Αρχείο για Οκτώβριος 2012



29
Οκτ.
12

Εντευκτήριο, τεύχος 96 (Ιανουάριος – Απρίλιος 2012)

Η ακόρεστη τραγική, όχι περιέργεια, μα επαφή με τη ζωή και με τα μεγάλα προβλήματα του καιρού μας είναι το κέντρο του εσωτερικού μου στρόβιλου. Κ’ επειδή είμαι “ελέφτερος άνθρωπος” μπορώ και διακρίνω πως κ’ οι πιο παράταιρες σήμερα προσπάθειες, από τον μπολσεβικισμό ίσαμε το φασισμό, συνεργάζουνται χωρίς να το ξέρουν και να το θέλουν. Γι’ αφτό ό,τι κι αν γράψω δεν μπορεί ν’ αρέσει σε καμιά παράταξη. Παρακαλώ και τους φασίστες και τους μπολσεβίκους να με διαγράψουν από τα τεφτέρια τους. Είναι ολότελα αντίθετο στη φύση μου ν’ ανήκω σε συμορία ή σε κοπάδι…

έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης προς τον φίλο του, νομικό και λόγιο Νικόλαο Πάτρα σε μία από τις πέντε επιστολές του (1931-1933) που μαζί με τρία ακόμα σχέδια επιστολών δημοσιεύονται για πρώτη φορά εδώ, παρουσιασμένες από τον Χρήστο Καββαδά. Σε άλλο, εφαπτόμενο σύμπαν, το κείμενο της Κατερίνα Κωστίου «Ο κριτικός λόγος μεταξύ πολιτικής και τέχνης» αφορά την περίπτωση του Δ.Ν. Μαρωνίτη, ο κριτικός λόγος του οποίου διακρίνεται από διπλή λειτουργία, ενδεχομένως και σκόπευση: στη φυγόκεντρη εκβολή του συνιστά λόγο πολιτικό, ο οποίος προϋποθέτει κεντρομόλο διαδικασία: την εσωτερική αναμέτρηση με την λογοτεχνία. Άλλωστε ο ίδιος στο εμβληματικό του κείμενο «Υπεροψία και μέθη, ο ποιητής και η ιστορία», γραμμένο στην καρδιά της δικτατορίας και δημοσιευμένο στα Δεκαοχτώ κείμενα (1970), αναφερόταν στην «αμηχανία του έγκλειστου πολιτικού λόγο που προσφεύγει στην ποίηση, για να αποφύγει την ασφυξία».

«Με αφορμή τη μορφή» ο Άκης Παπαντώνης διατρέχει δισέλιδα την αρχιτεκτονική του έργου του Ζωρζ Περέκ, ο θάνατος το οποίου το 1982 ουδόλως θεωρήθηκε επαρκής λόγος για την διαγραφή του από τη λίστα των μελών της OuiLiPo [Εργαστήρι Δυνητικής Λογοτεχνίας], το δε όνομά του δόθηκε στον αστεροειδή 2817. «Ο τρόπος με τον οποίο ο Περέκ συνθέτει μάταιους κόσμους μέσω κυκλοτερών ή αδιέξοδων αφηγήσεων, κόσμους οι οποίοι έχουν ως συνθήκη δημιουργίας τους την αναπόφευκτη καταστροφή τους, οδήγησε τελικά στην επιβίωση αυτών των λογοτεχνικών ουτοπικών, έστω ως αδιέξοδων εξόδων» λέει ο ερευνητής και θυμάται τα λόγια του συγγραφέα για την πολυπόθητη οικείωση: αυτόείναι για μένα το μόνο μέσον για να συμφιλιωθώ με τον κόσμο, να είμαι ευτυχής ή ακόμα απλούστερα να ζήσω.

Στις Σελίδες για τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο οι Χ. Λ. Καράογλου, Νάσος Βαγενάς, Γιώργος Γεωργούσης και Νικήτας Παρίσης γράφουν για τον ποιητή, κριτικό και βιβλιογράφο, και ο ίδιος τιμώμενος προδημοσιεύει σελίδες από ανέκδοτο αυτοβιογραφικό χρονικό, με αναφορές στις σχέσεις του με τον Στρατή Τσίρκα, τον Γ. Π. Σαββίδη και τον Ζήσιμο Λορεντζάτο, τον Τίμο Μαλάνο, τον Δ. Ν. Μαρωνίτη και τον Οδυσσέα Ελύτη. Στον πεζογραφικό πεζόδρομο, ο Θανάσης Θ. Νιάρχος μοιράζεται αποσπάσματα από ανέκδοτο ημερολόγιο (με ορισμένες απολαυστικές σκωπτικές καταγραφές), ο Χρήστος Μπήτσικας δυο θεατρικούς μονολόγους και ο Πάμπλο Γκουτιέρεθ ένα συγκινησιακό διήγημα παιδικών ηλικιών και γιγαντομαχιών.

Το τεύχος διανθίζεται με την ποίηση των Γιώργου Βέλτσου, Μιχάλη Γκανά (και άρθρα της Πάολα Μαρία Μινούτσι και Κούλας Αδαλόγλου για το έργο του), Γιάννη Κοντού, Νατάσας Χατζιδάκι, Νάκη Σκορδίλη, Μεχμέτ Αλή Οτσομπανλάρ [Τουρκία], Θοδωρή Ρακόπουλου και Ρέζα Σιρμάζ [Ιράν], ένα ακόμα κείμενο για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη από τον Άρη Στυλιανού. Στην Camera Obscura παρουσιάζεται το φωτογραφικό πορτφόλιο της Τζίνας [Τρισεύγενης] Άρχοντα «Λίγο πιο κοντά».

Και η ομορφότερη εικόνα μας παραδίδεται από τον Δημήτρη Νόλλα, στο εκτενές του απόσπασμα από ανέκδοτο μυθιστόρημα, ανάμεσα σε «διαστρωματώσεις μιας προσωπικής αφήγησης» [Ταξίδι στην Ελλάδα]:  Πέρασε μπροστά τους ένα φορτηγάκι, όπου ο πραματευτής είχε στοιβάζει πάνω του ό,τι μπορούσε να χρειαστεί κανείς σ’ εκείνη την ερημιά, από κατσαρολικά μέχρι σεντόνια και κάθε είδους υφάσματα, γι’ αυτό και στο κούτελο του παρμπρίζ κάποιος μερακλής είχε καλλιγράψει με λαμπερά μπλε γράμματα ΕΙΔΗ ΠΡΟΙΚΟΣ σχεδιάζοντας και μιαν αφύσικη τελική τελεία, έχοντας πιθανόν να υπογραμμίσει το προσωπικό του στυλ, όπως έδειχνε το υπερβολικό της μέγεθος. Λίγα μπαλόνια ανέμιζαν  δεμένα στο πίσω μέρος της καρότσας. Έβαλαν τα γέλια σαν παιδιά, βλέποντάς τα να υψώνονται ένα μπουκέτο γαλάζια, κόκκινα, κίτρινα και λευκά, που άρχισαν να στροβιλίζονται όπως χαρταετοί στον αέρα, σαν να προσπαθούσαν να μετατρέψουν το φορτηγάκι σε αερόστατο, σαν να μπορούσαν τα προικιά ν αναληφθούν στα ουράνια… [σ. 18]

[176 σελ.]

Παρουσίαση του τεύχους στο ιστολόγιο του Εντευκτηρίου (απ’ όπου και οι φωτογραφίες) εδώ. Στην μεθεπόμενη ανάρτηση, το τρέχον τεύχος του περιοδικού.

28
Οκτ.
12

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 107. Ηλίας Παπαμόσχος

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;

Το βιβλίο ανοίγει με την ιστορία μιας γιαγιάς που αποχωρίζεται την μεγάλη της αγάπη, τον τόπο της. Είναι η ίδια γριά που κλείνει τη Λειψή Αριθμητική, η κεντρική ηρωίδα στο Φως αθέριστο. Υπάρχει μια συνέχεια, πάντα υπάρχει μια συνέχεια ή τουλάχιστον εμείς οι άνθρωποι την επιθυμούμε.

Για ποιο λόγο επιλέγετε τη φόρμα του διηγήματος;

Είναι προτίμηση που αναπτύχθηκε μέσα στην ανάγνωση, την πατρίδα κάθε συγγραφέα.

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Χειρόγραφες σημειώσεις αρχικά. Πέρασμα στον υπολογιστή. Μοντάρισμα, προσθαφαιρέσεις, κυρίως αφαιρέσεις.

Εργάζεστε με συγκεκριμένο τρόπο; Ακολουθείτε κάποια ειδική διαδικασία ή τελετουργία; Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Θα κάτσω στο γραφείο όπως και να ’χει, πέντε μ’ έξι ώρες κάθε μέρα Θα διαβάσω ειδήσεις, θ’ ακούσω μουσική, θα διαβάσω λογοτεχνία, θα κρατήσω σημειώσεις. Μουσική ακούω όταν ολοκληρώσω αυτό που γράφω. Λιστ, Μπετόβεν, Μπαχ, Τσαϊκόφσκι, Μάλερ. Παλαιότερα άκουγα κυρίως ροκ. Εξακολουθώ να τρέφω απεριόριστη εκτίμηση στους Βέλβετ Αντεργκράουντ.

Δημοσιεύσατε και σειρά σύντομων πρωτότυπων κειμένων στην νέα Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας. Υπήρχε κάποια κεντρική ιδέα; Πώς ζήσατε τη συγγραφή τους;

Κείμενα ενός ιδιωτικού μπλογκ αποτέλεσαν το έναυσμα. Στη συγγραφή χρειάζεται να βάζεις στόχους κι επίσης είναι καλό, κάποτε, να υπάρχει χρονική πίεση. Μου άρεσε όλο αυτό, ήταν ωραίο όσο διήρκεσε και το καλύτερο είναι πως είχε ανταπόκριση.

Πώς είναι η πνευματική και λογοτεχνική φυσιογνωμία και κίνηση της σύγχρονης Καστοριάς; Σε μικρότερες πόλεις τα κοινά πνευματικά ενδιαφέρονται «συναντιούνται» άμεσα;

Υπάρχει η δίψα των ανθρώπων, όπου κι αν ζουν, η άμεση ανταπόκριση χωρίς πολλά λόγια κι αναλύσεις, φυσικά από εκείνους που δεν το περιμένεις. Πάντοτε υπάρχει ένας κύκλος ανθρώπων που προβληματίζονται, που δημιουργούν, που μοιράζονται.

Διαβάζω πως επιστρέψατε στη γενέτειρα μετά από δοκιμή ζωής στην Αθήνα. Πώς το σκεφτήκατε τότε, πώς εξελίχθηκε, πώς το βλέπετε σήμερα;

Στην Αθήνα δεν γινόταν να παραμείνω, δημιούργησα συνθήκες ασφυξίας εκεί. Ήξερα πως το κοίτασμα βρισκόταν στη γενέτειρα.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Σε δουλειά χωρίς ωράριο γράφεις οπουδήποτε.

Αγαπημένοι σας παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς.

Βιζυηνός, Χατζής, Ιωάννου, Παπαδημητρακόπουλος, Τσέχοφ, Τζόυς, Μακάρθυ Παρακολουθώ ανελλιπώς τις δουλειές φίλων συγγραφέων. Δεν θα τους αναφέρω, όσοι με ξέρουν γνωρίζουν  για ποιους μιλώ.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας.

Χανς Κάστορπ.

Πώς βιοπορίζεστε;

Ένα μικρό εισόδημα μου επιτρέπει να αφοσιώνομαι στο γράψιμο.

Αν είχατε σήμερα την πρόταση να γράψετε μια μονογραφία – παρουσίαση κάποιου προσώπου της λογοτεχνίας ή γενικότερα ποιο θα επιλέγατε;  

Σεφέρης. Τον αγαπώ ιδιαίτερα, τον θεωρώ δάσκαλό μου, γνώριζε βαθιά τη γλώσσα, σωματικά θα έλεγα.

Παρακολουθείτε σύγχρονο κινηματογράφο ή θέατρο; Σας γοήτευσε ή σας ενέπνευσε κάποιος σκηνοθέτης, ταινία, θεατρική σκηνή;

Ο Ταρκόφσκι. Είδα πολύ πρόσφατα τις ταινίες του για πρώτη φορά. Η θυσία και η Νοσταλγία  συνθέτουν ένα Πιστεύω για τον καλλιτέχνη,  για κάθε άνθρωπο.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Διάβασα το Last orders του Γκράχαμ Σουίφτ. Σπουδαίο βιβλίο.




Οκτώβριος 2012
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Blog Stats

  • 1.128.361 hits

Αρχείο