαι τύπος που συγκεντρώνεται εύκολα σε αυτό που κάνει. Η μουσική … ναι. Αρκετές φορές ακούω. Μυθικό ροκ από Pink Floyd, Doors, Barkleys Harvest, Jethro Tull κι άλλους παρόμοιους μέχρι και σύγχρονο Ελληνικό τύπου Άσιμου, Παπάζογλου, Μάλαμα, Πορτοκάλογλου. Ίσως ανάμεσα παρεισφρήσει και κάποιος Μπρέγκοβιτς.

Ποιες είναι οι σπουδές σας και πώς βιοπορίζεστε; Διαπιστώνετε κάποια εμφανή απορρόφηση των σπουδών και της εργασίας σας στη γραφή σας (π.χ στην θεματολογία ή τον τρόπο προσέγγισης);

Μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, που διακόπηκε στα 1972 (υπό …μάλλον αντίξοες συνθήκες) συνέχισα τις σπουδές μου στο Deree College, όπου πήρα ένα πτυχίο στο μάρκετινγκ. Εργάστηκα σαν στέλεχος πωλήσεων / μάρκετινγκ σε πολυεθνικές και Ελληνικές εταιρείες. Έμεινα άνεργος στα 60 μου χρόνια. Σίγουρα, οι εμπειρίες που αποκομίζεις από την επαγγελματική σου καριέρα επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης σου. Έστω και … στην αντίθετη κατεύθυνση, όταν μιλάμε για άτομα με ισχυρή αντιεξουσιαστική προδιάθεση.

Reverting to type - Jean-Patrick Manchette, 1967-Γράψατε ποτέ ποίηση – κι αν όχι, για ποιο λόγο;

Δεν έγραψα ποίηση ποτέ. Θεωρώ πως δύσκολα την καταλαβαίνω και θα ήταν αδύνατο να γράψω.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;  

Θα σκεφτόμουνα να γράψω για τον Ντ. Χάμμετ ή τον Ρ. Τσάντλερ … και τελικά θα κατέληγα να γράψω για τον Μανσέττ. Χωρίς δεύτερη κουβέντα.

Τι γράφετε τώρα; 

J.E.Τώρα ασχολούμαι με το στήσιμο του τρίτου βιβλίου μου. Αφήνω, προς στιγμήν στην άκρη το νέο πολάρ και την κριτική αναφορά στην διαφθορά και την διαπλοκή και δοκιμάζω ένα μυθιστόρημα με καθαρά αστυνομική πλοκή. Δολοφόνος, σειρά εγκλημάτων, αστυνομική ομάδα που ερευνά … και τα συναφή.

Περί ανάγνωσης

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Είμαι φανατικός των αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ξεκινάω λοιπόν από Χάμεττ και Τσάντλερ. Περνάω από Τζ. Ελλρόυ. Μανσέττ και Υζζό. Φίλιπ Κερρ. Τζων Λε Καρρέ, μια εξόχως ιδιάζουσα μορφή. Από την εμπορικότατη και μοδάτη Σκανδιναβική σχολή θα περιοριστώ στους παλιότερους … και λακωνικούς Σιέβαλ-Βαλέε και στον Χ. Μανκέλ. Και φυσικά στη δική μας μεσογειακή σχολή Μονταλμπάν, Καμιλιέρι, τον δικό μας Π. Μάρκαρη. Τον πατριάρχη Γ. Μαρή. Και στους πολύ αξιόλογους σύγχρονους  Έλληνες, Σ. Γκάκα, Α. Αποστολίδη, Φ. Φιλίππου και Γ. Ράγκο.

Henning MankellΑγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

«Η πριγκίπισσα του αίματος» του Μανσέττ, «Η τριλογία του Βερολίνου» του Φ. Κερρ, «Ο μεγάλος αποχαιρετισμός» και το «Αντίο γλυκειά μου» του Τσάντλερ, «Η τριλογία της Μασσαλίας» του Υζζό, «Η μαύρη ντάλια» του Ελλρόυ και πολλά άλλα.

Οι αστυνομικοί συγγραφείς που προανέφερα. Μάρκαρης, Αποστολίδης, Γκάκας, Ράγκος.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Θα ψήφιζα Φίλιπ Μάρλοου και πρώτο επιλαχόντα τον εξαιρετικό Κούρτ Βαλλάντερ.

John Le Carre-Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Αυτό τον καιρό προσπαθώ να αποτοξινωθώ λόγω της προετοιμασίας του τρίτου μου βιβλίου. Πάντως, επειδή είμαι εξαρτημένος από το αστυνομικό, διαβάζω την «Μοιραία Πράγα» του Φ.Κερρ και τους «Απόλυτους φίλους» του Λε Καρρέ.

Διαβάζετε λογοτεχνικές παρουσιάσεις και κριτικές; Έντυπες ή ηλεκτρονικές; Κάποια ιδιαίτερη προτίμηση στις μεν ή (και) στις δε;

Φυσικά και παρακολουθώ τις παρουσιάσεις και τις κριτικές των νέων βιβλίων. Και στις εφημερίδες και στο διαδίκτυο. Από την μικρή μου πείρα, νοιώθω πολύ περίεργα έως και αρκούντως δυσάρεστα ότι για να παρουσιαστεί κάποιο βιβλίο από τις εφημερίδες, όχι μόνο ευρείας κυκλοφορίας αλλά παραδόξως και από τα free press αυτοαποκαλούμενα έντυπα, θα πρέπει ο συγγραφέας όχι μόνο να γράφει καλά, αλλά κατά πρώτο λόγο να έχει καλές δημόσιες σχέσεις (διάβαζε πιο σωστά «ανήκω κι εγώ στο κύκλωμα, παιδιά»). Αντίθετα, τα πολύ ενδιαφέροντα κι ενεργά blogs, όπως τα Librofilo, Βιβλιοκαφέ, Πανδοχείο, Ναυτίλος, Book press και αρκετά ακόμη που μπαίνω και διαβάζω, δίνουν την δυνατότητα και σε πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς να παρουσιάσουν την δουλειά τους με σαφή αξιολογικά κριτήρια. Και είναι άξιοι συγχαρητηρίων γι’ αυτό που κάνουν.

izzoΘα μας γράψετε κάποια ανάγνωση σε αστικό ή υπεραστικό μεταφορικό μέσο που θυμάστε ιδιαίτερα;  [μέσο – διαδρομή – βιβλίο – λόγος μνήμης]

Διαδρομή μετρό Μοναστηράκι – Εθνική Άμυνα. Βιβλίο «Το κορίτσι με το τατουάζ» του Στινγκ Λάρσον, όταν πρωτοκυκλοφόρησε και πριν ακόμη γίνει μοδάτο στην Ελλάδα. Ο λόγος; Όρθια επάνω μου μια σέξυ τριαντάρα έχοντας δει προφανώς τον τίτλο του βιβλίου, χαμογελάει πονηρά και ανοίγοντας λίγο την μπλούζα της μου αποκαλύπτει την αρχή τατουάζ πάνω από το αριστερό στήθος. Να’ ναι καλά η κυρία !

Περί αδιακρισίας

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

Πηγή έμπνευσης μου είναι ο Κλιντ Ίστγουντ, όπως αναφέρεται σαφώς και στο πρώτο μου βιβλίο. Και πολλές ταινίες του. «Σιωπηλός καβαλάρης», «Ασυγχώρητοι» και άλλα. Εξαιρετική ταινία που με εντυπωσίασε οι «Συνήθεις ύποπτοι». Και η «Μαύρη ντάλια».

2011_51381_96581Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι;

Οι εμπειρίες από το διαδίκτυο για κάποιον της γενιάς μου είναι γοητευτικές … και ταυτόχρονα επικίνδυνες για μη εξειδικευμένο γνώστη επικίνδυνες … Δεν ξέρεις ποτέ που μπορεί να σε οδηγήσουν!

Αν κάποιος σας χάριζε την αιώνια νιότη με αντίτιμο την απώλεια της συγγραφικής ή αναγνωστικής σας ιδιότητας, θα δεχόσασταν τη συναλλαγή;

Αυτά τα τρομερά διλήμματα πάντα στην αρχή μου φαίνονταν πολύ ελκυστικά, αλλά πολύ γρήγορα έχαναν την οποιαδήποτε γοητεία τους. Εξ άλλου η αιώνια νιότη ίσως τελικά αποδεικνυόταν βαρετή, ανιαρή. Αν όμως μιλάγαμε για μια μόνο ακόμη νιότη … μάλλον θα το συζητούσα σε πιο σοβαρή βάση!

Κάποια ερώτηση που θα θέλατε να σας κάνουμε μα σας απογοητεύσαμε; Απαντήστε την!

Νομίζω ότι το ερωτηματολόγιο ήταν ποAZARIADIS_GKM_123 _2000pxλύ περιεκτικό και οι προσωπικές ερωτήσεις το έκαναν πολύ πιο ενδιαφέρον. Το μόνο που θα είχα να παρατηρήσω είναι ότι θα πρέπει τα blogs που προαναφέρθηκαν να πάρουν περισσότερες πρωτοβουλίες παρουσιάζοντας νέους Έλληνες συγγραφείς (αστυνομικούς και άλλους). Και όχι μόνο συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά και διοργανώνοντας θεματικές βραδυές. Για παράδειγμα βραδυά νουάρ ή πολάρ ή καθαρού (χαρντ μπόιλντ) αστυνομικού. Πολλοί νέοι συγγραφείς θα ήθελαν να μετάσχουν σε τέτοιες δραστηριότητες και μπορούν να βοηθήσουν στην οργάνωση τους.

Στις εικόνες: Raymond Chandler, Dashiell Hammett, Philipp Kerr, Manuel Vasquez Montalban, John Le Carre, Jean Patrick Manchette, James Ellroy, Henning Mankell, John Le Carre, Jean Claude Izzo, Andrea Camilleri.

09
Ιαν.
14

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 139. Αποστόλης Αρτινός

AAΠερί γραφής

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα των δύο βιβλίων σας;

Φοβάμαι ότι θα χάσω το δρόμο ακόμη κι εγώ…

Πότε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν);

Ο Βίος ιδεόληπτος, το πρώτο μου βιβλίο, είναι μια συλλογή αφηγημάτων, οι πρώτες μου απόπειρες σ’ αυτό το είδος, κείμενα που σε μια επανέκδοση θα αναλάβουν και τις μεταβολές τους, αυτές που έχουν ήδη υποστεί στο σκληρό δίσκο του υπολογιστή μου. Το δεύτερο Τα γράμματα της Ντόρας είναι ένα μυθιστόρημα που βασίζεται σ’ ένα πραγματικό αρχείο  αλληλογραφίας, της δεκαετίας του 50, τα γράμματα μιας  ερωτευμένης γυναίκας, Αυτό βέβαια που διαβάζει ο αναγνώστης δεν είναι το αρχειακό υλικό, αλλά η λογοτεχνική του εκτροπή, η μετατόπιση του, ο εκτοπισμός και εντοπισμός του σε μια άλλη τοπική, σ’ ένα εντελώς άλλο πεδίο, σ’ αυτή τη σκηνή της λογοτεχνίας. Είχε μια πυρηνική αλήθεια ο λόγος της Ντόρας, την αλήθεια του άλλου, κι αυτό ήταν κάτι που με συνεπήρε απ’ τη πρώτη στιγμή.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Βίος ιδεόληπτοςΓράφω πάντα στο σπίτι. Εκεί όπου ελέγχω το περιβάλλον και τις οχλήσεις του. Έχω ένα πρόβλημα συγκέντρωσης, το παραμικρό μπορεί να με αποσπάσει.  Αλλά και για έναν ακόμη λόγο, πιο σημαντικό, επειδή το μεγαλύτερο μέρος του συγγραφικού μου έργου είναι θεωρητικό, ανεξαρτήτως του τι έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα, έχω ανάγκη και την υποδομή της βιβλιοθήκης μου.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

Όλοι οι ήρωες των βιβλίων μου είμαι εγώ. Δεν χρειάζεται έτσι να μ’ ακολουθήσει κανείς.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Γράφω αργά και πάντα σ’ ένα τετράδιο πρώτα που καταλήγει ένα μουτζουρωμένο   παλίμψηστο και από εκεί μετά τα περνάω στον υπολογιστή μου. Μια διαδικασία που δεν είναι όμως μια αδιάφορη, παθητική αντιγραφή γιατί εκεί κάνω αυτόματα και την πρώτη επεξεργασία του κειμένου μου. Πολλές φορές αυτό που γράφεται στην οθόνη δεν έχει καμία σχέση με το κείμενο που αντιγράφεται απ’ το τετράδιο.

ΕργάζεστΤα γράμματα της Ντόραςε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Όπως είπα και πιο πάνω έχω τεράστιο πρόβλημα συγκέντρωσης, όχι μουσική ούτε αναπνοή ζώντος δεν θέλω ν’ ακούω. Ιδανικό περιβάλλον εργασίας για μένα θα ήταν μια νεκρή ζώνη πολλών χιλιομέτρων. Αλλά και γενικότερα όμως δεν είμαι μουσικόφιλος, μπορώ άνετα να ζήσω και χωρίς μουσική.

Έχετε γράψει ποτέ ποίηση. Αν όχι, για ποιο λόγο;

Έχω γράψει, όπως όλοι. Αλλά δεν θεωρώ και τον εαυτό μου ποιητή. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν σέβομαι τα ποιήματα μου, ή ότι δεν αναγνωρίζω την ποιητική έδρα της καταγωγής τους.

maurice_blanchot_Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;  

Του Μωρίς Μπλανσώ. Ο χώρος της λογοτεχνίας, ήταν το βιβλίο που με σφράγισε και μου αποκάλυψε την εμπειρία της γραφής. Αλλά δεν είμαι όμως ο τύπος που θα κάτσει να κάνει τη μονογραφία ενός δημιουργού και μάλιστα τέτοιου βεληνεκούς. Αυτό απαιτεί μια ακαδημαϊκή συγκρότηση που εγώ ευτυχώς, δεν την έχω…

Τι γράφετε τώρα; 

Μόλις τέλειωσα δύο βιβλία μου. Το δεύτερο μυθιστόρημα μου, το Αγαπημένη μου Lyda, που βασίζεται κι αυτό, όπως και Τα γράμματα της Ντόρας, σ’ ένα πραγματικό αρχείο και μια συλλογή δοκιμίων αρχιτεκτονικής θεωρίας, με τον τίτλο Η ετεροτοπία της Καλύβας, που θα χει κυκλοφορήσει μέχρι το φθινόπωρο. Και ευρισκόμενος πάντα βέβαια υπό τις επιταγές των Λεξημάτων που ναι για μένα το διαρκές συγγραφικό μου project.

Pierre KlossowskiΠερί ανάγνωσης

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Υπάρχει μια ιερή ή ανίερη τριάδα, μέσα στον 20ο αιώνα, στην οποία συχνά καταφεύγω και αναφέρομαι: ο Μωρίς Μπλανσώ, ο Ζορζ Μπατάιγ και ο Πιέρ Κλοσόβσκι. Το έργο τους δεν δοκίμασε απλώς την εμπειρία της γραφής αλλά και τα όρια της κατανόησής της, μαζί κι αυτά της δικής μου.

Αγαπημένα σας παλαιότερα και σύγχρονα βιβλία.

bataille3Η Μαντάμ Εντουαρντά και η Ιστορία του ματιού του Μπατάιγ, Ο Θωμάς ο σκοτεινός και Ο τελευταίος άνθρωπος του Μπλανσώ, Οι Νόμοι της φιλοξενίας του Κλοσόβσκι, το Μίλησε Μνήμη του Ναμπόκοφ, Ο Σωσίας του Ντοστογιέφσκι, Το Κόκκινο και το Μαύρο του Σταντάλ, Η αισθηματική αγωγή του Φλομπέρ, το Τι γυρεύω εδώ του Τσάτουιν, η Ζυστίν του ντε Σαντ, Ο πεθαμένος και η ανάσταση του Πεντζίκη, τα έργα του Χειμωνά, αλλά βεβαίως και θεωρητικά κείμενα, κυρίως του 20ου αιώνα, όπως το έργο του Ντεριντά, του Μπωντριγιάρ, του Λακάν και που μερικά απ’ αυτά τα διαβάζω ευχαρίστως και ως μυθιστορήματα, τίτλοι ων ουκ έστι αριθμός που τείνουν  προς αυτό το ελευσόμενο βιβλίο για το οποίο μιλούσε κάπως μελαγχολικά ο Μπλανσώ. Αυτές οι λίστες δεν έχουν τέλος και γι αυτό νομίζω δεν έχουν και νόημα.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος έλληνας λογοτέχνης;

Δεν φηΠεντζίκηςμίζομαι για την ελληνομάθεια μου, αλλά ο Ν.Γ. Πεντζίκης, ο Γιώργος Χειμωνάς και ο Δημήτρης Δημητριάδης, είναι μεγάλες στιγμές της αναγνωστικής μου εμπειρίας.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Η Ανιές της Αθανασίας του Κούντερα.

Αγαπημένο σας ελληνικό λογοτεχνικό περιοδικό, «ενεργό» ή μη; Κάποιες λέξεις για τον λόγο της προτίμησης;

Δεν μου αρέσουν ιδιαίτερα τα περιοδικά, αλλά θα ήθελα να αναφερθώ σ’ ένα καινούργιο περιοδικό, το a glimpse of, της συγγραφέως Δήμητρας Ιωάννου. Ένα περιοδικό για την πειραματική λογοτεχνία, μοναδικό δείγμα στον ελληνόγλωσσο χώρο.

braudrillardΤι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Τα ονόματα του Πατρός, του Ζακ Λακάν.

Διαβάζετε λογοτεχνικές παρουσιάσεις και κριτικές; Έντυπες ή ηλεκτρονικές; Κάποια ιδιαίτερη προτίμηση στις μεν ή (και) στις δε;

Παρουσιάσεις σπάνια. Κριτικές ποιος κάνει;

Περί αδιακρισίας

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

TarkovskyΕπιδράσεις απ’ αυτούς τους χώρους υπάρχουν αλλά δεν είναι εύκολα εντοπίσιμες μέσα σ’ ένα συγγραφικό έργο. Σίγουρα πάντως δεν μπορώ να τις εντοπίσω εγώ στο δικό μου, το όποιο αυτό… Αλλά οι ατάκες από το Θάνατο στη Χιροσίμα για παράδειγμα ή από την Κόκκινη έρημο του Αντονιόνι, ο μετεωρισμός τους, μου έχουν αποδώσει μια ατμόσφαιρα στην οποία και προστρέχω συχνά. Μ’ αρέσει επίσης πολύ ο αργός  χρόνος στον κινηματογράφο, όπως ας πούμε το έργο του Ταρκόφσκι, ή ο παλιός γιαπωνέζικος κινηματογράφος. Μια αργή δράση στα όρια της ακινησίας που όμως δεν ακινητεί. Το έργο τέχνης είναι μια καθηλωτική στιγμή μέσα στον χρόνο, μια παύση και όχι αυτή η υστερία της en direct απεικόνισης  που έχει καταλάβει τη σύγχρονη τέχνη.

Οι εμπειρίες σας από το διαδικτυώνεσθαι;

Το ίντερνετ μ’ έκανε άνθρωπο :)

Αν κάdeserto rossoποιος σας χάριζε την αιώνια νιότη με αντίτιμο την απώλεια της συγγραφικής ή αναγνωστικής σας ιδιότητας, θα δεχόσασταν τη συναλλαγή;

Θα τη δεχόμουν και με πιο ρεαλιστικές υποσχέσεις κι εδώ ο Νίτσε θα συμφωνούσε μαζί μου…

Στις εικόνες: Μaurice Blanchot, Pierre Klossowski, George Bataille, Γ.Π. Πεντζίκης, Jean Braudrillard, Andrei Tarkovsky, Deserto Rosso [Michelangelo Antonioni].

07
Ιαν.
14

Λουίς Σεπούλβεδα – Τελευταία νέα από το Νότο

 Το ε1υρετήριο των απωλειών και η παταγωνιώδης μνήμη

 Φωτογραφίες: Ντανιέλ Μορτζίνσκι

Όπως μερικά σπάνια βιβλία γεννιούνται πάνω στην συνύπαρξη των φίλων και στη συνομιλία της στιγμής, έτσι κι ετούτο γεννήθηκε ένα απόγευμα στο Παρίσι του 1996, με τον συγγραφέα και τον αργεντινό φωτογράφο συνεργάτη του Ντανιέλ Μορτζίνσκι (Μπουενος Άιρες, 1960) να μιλούν για την σχέση κειμένου και φωτογραφίας, που μέχρι τότε τους είχε συνταξιδέψει σε όλες τις κοσμικές γωνίες για ρεπορτάζ εφημερίδων και περιοδικών. Μόνο που η περιορισμένη έκταση χώρου στα έντυπα και η τρομαγμένη λογοκρισία ορισμένων εξ’ αυτών άφησε τους δυο κομπανιέρος με ανοιχτούς λογαριασμούς μπροστά στους ανοιχτούς ορίζοντες του Νότου. Έτσι μόνοι τους αυτή τη φορά αποφάσισαν να κυκλώσουν τα τρεισήμισι χιλιάδες χιλιόμετρα της νοτιότερης Λατινικής Αμερικής

Luis_SepulvedaΚαι πάλι όμως! Συγκέντρωσαν τις φωτογραφίες σε κόντακτ και όλα όσα έζησαν μετατράπηκαν σε θέμα συζήτησης με τους φίλους αλλά όχι σε βιβλίο – άλλωστε ο φωτογράφος επέμενε ότι τα βιβλία είναι κάτι ζώα παράξενα, απρόβλεπτα, κι ότι υπάρχουν ιστορίες που προτιμούν να τις αφηγείσαι με τη θαλπωρή ενός κρασιού, που τους αρέσει να κουρνιάζουν με χίλιους τρόπους στο στόμα του αφηγητή τους, ώσπου να φτάσει η στιγμή που αυτές και μόνο αυτές θ’ αποφασίσουν να γίνουν λέξεις στο χαρτί. Άλλωστε ο Σεπούλβεδα διαφοροποιεί τις επιθυμίες του από τις καθιερωμένες των ομότεχνών του: δεν επιθυμεί τα γραπτά του να αποτελούν μνήμη του συγγραφέα  αλλά μέρος της συλλογικής μνήμης, ένα κομμάτι του ελεύθερου αέρα που υπερασπίζονται οι άξιοι άνθρωποι.

Ήρθε τελικά η στιγμή2 να γραφούν και αυτές οι ιστορίες που λειτουργούσαν ως καταφύγιο για τον συγγραφέα, κάθε φορά που δεν αισθανόταν καλά, πόσο μάλλον κατά την τελική γραφή τους. Κάθε μια τους ασχολείται με κάτι οριστικά χαμένο, σαν παρμένο από το «ευρετήριο απωλειών» της εποχής, κατά την έκφραση του εκλεκτού του φίλου και επίσης συγγραφέα Οσβάλντο Σοριάνο, ή σαν ένα βιβλίο μεταθανάτιων ειδήσεων ή ένα μικρό μυθιστόρημα για εξαφανισμένες περιοχές.

Και το ταξίδι, αυτός «ο υπέροχος μηχανισμός ζωής που πάντα φέρνει κοντά τους ομοίους μας», ξεκινάει από την Παταγονία, τον τόπο για τον οποίο ο βρετανικός Τύπος παραληρούσε όχι για την εύθραυστη ομορφιά του αλλά για τις διαφαινόμενες οικονομικές ευκαιρίες, υπό την προϋπόθεση βέβαια τηN2ς «ανάγκης εξόντωσης των βαρβάρων». Γι’ αυτό και γέμισε με καταπατητές, διψασμένους για εδάφη που δεν έμελλε να αγαπήσουν ποτέ. Σήμερα οι επιζώντες τουέλτσε και μαπούτσε επέλεξαν να μη γίνουν άλλη μια τουριστική ατραξιόν και συνεχίζουν να ζουν στις Άνδεις, διατηρώντας την κουλτούρα τους, μια κουλτούρα αντίστασης και μνήμης – κι ας γνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι να γραφεί η ιστορία των νικημένων («Καθ’ οδόν»).

Το ευρετήριο των απωλειών παραμερίζεται κάθε φορά που ο συγγραφέας βρίσκεται με τους φίλους του, στις τελετουργικές βόλτες στα ζαχαροπλαστεία ή στο Edelweiss, όπου συναντά τον καυστικό σατιριστή Ενρίκε Πίντι και τον Σοριάνο, που μόλις έχει εκδώσει το μυθιστόρημα Η ώρα δίχως σκιά. Όποτε διαβάζουμε ή γράφουμε, συμφωνούν οι τρεις ομοτράπεζοι, πραγματώνουμε μια φυγή, την πιο αγνή και νόμιμη δραπέτευση. Όταν η κουβέντα πάει στον πόλεμο στις Μαλβίνες και τους νεκρούς φίλους, αναρωτιούνταιN3 τι να γραφτεί από τις ιστορίες που γεμάτες βρόμα και ατιμία βγαίνουν με βορβορυγμούς από τις διηγήσεις. Είναι όμως εκεί, λουφάζουν, κρύβονται, και περιμένουν τον συγγραφέα, όπως έλεγε και ο Κορτάσαρ – κι οι φίλοι οφείλουν να τις  γράψουν («Η καρδιά της μνήμης μου»).

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε μ’ αυτό; Ό,τι τολμούν να κάνουν κάποιοι από τους χαρακτήρες μας; Είναι σίγουρο πως αυτοί εκδικούνται για λογαριασμό μας και για λογαριασμό όλων όσοι μέσα τους κρατούν ακόμα την ιερή οργή των νικημένων, των προδομένων, στις φλέβες τους κυλάει μελάνι, κι ακριβώς γι’ αυτό είναι κόσμιοι. [σ. 42]

N1Ακόμα κι όταν το αυτοκίνητο χάνει τον προσανατολισμό του η παρέα δεν σταματάει, καθώς στην Παταγονία λένε πως η οπισθοδρόμηση είναι γρουσουζιά και η μοίρα είναι πάντα μπροστά. Ευτυχώς αγνωστικιστές, όπως τονίζουν οι δυο συνεργάτες, αναζητούν την εσωτερική γαλήνη που μόνο η δράση χαρίζει. Μια τέτοια «χαμένη» πορεία τους οδηγεί στο σπίτι μιας ευτυχισμένης γριούλας που φαίνεται να ζει «μόνη της», αλλά πόσο μόνη, απορεί, όταν έχει σκύλο, πρόβατα, φυτά και λουλούδια. Οι μαγευτικές ιστορίες της δόνια Ντέλια είναι γεμάτες με την απλούστερη ευτυχία, όπως τώρα που μοιράζεται τα γενέθλια των ενενήντα πέντε χρόνων της με δυο ταξιδιώτες, ή, όπως όταν οι καταπατητές ήρθαν και πετσόκοψαν τη γη, έφεραν και τον … Τεντ Τέρνερ με τον Σιλβέστερ Σταλόνε να αγοράσουν σε τιμή ευκαιρίας. Όμως η είδηση διαδόθηκε από πουλπερία σε πουλπερία και οι κινήσεις κάποιων αγωνιστών της ζωής απέτρεψαν την αγορά και ιδού τι συμβαίνει στην Παταγονία: η εύθραυστη «κυρά των θαυμάτων» νίκησε τον Ράμπο!

Patagonia-ExpressΟι ιστορίες είναι άξιες διήγησης, ανάγνωσης και διασποράς, είτε διαβάζουμε για τα παιδιά της Βιολέτα Πάρα και τον Ομάρ Τορίχος, τον παναμέζο στρατιωτικό και επαναστάτη που χρημάτισε Πρόεδρος της χώρας του για δεκατρία χρόνια μέχρι να δολοφονηθεί, είτε για την Ταξιαρχία Ραμόνα Πάρα (το εικαστικό και τοιχογραφικό «κίνημα» των μελών της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Χιλής) και το Μέτωπο Μανουέλ Ροδρίγκες (τη χιλιανή αντιστασιακή ομάδα που συγκροτήθηκε το 1983 για να πολεμήσει το καθεστώς Πινοτσέτ), τους ποιητές, ακτιβιστές και αγωνιστές, με όλες τις πολύτιμες πληροφορίες χάρη στο – όπως πάντα – πλήρες ευρετήριο του μεταφραστή, απαραίτητου συνταξιδιώτη μας και πρεσβευτή του καθάριου σεπουλβεδιανού κόσμου. Που όσο πικρός κι αν είναι, όπως στο τελευταίο ταξίδι του Παταγονία Εξπρές, άλλο τόσο γεμίζει φως τους αξιοπρεπείς και τους δίκαιους.

Εκδ. Opera, 2012, μετάφραση – σημειώσεις Αχιλλέας Κυριακίδης, σελ. 175, με ευρετήριο ελληνικών και εξελληνισμένων ονομάτων, τοπωνυμίων και τίτλων έργων και γλωσσάριο [Luis Sepulveda & Daniel Mordziski – Últimas noticias del Sur, 2011]

Πρώτη δημοσίευση: mic.gr, υπό τον τίτλο Παταγωνιώδεις Ήρωες.




Ιανουαρίου 2014
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Blog Stats

  • 1.018.100 hits

Αρχείο