Orianne Lallemand – Ο λύκος Ζαχαρίας πιστεύει στα όνειρά του

Tα όνειρα που ζωντανεύουν!

1. Ο λύκος Ζαχαρίας είναι ο πλέον αγαπημένος βιβλιακός ήρωας του σπιτιού. Είναι ένας αξιαγάπητος λύκος που μας προσκαλεί στην ζωή του και διηγείται τις περιπέτειές του, αποκαλύπτει τις αδυναμίες του, μοιράζεται τα παθήματά του αλλά και τις χαρές του. Και όλα αυτά μαζί με την παρέα των λύκων που γνώρισε στο δάσος: την τρυφερή και ακριβοδίκαιη Λουλού, τον γευσιγνώστη και μερακλή Λουκά, τον ευαίσθητο και φιλοσοφημένο Τζίμη, τον ενεργητικότατο και ευφάνταστο Παναγή, τον εφευρετικό και χειροτέχνη Βλαδίμηρο, και την ευέξαπτη και καλόκαρδη δεσποινίδα Τιτί, απόγονη του Γιέτι και μόνιμη πια συγκάτοικο της συντροφιάς, ενώ σταθερός «εξωτερικός» φίλος και σοφός δάσκαλος είναι ο περίφημος καθηγητής Κουκουβάγιας. Είναι προφανές βέβαια ότι ο Ζαχαρίας με την συντροφιά του ακυρώνει (μαζί πλέον με άλλους ομοίους και από άλλα βιβλία) την κλασική ιδιότητα του κακού λύκου των παλαιότερων παραμυθιών: αυτός είναι ένας λύκος που όχι μόνο με τα λόγια του αλλά και τις εκφράσεις του ζωγραφίζει όλη την γκάμα των συναισθημάτων μας, από τον ενθουσιασμό και την οργή, ως την ντροπή και την χαρά. Κι εμείς είμαστε μαζί του, είμαστε μαζί σου λύκε Ζαχαρία!

2. Σε μια από τις πλέον πρόσφατες περιπέτειές του η μαγεία αρχίζει από το εξώφυλλο, όπου σ’ έναν μωβ έναστρο ουρανό ο λύκος Ζαχαρίας. περπατάει πάνω στα σύννεφα, ενώ ένας εστεμμένος βάτραχος και δυο ιπτάμενες νεραϊδούλες περιμένουν το επόμενο βήμα του. Πώς έφτασε ως εδώ; Όλα ξεκινούν σε μια από τις γνωστές συνάξεις με τους φίλους του, όπου τους διηγείται στους φίλους του τα όνειρά του: να γυρίσει τον κόσμο, να πετάξει ψηλά «και χίλια ακόμα πράγματα»! Η στάση του είναι εμφανής: όρθιος στη ράχη μιας καρέκλας, με ένα αεροσκάφος-παιχνίδι και μια υδρόγειο σφαίρα σε κοντινή απόσταση είναι έτοιμος να τα φτάσει. Κι όταν κάτω από το μαξιλάρι του βρίσκει στη θέση του δοντιού του μια… πατάτα την οποία και φυτεύει στην αυλή, το σκαρφάλωμα ως την κορυφή του δέντρου της τον οδηγεί σε αδιανόητες χώρες.

3. Στην χώρα των Λιχουδιών όπου τα δάση είναι από μαλλί της γριάς, οι ποταμοί από σοκολάτα και τα φύλλα των δέντρων από αμυγδαλόπαστα, συναντά τον Έλβις τον μπισκοτάνθρωπο (τον οποίο και καθησυχάζει με την έξοχη φράση «δεν δαγκώνω ό,τι μιλάει») αλλά και τον τρομακτικό Μεγάλο-Μιαμ που φυλάει έναν θεόρατο θάμνο με καραμέλες. Στην χώρα του Θαυμάτων, οι μονόκεροι είναι δεδομένοι, οι καρποί στα δέντρα καρδιόσχημοι και ο εστεμμένος βάτραχος μεταμορφώνεται σε μια κάπως… πιεστική πριγκίπισσα. Στην χώρα του Χάλοουιν ο κόμης Δράκουλας, μια μούμια, μια γριά μάγισσα και σειρά εφιαλτικών μουρών απαιτούν να τους διηγηθεί όσους καταβρόχθισε και εξοργίζονται με την καλή του καρδιά. Στην χώρα του Άγιου Βασίλη γίνεται δεκτός από τον ίδιο, που τον περιποιείται στο έξοχο σαλόνι του με τα δυο χριστουγεννιάτικα δέντρα και μαζί με τα ξωτικά δοκιμάζει όλα τα παιχνίδια. Έτσι ο λύκος μας που απ’ όλες τις χώρες έφευγε κυνηγημένος εδώ βρίσκει την ησυχία του μέχρι …το χτύπημα της πόρτας και το ξύπνημα του. Αλλά καθώς υποδέχεται τους φίλους του έτοιμος να τους διηγηθεί το περιπετειώδες χθεσινό όνειρο, δεν αντιλαμβάνεται πως τα περισσότερα πλάσματα που γνώρισε βρίσκονται ήδη πίσω του!

4. Τελικά φαίνεται πως τα όνειρα δεν είναι τόσο ακατόρθωτα όσο φανταζόμαστε και ας έχουμε το νου μας, γιατί ό,τι ευχόμαστε μπορεί να μας έρθει! Και όσο και αν πολλά από αυτά μπορεί να μην είναι όπως τα περιμέναμε, και πάλι αξίζει τον κόπο η περιπέτεια, η δοκιμή, το ταξίδι. Εκείνο που σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε, είναι να τα μοιραζόμαστε, να τα σχεδιάζουμε και να τα τολμάμε!

5. Για άλλη μια φορά οι ιδέες αλλά και οι εικόνες των δυο εμπνευσμένων κυριών είναι ανεξάντλητες. Για άλλη μια φορά σε κάθε γύρισμα σελίδας δεν ξέρεις τι περιμένει τον Ζαχαρία, τι εσένα που τον συντροφεύεις, και τι νέες μούρες θα εμφανιστούν στο διάβα μας. Αυτή τη φορά οι φίλοι του υπάρχουν μόνο στην πρώτη και την τελευταία σελίδα καθώς η περιπέτεια είναι όλη δική του, και για άλλη μια φορά αντιμετωπίζει τις καταστάσεις με θάρρος αλλά και φόβο, με ενθουσιασμό αλλά και ετοιμότητα φυγής. Στο τέλος, δεν είναι και λίγο να έχεις διασχίσει μερικές μαγικές χώρες, να έχεις κάνει μερικούς φίλους, κάποιοι άλλοι να σε έχουν πάρει στο κυνήγι, και να έχεις ζήσει εμπειρίες μοναδικές!

6. Καθώς το παρόν βιβλίο αποτελεί μια κάπως «εορταστική» έκδοση, στο τελευταίο τετρασέλιδο μας περιμένει μια πρόσθετη έκπληξη: στο πρώτο δισέλιδο παρουσιάζονται οι οκτώ φίλοι σε χωριστές κάρτες με μικρά «βιογραφικά», ενώ στο δεύτερο γνωρίζουμε το ζεύγος των δημιουργών του Ζαχαρία, δυο χαμογελαστά κορίτσια που παίζουν το παιχνίδι των έξι ερωτήσεων, μας αποκαλύπτουν τα παιδικά βιβλία που αγαπάνε και τους αρέσει να διαβάζουν ξανά και ξανά, τις πηγές τις έμπνευσής τους καθώς και άλλες τους προτιμήσεις. Για να μη μιλήσω και για τα έξτρα σκιτσάκια όλων των λύκων στα δυο διπλά εσώφυλλα!

Σημ. Ένα μεγάλο μέρος από ολόκληρη την σειρά των βιβλίων του λύκου Ζαχαρία, αλλά και μερικοί «μικροί» Ζαχαρίες και διάφορα τετράδια δραστηριοτήτων μαζί του κυκλοφορούν από τις ίδιες εκδόσεις και αξίζουν όλα!

Εικονογράφηση: Thuillier Éléonore. Εκδ. Παπαδόπουλος, 2023, μτφ. Σοφία Παλάκη, σ. 44 [Le loup qui croyait en ses rêves, 2020]

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.

Τζουντίτα Καμπέλο – Είναι φθινόπωρο, σκαντζόχοιρε!

Χωριστά αλλά μαζί

Μια από τις προσφιλέστατες προσωπικές επενέργειες της ανάγνωσης βιβλίων για παιδιά είναι η μεταφορά από τα βάθη της μνήμης πλήθους σκέψεων και πρώτων προβληματισμών σχετικά με τα θαύματα του κόσμου. Αρκεί μια σελίδα, μια φράση ή και μια εικόνα για να ανασύρει από το τόσο μακρινό παιδικό μου παρελθόν κάποια αίσθηση, κάποια ερώτηση, κάποια απάντηση που πιθανολογούσα ως αληθινή. Έτσι και τώρα, γνωρίζοντας τον αξιαγάπητο σκαντζόχοιρο με την θαλασσιά φορεσιά ύπνου, μοιράζομαι ξανά μαζί του τα ερωτήματα που με έκαιγαν και τότε: Καταλαβαίνουν τα ζωάκια το πλησίασμα της χειμερίας νάρκης; Πώς συμπεριφέρονται τις τελευταίες ημέρες προτού βυθιστούν στον ύπνο; Αντιλαμβάνονται ότι θα λείψουν για καιρό; Μπορεί να στενοχωριούνται με την «αίσθηση» ότι θα αργήσουν να ξαναδούν τους φίλους τους; Υπάρχει περίπτωση να επιχειρούν που καινπου καμιά ζαβολιά διαφυγής;

Είναι, λοιπόν, μια παρέα ζώων, ο σκαντζόχοιρος, ο λαγός, η κίσσα και ο σκίουρος, που βιώνουν συντροφιά την έλευση των τεσσάρων εποχών του χρόνου σε ισάριθμες περιπέτειες (Είναι καλοκαίρι, Κίσσα / Είναι φθινόπωρο, Σκαντζόχοιρε / Είναι χειμώνας, Λαγέ / Είναι άνοιξη, Σκιουράκι, τα τέσσερα βιβλία της σειράς, όλα από τις εκδ. Ψυχογιός, 2023), ενώ δοκιμάζονται σε περιπέτειες που δεν είναι άσχετες με την αλλαγή των συνθηκών και ανάλογες μεταιχμιακές καταστάσεις.  Γύρω τους βέβαια τιτιβίζουν, βουίζουν και γρυλλίζουν και άλλα μέλη του ζωικού βασιλείου, μέσα σ’ ένα δάσος γεμάτο πυκνά δέντρα, πλούσια βλάστηση και, πάνω απ’ όλα, εκθαμβωτικά χρώματα.

Όλοι λοιπόν γιορτάζουν τον ερχομό του φθινοπώρου: θα βγουν για μάζεμα μανιταριών και συλλογή χρυσών φύλλων για στολισμό, το δάσος θα γίνει πορτοκαλί, η μυρωδιά των σταφυλιών θα κυριαρχεί παντού, οι κολοκυθόσουπες θα αχνίζουν, χαμός! Όμως ο Σκαντζόχοιρος είναι αγέλαστος και μελαγχολικός γιατί δεν θα να ζήσει τίποτα απ’ όλα αυτά, και φυσικά θα του λείψουν και οι φίλοι του. Γιατί να πρέπει να κοιμηθεί όλο τον χειμώνα; Μήπως να αρνηθεί; Αυτή είναι η λύση και μάλιστα, ακριβώς για να κρατηθεί ξύπνιος, θα μοιραστεί όλες τις φθινοπωρινές δραστηριότητες με τους φίλους του: θα βοηθήσει το σκιουράκι να αποθηκεύσουν ξηρούς καρπούς, θα συλλέξει μαζί με την κίσσα φύλλα όλων των χρωμάτων, θα κάνει οτιδήποτε είναι δυνατό να ξεγελάσει τον ύπνο και να παραμείνει ενεργός!

Όμως μπορεί κανείς να πάει ενάντια στην ίδια του την φύση; Η νύστα τον καταβάλλει, γλιστράει, πέφτει, είναι έτοιμος να κοιμηθεί όρθιος. Τα ζώα τον καταλαβαίνουν, του συμπαραστέκονται, του εξηγούν – και αμέσως συλλαμβάνουν την ιδέα για ένα μεγάλο πάρτι, με δάσος καταστόλιστο, μενού πλούσιο και πρόγραμμα μουσικοχορευτικό. H αναχώρηση για την χειμερία νάρκη είναι πανηγυρική. Αλλά και πάλι, όταν η γιορτή τελειώσει, δεν θα είναι και πάλι μελαγχολικός; Όχι, γιατί εκτός από την υπέροχη αίσθηση του κοινού γλεντιού, οι τρεις φίλοι του έρχονται να του χαρίσουν τα πολύτιμα φθινοπωρινά δώρα – αυτά που δεν θα μπορέσει να μαζέψει αλλά θα μπορεί να τα έχει μαζί του στο κρεβάτι, όταν θα βυθιστεί στον ζεστό του ύπνο: ένα μεγάλο μανιτάρι, δώρο της φθινοπωρινής γης, ένα ανάλαφρο φτερό, προσφορά του φθινοπωρινού ανέμου κι ένα μπουκέτο λουλούδια και φύλλα, από την χλωρίδα της εποχής.

Αν υπάρχουν, λοιπόν, πράγματα που δεν γίνεται να αποφύγουμε, αν ο κύκλος της ζωής μας φέρνει σε συγκεκριμένες καταστάσεις, αν η φύση μας είναι αυτή που είναι, τότε δεν μένει παρά να τα αποδεχτούμε αλλά αυτή η αποδοχή μπορεί να γίνει όσο πιο ανάλαφρη γίνεται, συντροφιά με τους αγαπημένους μας, με μια κοινή γιορτή, με τα πιο ταιριαστά δώρα και με την ανεκτίμητη αίσθηση ότι μας καταλαβαίνουν και είναι δίπλα μας, με όποιο τρόπο είναι δυνατόν.

Θα μπορούσε η ιταλίδα συγγραφέας να αρκεστεί στην γεμάτη ιστορία και να περιοριστεί στα συναισθήματα και τις πράξεις των πρωταγωνιστών. Κι όμως, το ποιητικής μορφής κείμενό της δεν τσιγκουνεύεται λέξεις και ομοιοκαταληξίες, ενώ ενώ οι σελίδες ανοίγουν κάθε φορά σε μια πανδαισία χρωμάτων. Πέρα από την συγγραφή η Καμπέλο κάνει μαθήματα κεραμικής σε παιδιά με αναπηρία και οργανώνει δραστηριότητες για παιδιά και εφήβους.

Ηλικίες: 3-6

Εικονογράφηση: Αριάνα Τσίτσο. Εκδ. Ψυχογιός, 2023, σελ. 40, μετάφραση-απόδοση Δήμητρα Δότση [Giuditta Campello /Arianna Cicciò  – E autunno, Riccio, 2020].

Ιστοσελίδα της εικονογράφου εδώ.

Δημοσίευση και στο Πανδοχείο των παιδιών, εδώ.