Ντροπαλότητα και αυτοπεποίθηση, απολύτως συμβατές!
Υπάρχει ένα κενό στον χώρο των βιβλίων που απευθύνονται σε παιδιά, εφήβους ή στο θολό μεταίχμιο ανάμεσα στα δυο: είναι, μεν, δεδομένη η επιθυμία για ένα βιβλίο που αφορά κάποιο δυσάρεστο συναίσθημα και όλα όσα κρίνεται ότι ενδιαφέρουν το παιδί, από την κατανόηση και την αποδοχή αυτού του συναισθήματος ως την διαχείριση και αντιμετώπισή του, αλλά, από την άλλη, αναζητείται ο τρόπος ώστε αυτό να είναι αναγνώσιμο και ελκυστικό για τα παιδιά. Συνήθως το βάρος δίνεται αποκλειστικά στο κείμενο, το οποίο και μετά θα πρέπει να «μεταφερθεί» στα παιδιά, ή σε μια εικονογραφημένη ιστορία, η οποία σαφώς θα έχει το νόημά της αλλά θα προτείνει μόνο μια περίπτωση και το αντίστοιχο δίδαγμα.
Αυτό το βιβλίο συνδυάζει και τα δύο. Πρώτα προτείνει ένα πλουσιότατο κείμενο, μοιρασμένο σε ενότητες, κομμάτια, συννεφάκια σκέψεων και λόγων (ακριβώς όπως στα κινούμενα σχέδια), καταλόγους, λίστες, επιγράμματα, διαγράμματα, περιγράμματα, συμπεράσματα, προτάσεις, παιχνίδια. Αλλά όλα αυτά εντάσσονται σε πολύχρωμες σελίδες, με σχέδια και εικόνες όλων των εμπλεκομένων, με όλα τα δυνατά ζωγραφίσματα καταστάσεων ακριβώς την στιγμή που συμβαίνουν και την ώρα που μας καίνε.
Έχουμε λοιπόν μια εικονογραφημένη βίβλο για την ντροπή και την ντροπαλότητα, αλλά οφείλω να τονίσω ότι στην ουσία εδώ το θέμα είναι ευρύτερο και αφορά και την εσωστρέφεια [introversion], δηλαδή όχι μόνο τις περιπτώσεις όπου υπάρχει χαμηλή αυτοπεποίθηση αλλά ένα εγγενές χαρακτηριστικό παιδιών τα οποία μπορεί να έχουν αυτοπεποίθηση αλλά επιλέγουν λιγότερη κοινωνικότητα ή καταφεύγουν στην μοναξιά τους. Συνεπώς όταν εδώ στο κείμενο αναφερόμαστε σε ντροπαλά παιδιά συμπεριλαμβάνουμε και τα εσωστρεφή.
Για ποιο λόγο ο κόσμος δεν μιλάει πολύ για την ντροπαλότητα; Τι ακριβώς συμβαίνει στα παιδιά που δεν επιθυμούν να μιλάνε ή να ξεχωρίζουν; Υπάρχει κάποιο μανιφέστο των ντροπαλών πλην παντοδύναμων; Πότε και γιατί ντρεπόμαστε και πού κρύβεται η αυτοπεποίθηση; Γιατί πάρα πολλοί άνθρωποι ντρέπονται; Είναι φυσιολογικό; Το περιβάλλον μπορεί να επηρεάζει; Τι προκαλείται στο σώμα μας και πώς λειτουργεί ο ντροπαλός εγκέφαλος; Γιατί δεν χρειάζεται να αλλάξουμε παρά να αποδεχτούμε την ντροπαλότητά μας; Πότε πρέπει να βγαίνει η «σίγαση» και γιατί οι ήσυχες φωνές είναι σημαντικές;
Μήπως η ντροπαλότητα είναι απλώς ένα μικρό κομμάτι του εαυτού μας και είμαστε πολλά περισσότερα από αυτήν, στην ουσία πολλαπλά στρώματα διαφόρων στοιχείων, όπως η ευγένεια, η σοβαρότητα, το χιούμορ, η δύναμη, η σοβαρότητα, η αποφασιστικότητα; Υπάρχει κάποια μυστική πόρτα που μπορούμε να ανοίξουμε απαλά ώστε να δούμε τα σπουδαία πράγματα που μας περιμένουν στην άλλη πλευρά; Μπορούν οι φόβοι να αντιμετωπίζονται; Μπορεί η ντροπαλότητα να αποτελεί μια (ήρεμη) δύναμη; Είναι δυνατόν να αγαπηθούν οι πεταλούδες στο στομάχι; Να αναδυθούν οι δικές μας ικανότητες; Να ξεχνάμε την τελειότητα, να αποδεχόμαστε ότι κάποιοι μπορεί να μη μας συμπαθούν; Πότε είναι ώρα να μιλήσει κανείς, να σταματά να ακολουθεί, να γίνει πρωτοπόρος, να πάρει τον έλεγχο;
Όλα τα παραπάνω ερωτήματα έχουν τον χώρο τους στις σελίδες, μαζί με το κατάλληλο χρωματισμένο σχέδιο, και αντιμετωπίζονται με μια σειρά προτάσεων, συμβουλών, βεβαιοτήτων, ασκήσεων αλλά και με μερικές αποστολές-έκπληξη για όλους τους πιστούς της ντροπαλότητας ή (και) της εσωστρέφειας. Σε όλα τα παραπάνω είναι δεδομένη η αντίληψη πως μπορούμε να τις αποδεχτούμε, να τις δουλέψουμε και να αποκτήσουμε την απαραίτητη αυτοπεποίθηση χωρίς να αλλάξουμε τίποτα από αυτό που είμαστε. Γιατί το κάθε παιδί είναι ένα πλάσμα μοναδικό και μπορούμε να είμαστε ο εαυτός μας και να είμαστε και καλά με αυτό. Και μετά θα είμαστε έτοιμοι να αγκαλιάσουμε όλα τα υπέροχα, ανακατεμένα, λασπωμένα, μπερδεμένα πραγματάκια που αποτελούν τη ζωή.
Τόσο η συγγραφέας όσο και η εικονογράφους δηλώνουν χαρακτήρες υψηλής ντροπαλότητας, την οποία διοχετεύουν στον λόγο και την εικόνα. Η Nadia Finer έχει και ειδική ιστοσελίδα που αφορά ακριβώς τον επιθυμητό συνδυασμό Ντροπαλού και Δυνατού, και αφορά τόσο παιδιά όσο και ενήλικες. Και, προσοχή, το παρόν βιβλίο να μη συγχέεται με το ομότιτλο βιβλίο της ίδιας, Ντροπαλοί και δυνατοί, με υπότιτλο Βγείτε από τη σκιά του εαυτού σας και διεκδικήστε τη ζωή που ονειρεύεστε [από τις ίδιες εκδόσεις, 2023, σελ. 400], και το οποίο προφανώς απευθύνεται σε ενήλικες. Ιστοσελίδα της εικονογράφου, εδώ.
Ηλικίες: 8+
Εικονογράφηση Sara Thielker. Εκδ. Διόπτρα, 2022, μτφ. Νοέλα Ελιασά, σελ. 96 [Shy and mighty, 2022].
Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.
