Αποσπάσματα σελίδων που μας προκάλεσαν αναγνωστική ευφορία,
που κυκλώσαμε με μολύβι, επιστρέψαμε σε αυτά, επιθυμήσαμε να μην χαθούν μέσα στη βιβλιοθήκη της μνήμης.

Αφιερώνονται ως αντι-κεράσματα σε συγκεκριμένους κάθε φορά λογοπλάστες,  όχι απλώς ως ένδειξη εκτίμησης του έργου τους αλλά και ως πάροδοι προς αυτό.

Το λογοτεχνείο θα ανοίγει λίγο μετά τα κυριακάτικα ξυπνήματα.

Λογοτεχνείο: Τα αποσπάσματα και τα αφιερωτήρια.

1. Ντανίλο Κις, Η εγκυκλοπαίδεια των νεκρών (Ντίνος Σιώτης)

2. Ορχάν Παμούκ, Η καινούργια ζωή (Γιώργος Χρονάς)

3. Τζόναθαν Κόου, Τι ωραίο πλιάτσικο! (Γιώργος Κορδομενίδης)

4. Χουάν Ρούλφο, Η πεδιάδα στις φλόγες (Κώστας Μαυρουδής)

5. Αουγκούστο Ρόα Μπάστος, Ο κατήγορος (Κώστας Κρεμμύδας)

6. Μάρκο Ντενέβι, Η Ροζάουρα απόψε στις δέκα (Χρήστος Χρυσόπουλος)

7. Μήτσος Κασόλας, Ο Πρίγκιπας (Πάνος Θεοδωρίδης)

8. Τόμας Πίντσον, Η συλλογή των 49 στο σφυρί (Σώτη Τριανταφύλλου)

9. Βλαντιμίρ Αρσένιεβιτς, Στο αμπάρι

10. Ούγκο Ρικαρέλι, Ένας άντρας που ίσως ονομαζόταν Σουλτς (Δημήτρης Κονιδάρης)

11. Διαμαντής Αξιώτης, Οργισμένος βαλκάνιος στα τενάγη των Φιλίππων (Θεόδωρος Γρηγοριάδης)

12. Τζον Φάουλς, Ο Μάγος (Τάσος Γουδέλης)

13. Χοσέ Σαραμάγκου, Το Κατά Ιησούν Ευαγγέλιον (Αναστάσης Βιστωνίτης)

14. Βασίλης Γκουρογιάννης, To ασημόχορτο ανθίζει (Ευγένιος Αρανίτσης)

15.Νόρμαν Μέιλερ, Το Κατά Υιόν Ευαγγέλιον (Γιώργος Ρωμανός)

16. Μαρίνα Τσβετάγεβα, Η ιστορία της Σονέτσκα (Γιώργος Τσακνιάς)

17. Αλέξανδρος Κοτζιάς, Αντιποίησις αρχής (Αιμίλιος Καλιακάτσος)

18. Μίλοραντ Πάβιτς, Το λεξικό των Χαζάρων (Άρης Μαραγκόπουλος)

19. Χουάν Μαρσέ, Η μαγεία της Σαγκάης (Γιώργος Βέης)

20. Αλεξάντρ Γκριν, Ο κυνηγός των αρουραίων (Σοφία Νικολαΐδου)

21. Πέντρο Αλμοδόβαρ, Πάτυ Χύμα και άλλα κείμενα (Σάκης Σερέφας)

22. Τζόις Μάνσουρ, Η Ιούλιος Καίσαρ (Ζυράννα Ζατέλη)

23. Τζούνα Μπαρνς, Το δάσος της νύχτας (Τζένη Μαστοράκη)

24. Κάρσον ΜακΚάλλερς, Ανταύγειες σε χρυσό μάτι (Σταύρος Ζουμπουλάκης)

25. Αγκουστίν Γκόμεζ Άρκος, Το τυφλοπούλι (Ελένη Γκίκα)

26. Τζιουζέππε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα, Λίγεια (Γιώργος Σκαμπαρδώνης)

27. Μπρους Τσάτουιν, Ανατομία του Αεικίνητου (Μιχάλης Μοδινός)

28. Εντουάρντο Γκαλεάνο, Το βιβλίο των εναγκαλισμών (Αλέξης Καρατζάς)

 29. Ζήσιμος Λορεντζάτος, Στου τιμονιού το αυλάκι (Διαμαντής Αξιώτης)

 30. Έλιο Βιττορίνι, Σικελικοί διάλογοι (Δημήτρης Πετσετίδης)

 31. Μπλεζ Σαντράρ, Μοραβαζίν, βίος και πολιτεία (Δημήτρης Καλοκύρης)

 32. Τζέιν Μπόουλς, Απλές απολαύσεις (Έλενα Χουζούρη)

 33. Τζον Φάντε, Ρώτα τον άνεμο (Κοσμάς Χαρπαντίδης)

34. Ντίνο Μπουτζάτι, Οι επτά αγγελιοφόροι (Αχιλλέας Κυριακίδης)

35. Ζυλιέν Γκρην, Μεσάνυχτα (Ελένη Γ. Ζαχαριάδου)

36. Ρόμπερτ Μούζιλ, Κατάλοιπα ζωντανού συγγραφέα (Νίκος Πλατής)

37. Pedro Zarraluki, Ο υπεύθυνος των βατράχων (Νατάσα Χατζιδάκη)

38. Ταχάρ Μπεν Ζελούν, Ημέρα σιωπής στην Ταγγέρη (Βασίλης Τσιαμπούσης)

39. Τζο Κόνελι, Σταυροδρόμια της ψυχής (Γιώργος Αριστηνός)

40. Roberto Juarroz, Κατακόρυφη ποίηση (Ρούλα Αλαβέρα)

41. Λίντια Ζορζ, Ο κήπος δίχως όρια (Αγγέλα Καστρινάκη)

42. Χουάν Κάρλος Ονέτι, Η σύντομη ζωή (Μαρία Μήτσορα)

43. Γιόζεφ Μπρόντσκι, Αυτό που ονομάζουμε εξορία (Τάσος Καλούτσας)

44. Άλβαρο Μούτις, Αμπντούλ Μπασούρ. Ο ονειρευτής των καραβιών (Άρης Σφακιανάκης)

45. Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Ο Μαίτρ και η Μαργαρίτα (Μαργαρίτα Ζαχαριάδου)

46. Σάκης Παπαδημητρίου, Ηχογράφηση (Χρήστος Χαρτοματσίδης)

47. Μάξιμ Μπίλερ, Το τέλειο μυθιστόρημα (Μαρία Ευσταθιάδη)

48. Νάσος Θεοφίλου, Αναμνηστική ιστορία (Νίκος Βλαντής)

49. Λεονόρα Κάρινγκτον, Η πέτρινη πόρτα (Μαρία Φακίνου)

50. Αλέξανδρος Ίσαρης, Πολύ δύσκολο (Appasionato) (Θανάσης Τριαρίδης)

51. Τόμας Μπέρνχαρντ, Μπετόν (Αλέξανδρος Ασωνίτης)

52. Friedrich Christian Delius, Τα αχλάδια του Ρίμπεκ (Χρύσα Γεωργακοπούλου)

53. Μισέλ Σνεντέρ, Συγχωρήστε με για τη σκόνη. Ντόροθυ Πάρκερ, 7 Ιουνίου 1967 (Λεία Βιτάλη)

54. Γεωργία Σάνδη,  Ημερολόγιο της καρδιάς (Κλαίρη Μιτσοτάκη)

55. Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, Αδριανού απομνημονεύματα (Θανάσης Γεωργιάδης)

56. Νίκος – Γαβριήλ Πεντζίκης, Μέσα στον παλαιό ναό (Αλέξανδρος Κοσματόπουλος)

57. Δημήτρης Κυρτάτας, Αναζητώντας τον παράδεισο (Κώστας Καβανόζης)

58. Τζόζεφ Κόνραντ, Προσωπικό Ημερολόγιο (Γιάννης Πατίλης)

59. Μπέρνχαρντ Σλινκ, Η γυναίκα του βενζινάδικου (Ελένη Γιαννακάκη)

61. Κολέτ, Η θεατρίνα (Κατερίνα Χρυσανθοπούλου)

62. Τόλης Καζαντζής. Κομμένη γλώσσα. «Ονόματα και ιστορίες» (Μίμης Σουλιώτης)

63. Ήβλιν Γουώ, Επιστροφή στο Μπράιτσχεντ (Χρύσα Σπυροπούλου)

64. Yves Bonnefoy, Η Αίγυπτος (Δήμητρα Μήττα)

65. Ζοζέ Καρδόσο Πίρες, Ο δελφίνος (Αλεξάνδρα Δεληγιώργη)

66. W.P. Dandellion, The Journal of a Disappointed Man (Ντίνος Χριστιανόπουλος)

67. Άλντους Χάξλεϋ, Ο τυφλός λυτρωτής (Κώστας Λογαράς)

68. Άντριου Κράμεϋ, Πφιτς (Κυριάκος Αθανασιάδης)

69. Ανδρέας Εμπειρίκος, Μέγας Ανατολικός (Χρήστος Βακαλόπουλος)

70. Τζον Ίρβινγκ, Ξενοδοχείο Νέο Χάμσαϊρ (Φαίδων Ταμβακάκης)

71. Γιασάρ Κεμάλ, Χρώματα της ζωής και της γραφής (Θωμάς Κοροβίνης)

72. Ρολάν Μπαρτ, Αποσπάσματα του ερωτικού λόγου (Γιώργος Γιατρωμανωλάκης)

73. Πασκάλ Μπρυκνέρ, Ο άγιος ζιγκολό (Σπύρος Καρυδάκης)

74. Τίμπορ Φίσερ, Η φοβερή τροπή των πραγμάτων (Ηλίας Κουτσούκος)

75. Auguste Strindberg, Απόκρυφο Ημερολόγιο (Μανόλης Ξεξάκης)

76. Τζάκ Κέρουακ, Η επιστροφή του ταξιδευτή (Δήμητρα Κολλιάκου)

77. Εδγάρδο Κοζαρίνσκι, Ο Μολδαβός σωματέμπορος (Έφη Καλογεροπούλου)

78. Πέτερ Χάντκε, Χειμωνιάτικο ταξίδι στους ποταμούς Δούναβη, Σάβο, Μοράβα και Δρίνο ή Δικαιοσύνη για τη Σερβία. Καλοκαιρινό συμπλήρωμα στο χειμωνιάτικο ταξίδι (Μιχάλης Φακίνος)

79. Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι, Αυτός είμαι. Αυτοβιογραφία (Μήτσος Αλεξανδρόπουλος)

80. Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Το ζωντανό πόδι (Νάσος Θεοφίλου)

81. Bill Drummond, Ας αλέσουμε ή «Πώς η Κ2 Plant Hire άρχισε να δουλεύει» (Γιώργος Β. Μακρής)

82. Κλαούντιο Μάγκρις, Δούναβης (Αντώνης Σουρούνης)

 83. Μπενουά Ντυτέρτρ, Το κοριτσάκι και το τσιγάρο (Φίλιππος Δρακονταειδής)

84. Τζακ Λόντον, Μάρτιν Ίντεν (Θανάσης Σκρούμπελος)

85. Αναΐς Νιν, [απόσπασμα] (Νένη Ευθυμιάδη)

86. Γιενς Κρέστιαν Γκρένταλ, απόσπασμα από συνέντευξη (Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης)

87. Γκράχαμ Σουίφτ, Εσαεί (Λένα Κιτσοπούλου)

88. Γκύντερ Γκρας, 1976 (Γιώργος Γλυκοφρύδης)

89. Ίμρε Κέρτες, Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου χωρίς πεπρωμένο (Άρης Αλεξάνδρου)

90. Μαργκερίτ Γιουρσενάρ (Ιωάννα Καρατζαφέρη)

91. Péter Esterházy, Μια γυναίκα (Γιώργος Κάτος)

92. Yogo Ogawa, Ξενοδοχείο Ίρις (Έλενα Μαρούτσου)

93. Julio Llamazares, Η κίτρινη βροχή (Νατάσα Κεσμέτη)

94. Χανίφ Κιουρέισι, Ξένοι σαν συναντιόμαστε (Μαργαρίτα Καραπάνου)

95. Πέτρος Αμπατζόγλου, Ισορροπία τρόμου (Τάσος Χατζητάτσης)

96. Λουίτζι Πιραντέλλο, Το ταξίδι (Τζίνα Πολίτη)

97. Μάνος Στεφανίδης, Το πιο σύντομο μυθιστόρημα του κόσμου (Βασίλης Καββαθάς)

98.  Neil Gaiman, The Sandman (Μαρία Ξυλούρη)

99. Σακί, Ο Σρέντνι Βαστάρ (Επαμεινώνδας Χ. Γονατάς)

100. Μπερνάρ – Ανρύ Λεβί, Δημόσιος Κίνδυνος

101. Ελέν Σιξού, Βίαιες μαιευτικές

102. Σβετλάνα Αλέξιεβιτς, Έρευνες για τον έρωτα στη Ρωσία

103. Τζερόμ Τζερόμ, Τρεις άντρες σε μια βάρκα (χώρια ο σκύλος)

104. Ρόαλντ Νταλ, «Εδουάρδος ο κατακτητής

105. Antonio Tabucchi, «Πλαφ, πλόφ, πλάφ, πλόφ»

106. Τομ Ρόμπινς, Τρυποκάρυδος

107. Λόρδος Μπάυρον, [Λόγος]

108. Γιάννης Ρίτσος, Όρκος

109. Ευγένιος Αρανίτσης, «Ποιος θυμάται τον Ζενέ;»

110. William Burroughs – Allen Ginsberg, Οι επιστολές του Γιαχέ

111. Alberto Mendez, Τα τυφλά ηλιοτρόπια

112. Theodor Adorno, Minima Moralia. Στοχασμοί μέσα από τη φθαρμένη ζωή

113. Μισέλ Σνεντέρ, Θάνατος καθ’ ομοίωση. Στέφαν Τσβάιχ, 22 Φεβρουαρίου 1942

114. Edith Wharton, Χαμένες ψυχές

115. Peter Carey, Έκανα λάθος για την Ιαπωνία. Το ταξίδι ενός πατέρα με το γιό του

116. Πατρίκ Ρενάλ, Πρώην σύντροφοι

117. Νταμιάν Ταμπαρόφσκι, Ιατρική αυτοβιογραφία

118. Μορντεκάι Ρίχλερ, Ο Τζόσουα τότε και τώρα

119. Αλεσσάντρο Μπαρίκο, Χιλιαεννιακόσια

120.  Γιάννης Πάνου, Από το στόμα μιας παλιάς Remington

121. Θόρντον Ουάιλντερ, Το αίμα του Καίσαρα

122. ΣτήβενΒιζίνσεϋ, Εγκώμιονωρίμωνγυναικών

123. Αλμπέρτο Σαβίνιο, Ισιδώρα Ντάνκαν

124. Φίλιππος Δρακονταειδής, Το άγαλμα

125. Χένρυ Μίλλερ – Ένα χαμόγελο στην άκρη της σκάλας

126. Ριού Μουρακάμι, Σχεδόν διάφανο γαλάζιο

127. Κάρλος Φουέντες – Η θέληση και η τύχη

128. Γουίλιαμ Νταλρίμπλ, Η Ιστορία της Μοναχής

129. Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Ιστορία του ταγκό

130. Νικόλ Κράους, Όταν όλα καταρρέουν

131. Μαργαρίτα Καραπάνου, Ναι

132. Μορντεκάι Ρίχλερ, Ο Σόλομον Γκάρσκυ ήταν εδώ

133. Μάρτιν Έιμις, Το καλοκαίρι του έρωτα

134. Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, Κλυταιμνήστρα ή το έγκλημα

135. Λουίς Μπουνιουέλ, ΉΧΟΙ. Τα τύμπανα της Καλάνδα

136. Σάλμαν Ρουσντί, Το χώμα που πατάει

137. Κρίστοφερ Χίτσενς, Hitch 22

138. Ολιβιέ Ρολέν, Μερόη

139. Άλιστερ Γκρέυ, Χαμένα κορμιά

140. Κλαούντιο Μάγκρις, Δούναβης

141.Τάσος Χατζητάσης, Στο café της Ναυαρίνου (οριστικά ημιτελές)

Θα δουλέψουμε για σας, αλλά δεν πρόκειται να πια να γαμιόμαστε για χάρη σας. Δεν πρόκειται να κάνουμε συνεχώς αυτό το πράγμα, να φτιάχνουμε ανθρώπους. Να φτιάχνουμε ανθρώπους και να τους παρατάσσουμε μπροστά σ’ ένα κράτος αδιάφορο. (σ. 286).

Δυο αδέλφια συναντιούνται ως πολιτικοί κρατούμενοι – εχθροί του σταλινικού παράδεισου – σε σιβηρικό στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας. Η τυπική σχέση αδελφικής αγάπης μετατρέπεται σε σχέση αλληλεξάρτησης αλλά και ανταγωνισμού για μια γυναίκα, σύζυγο του ενός. Ο μεγαλύτερος των δύο και αφηγητής είναι διχασμένος ανάμεσα στην βαθιά επιθυμία προστασίας του ιδεολόγου και ποιητή αδύναμου αδελφού του και στον ερωτικό πόθο για την Ζόγια, που τον ωθεί μέχρι και το να εύχεται τον χαμό αυτού του «ψυχικού του διπλού». Η ιστορία του βασανιζόμενου αυτού τριγώνου δεν είναι παρά η πρώτη κρούστα του μύθου των Ιδιωτικών Συναντήσεων.

Η κριτική διχάστηκε ως προς την ποιότητα του βιβλίου, ρίχνοντας για άλλη μια φορά στον τάπητα το ερώτημα: πρέπει να κυκλοφορεί στο αίμα σου γονίδιο ή βίωμα του κόσμου που προσπαθείς να περιγράψεις; Κι αν όχι, μπορείς να προσθέσεις κάτι στην ήδη τεράστια λογοτεχνογραφία του θέματος; Συμφώνησε όμως ως προς την τριαδική επιρροή που καλοδέχεται ειδικά εδώ ο Έιμις: Λέβι (ως προς τον ψυχολογικό ρεαλισμό), Κόνραντ και (δεδηλωμένος μέντοράς του) Ναμπόκοφ – ορισμένοι την τετραγωνίζουν με την μια Ντοστογεφσκική επίγευση.

Ίσως το στοιχείο που προσθέτει o Έιμις στην σταλινική λογοτεχνογραφία (στην οποία, σημειωτέον, έχει ήδη εισχωρήσει με το σταλινικό πορτρέτο του Koba the Dread το 2002) είναι ο ίδιος ο λόγος ύπαρξης των Ιδιωτικών Συναντήσεων: η επίδραση του σοβιετικού συστήματος στον ερωτισμό των υποτελών του. Προηγήθηκε η κατευθυνόμενη σεμνοτυφία της δεκαετίας του ’30 και χαρακτηρισμός του «ελεύθερου έρωτα» ως αστική διαστροφή (εφόσον άλλωστε περιέκλειε τον συνδυασμό δυο ανεπιθύμητων στοιχείων, της ελευθερίας και του έρωτα). «Κούραση, υποσιτισμός, στενόχωρα σπιτικά και η πανεθνική ανυπαρξία διπλών κρεβατιών» ολοκλήρωσαν την αφαίμαξη από κάθε ερωτική διάθεση αλλά και συναίσθημα.

Φανταστείτε πόσο η τραγική αυτή συνειδητοποίηση βάρυνε τους «εχθρούς» του κράτους στο κτίριο των Ιδιωτικών Συναντήσεων, όπου μπορούσαν να συναντήσουν τις συζύγους τους. Και πώς η επικράτηση του παραλόγου και του φόβου και η νίκη της ψυχοσωματικής εξουθένωσης διάβρωσαν και σκούριασαν κάθε σεξουαλικό ένστικτο. Έκαναν κάτι παραπάνω από το να κλέψουν τα νιάτα μας. Έκλεψαν τους άντρες που θα γινόμασταν κάποτε. (σ. 281).

Τι περιμένει τον έγκλειστο στην έξοδο; Αποκατάσταση «πλην σαράντα» (η πρόσβαση σε σαράντα πόλεις είναι απαγορευμένη) και ζωή σε μια βιομηχανική περιοχή γεμάτη νέφη ψευδαργύρου, σε μισορημαγμένα φαγάδικα και μουλιασμένες καντίνες, άφεση «στην προαιώνια δύναμη του ρωσικού μεθυσιού» και δικαίωση του τίτλου του ως «παρασημοφορημένου βιαστή». Όμως οι χτυπημένοι από τη μοίρα το έχουν ανάγκη το σκοτάδι. Το φως είναι ζωή και τους είναι ανυπόφορο – το ίδιο και οι φωνές, τα κελαηδήματα των πουλιών, ο ήχος των αποφασιστικών βημάτων. Και είναι οι ίδιοι φαντάσματα, και αναζητούν μια ατμόσφαιρα οικεία στα άλλα φαντάσματα… (σ. 210-211).

Εκείνη την εποχή πείστηκα ότι η πλήξη ήταν ο δεύτερος πυλώνας του συστήματος· ο πρώτος ήταν ο τρόμος…Η ανία δεν είναι πια απουσία συναισθήματος· είναι η ίδια ένα συναίσθημα, και μάλιστα βίαιο. Ένας σιωπηρός παροξυσμός ανίας. (σ. 120, 121)

Ο ήρωας γράφει την ιστορία του σε μια πολυσέλιδη επιστολή προς την Αφρο-αμερικανίδα υιοθετημένη κόρη του, καθώς επιστρέφει στους τόπους του αφανισμού του με πλοίο και με τρένο. Μ’ ένα πλοίο που τρίζει, λες και κουβαλάει στους ώμους του όλο και περισσότερα βάρη και έγνοιες πάνω από τον αρκτικό κύκλο, εκεί που τα δάκρυα παγώνουν και οι αισχρολογίες γίνονται παγάκια και κατρακυλούν στα πόδια σου και μ’ ένα τρένο (αυτόν τον τοπικό μεταφορέα ψυχών που ερημώνει τις πόλεις) που διασχίζει την μεγάλη τούνδρα, «την μεγάλη λευκή σελίδα της Ρωσίας, που περιμένει να γεμίσει από τους χαρακτήρες και τις φράσεις της ιστορίας».

Διανθίζει την διήγηση με ελλειπτικές φράσεις αλλά και σκέψεις για την σύγχρονη Ρωσία, με τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο δημοτικό της Βόρειας Οσετίας και στο Θέατρο της Μόσχας κι έναν βορρά – επιδημιολογική αντλία, ένα παγωμένο φαρμακερό τέλμα που σε λίγο θα είναι επισκέψιμος μόνο με στολή αστροναύτη. Κάποια στιγμή αναρωτιέται μήπως τα σκισμένα τζιν και τα τρυπημένα σώματα των νέων είναι η αισθητική εκδίκηση των κακοποιημένων μορφών μιας άδικης Ιστορίας.

Φάκελος φιλοξενούμενου: (Οξφόρδη, 1949). Τέκνο του Κίγκσλεϊ Έιμις (οργισμένος και καταξιωμένος μεταπολεμικός συγγραφέας), βασικό μέλος του Νέου Αγγλικού Μυθιστορήματος (βλ. – διάβ. Ίαν Μακ Γιούαν, Τζούλιαν Μπαρνς κ.ά.) και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα (εξαιτίας κυρίως απόψεων που προκαλούν αλλά και ναρκισσευόμενης ειρωνείας). Αξιοσημείωτο του βίου του: στα 13 τού απαγορεύτηκε να συνεχίσει το σχολείο εξαιτίας συμμετοχής σε κινηματογραφική ταινία, όμως συνέχισε και σπούδασε σε ιδιωτικούς φορείς και κατέληξε να κάνει αυτό ακριβώς που του άρεσε: κριτικός βιβλίων, συντάκτης και ειδικός συγγραφέας σε πλήθος εντύπων (Times Literary Supplement, New Statesman, Observer κ.ά.), δάσκαλος δημιουργικής γραφής (Μάντσεστερ). 17 μυθιστορήματα, πλείστα δοκίμια.

Γκράφιτι: Ό, τι δεν σε σκοτώνει, δεν σε κάνει πιο δυνατό. Σε κάνει αδύναμο και σε σκοτώνει αργότερα. // Για μένα, πλέον, η βία ήταν ένα ουδέτερο μέσο. Δεν ήταν καν ένα διαφορετικό είδος διπλωματίας. Ήταν μια νομισματική μονάδα, όπως ο καπνός, όπως το ψωμί. // Ήμαστε ήρωες ενός κοινωνιολογικού έργου πάνω στην ιστορία των ανωνύμων, την εποχή των τιτάνιων μηδενικών // Αν ο Θεός νοιαζόταν πραγματικά για μας, δεν θα μας είχε φορτώσει ποτέ τη θρησκεία.

Σκέψεις, εικόνες…: Ήμασταν εχθρός που έπρεπε να εκσφενδονιστεί πίσω από την ράχη του κόσμου. Εκεί που και τον Ιούνιο το χνότο κοκαλώνει στον αέρα σαν τεράστιο πούρο. Ένα στρατόπεδο που είναι πιο πολύ πόλεμος από τον κανονικό πόλεμο. Εξάψεις στον παγετό της τούνδρας, αποδιοργάνωση της σκέψης. Ρούχα κοκαλωμένα σαν φλούδες δέντρων από τη βρόμα Έχει πέσει ταλκ στο σκουφί μου ή είναι τα μαλλιά μου που άσπρισαν; Θα έδινα την όρασή μου ακόμα για άλλα δέκα δευτερόλεπτα ύπνου. Τόσο μεγάλο κενό μετά τον θάνατο του Στάλιν: τώρα δεν ήταν πουθενά, πριν ήταν παντού.

Αποσπάσματα: Έχεις ανάγκη από το κοινό αίσθημα – για να μάθεις πώς να πεθάνεις. Πρέπει να γίνεις ένα με όλα τ’ άλλα ζώα και ν’ ακολουθήσεις το κοπάδι. Η ιδεολογία σου προσφέρει κοινό αίσθημα, γι’ αυτό και είναι πάντα προσφιλής στους Ρώσους…Και σε όλη τη διάρκεια της ζωής σου προσπάθησα να στρέψω το ενδιαφέρον σου στη δική μου ιδεολογία: στην ιδεολογία της μη ιδεολογίας. (σ. 287).

Οι όμοιοί σου, οι ισάξιοί σου, οι κρυφοί ομοϊεδάτες σου στη Δύση: ο μόνος ρώσος συγγραφέας που τους λέει ακόμη κάτι είναι ο Ντοστογέφκσι, αυτός ο γεροφαφλατάς, ο θαμώνας των φυλακών, αυτή η μεγαλοφυΐα. Τον λατρεύετε όλοι σας, γιατί οι ήρωές του είναι εκούσια εξαθλιωμένοι. Αυτό, τελικά, ήταν που δεν μπορούσε ν’ αντέξει ο Κόνραντ στον γερο-Ντόστι και στους άγιους ηλιθίους του, στους απένταρους αριστοκράτες του, στους λιμοκτονούντες φοιτητές και στους παρανοϊκούς γραφειοκράτες του. Το ότι αφοσιώνονταν στην επινόηση του πόνου, λες και η ζωή από μόνη της δεν είναι αρκετά σκληρή. (σ. 89)

Τη στιγμή της σύλληψης νοιώθεις ήδη μισοεξαφανισμένος. Στη φυλακή νοιώθεις πρώην άνθρωπος, νεκρός. Στο στρατόπεδο είσαι βέβαιος ότι δεν υπήρξες ποτέ. Τα γράμματα από το σπίτι μοιάζουν με πνευματιστικές επικοινωνίες…(σ. 100)

Συντεταγμένες: Martin Amis, The House of Meetings, 2006 / Εκδόσεις Μεταίχμιο, (Δεκέμβριος) 2007, μτφ. Σταύρος Παπασταύρου, σ. 298.

Πρώτη δημοσίευση: εδώ. Στην φωτογραφία: κρατούμενοι σοβιετικού γκουλάγκ (1936-37)