Αυτό που μένει μετά την απώλεια

Ίσως με κεκτημένη ταχύτητα από τις αναγνωστικές μου προτιμήσεις σε βιβλία ενηλίκων, αγαπώ ιδιαίτερα τις ιστορίες που δεν εξαντλούν ολοκληρωτικά το θέμα τους και, πολύ περισσότερο, δεν τα λένε όλα και ακόμα περισσότερο, που αφήνουν στον αναγνώστη την επιλογή ως προς την ιδιότητα και τα στοιχεία του ήρωά τους. Δεν χρειάζεται οι συγγραφείς να τα εξηγούν όλα, συχνά, άλλωστε, είναι το ίδιο το θέμα του βιβλίου που από μόνο του μπορεί να ζητάει από τον μικρό αναγνώστη να αυτοσχεδιάσει και να υπογράψει ο ίδιος το τελικό δελτίο ταυτότητας του ήρωα. Γι’ αυτό, λοιπόν, δεν έχει νόημα να ορίσουμε τι ακριβώς είναι το πράγμα που κατοικεί στον αριθμό 52, μόνο να δούμε το αποτύπωμά του στην ζωή της νεαρής ηρωίδας, τόσο κατά την διάρκεια της συνύπαρξής τους όσο και μετά την φυγή του.

Είναι τεράστιο, σαν γίγαντας, αλλά τριχωτό, χαριτωμένο και φιλικό. Λατρεύει την μουστάρδα και την έχει ως μοναδική τροφή του. Και φυσικά ζει δίπλα, στο 52. Είναι η ίδια η μικρή ηρωίδα που το παρατήρησε να κάθεται στον κήπο του παρακάτω σπιτιού στο δρόμο της αλλά και μέσα από το παράθυρο του σπιτιού του. Άλλες φορές το εντοπίζει στα μαγαζιά, πάντα μόνο του. Μάλλον δεν έχει φίλους. Πώς θα δεχόταν άραγε αν του χάριζε ένα λουλούδι; Το κορίτσι παίρνει την άδεια της μητέρας του και πάνε μαζί να το επισκεφτούν. Και αυτό τους προσκαλεί για ζεστή σούπα. Το σπίτι του είναι παράξενο – έχει εφημερίδες για χαλιά, πενήντα βαζάκια μουστάρδα στο ψυγείο και μόνο μια καρέκλα για να κάθεται. Ναι, παραδέχεται, νιώθει μοναξιά μερικές φορές. Κι έτσι το κοριτσάκι του χαρίζει την φιλία του και ανταλλάζουν μαθήματα μαθηματικών με μουστάρδες, μοιράζονται ώρες κάτω από τον ήλιο, μπροστά στο ραδιόφωνο, πάνω από επιτραπέζια, μέσα στο τραίνο, έξω στην ακτή.

Όταν κάθονται μαζί έξω στη φύση το κοριτσάκι βλέπει κάτι ψηλά στον ουρανό, ένα άλλο Πράγμα και τότε ρώτησε το δικό της Πράγμα δίπλα της. Που πάει; Ποιος ξέρει, απάντησε εκείνο· όλα τα Πράγματα φεύγουν κάποιας στιγμή. Υπάρχουν κι άλλα σαν εσένα; το ρωτά. Πολλά, και είναι παντού. Είναι η στιγμή που όλο το νόημα βρίσκεται εκεί, ανάμεσά τους, στο χρυσαφένιο τους απόγευμα. Είναι όμως και η αφορμή να του οργανώσουν ένα πάρτι. Το σπίτι γεμίζει επισκέπτες με την ιδιαιτερότητά του ο καθένας, όπως και εκείνο. Από μικροί έως πελώριοι, μα όλοι πρωτοφανείς. Παρά την αμηχανία του η βραδιά στέφεται με επιτυχία και κανείς δεν είχε ξαναδεί το Πράγμα τόσο χαρούμενο. Όταν όμως πάνε να δουν την ανατολή και το κορίτσι του υπόσχεται ένα ακόμα μεγαλύτερο πάρτι του χρόνου, το Πράγμα μοιάζει πιο γερασμένο και του λέει «Όλα τα Πράγματα φεύγουν κάποια στιγμή». Και πράγματι εκείνη είναι η στιγμή που το παίρνει ο άνεμος, στον ουρανό που μοιάζει έτοιμος να εκραγεί από χρώματα.

Τι ακολουθεί σε τέτοιες δύσκολες περιπτώσεις; Η αναμενόμενη και φυσιολογική συντριβή του κοριτσιού, η γλυκιά κατανόηση και συμπαράσταση της μητέρας της (που το συνόδευε εξαρχής στο «άγνωστο», αλλά στεκόταν διακριτικά κάπου απόμερα, ενώ την ενθάρρυνε να πάρει τις δικές της αποφάσεις), αλλά πάνω απ’ όλα η συνειδητοποίηση πως όσα μοιράστηκε μαζί του άξιζαν τον κόπο και πως η ανάμνηση που μένει δεν είναι μόνο όμορφη αλλά και ολοζώντανη. Όταν μάλιστα ένα ζευγάρι με ένα μωρό μετακομίσουν στον αριθμό 52, το κορίτσι είναι βέβαιο πως το Πράγμα θα χαιρόταν με την νέα ζωή στον χώρο του αλλά και με τα άνθη που δια μαγείας βλάστησαν στον κήπο τους. Στην τελευταία αξέχαστη εικόνα στον δικό της κήπο βρίσκονται παρόμοια και τόσο ανόμοια πλάσματα και εκείνη λέει «γιατί τώρα ξέρω περισσότερα πράγματα από ποτέ».

Που να πρωτοσταθεί κανείς και τι να προκρίνει ως σημαντικότερη σημασία της ιστορίας; Την εξοικείωση με την απώλεια και τους αποχαιρετισμούς που πάντα είναι δύσκολοι μα αναπόφευκτοι; Την αίσθηση πως όλα έχουν ένα τέλος αλλά εκείνο που μετράει είναι όσα προηγήθηκαν αυτού; Την σημασία της φίλιας που ανοίγει τον κόσμο του παιδιού και δημιουργεί μια αλυσίδα χωρίς τέλος; Την έγνοια και το πλησίασμα του ιδιαίτερο και του μοναχικού που στέκει κάπου παραδίπλα; Τις μικρές πράξεις καλοσύνης που μπορεί να οδηγήσουν σε σπουδαίες φιλίες; Την βεβαιότητα όταν τελειώνει κάτι όμορφο, στην ουσία έχει αφήσει σπόρους και ρίζες ώστε να ξεκινάει κάτι άλλο που το περιέχει; Πως τα πάντα ζουν όποτε τα θυμόμαστε; Ένα τόσο μαγικό βιβλίο.

Εικονογράφηση: Richard Johnson

Εκδ. Δεσύλλας, 2024, σελ 40, μτφ. Εύη Γεροκώστα (The thing at 52, 2023)

Ηλικίες 4+

Ιστοσελίδα του συγγραφέα, εδώ

Ιστοσελίδα του εικονογράφου, εδώ

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.